Boşanma ve aile içi uyuşmazlıklar, hukuki olduğu kadar duygusal ağırlığı da yüksek süreçlerdir. Bu dönemde acele verilen kararlar, eksik hazırlanan bir protokol ya da süresinde ileri sürülmeyen bir talep; çocukların geleceğini, ekonomik güvenliği ve yıllar içinde birlikte edinilen malvarlığını doğrudan etkileyebilir. Büromuz, İstanbul başta olmak üzere aile hukukunun tüm alanlarında müvekkillerine danışmanlık ve dava takibi hizmeti verir; süreci mahremiyete özen göstererek, açık ve anlaşılır bir iletişimle yürütür.
Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma
Türk Medeni Kanunu, evlilik birliğinin sona erdirilmesini iki temel yolla düzenler.
Anlaşmalı boşanma (TMK m. 166/3), en az bir yıl sürmüş evliliklerde eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesiyle mümkündür. Hâkim tarafları bizzat dinler ve sunulan protokolün hem çocukların hem de tarafların menfaatine uygun olduğunu denetler. Protokolde velayet, çocukla kişisel ilişkinin düzeni, iştirak ve yoksulluk nafakası, tazminat ve mal paylaşımı açık ve uygulanabilir hükümlerle yer almalıdır. Belirsiz bırakılan tek bir madde, ileride yeni bir davanın konusu olabilir.
Çekişmeli boşanma ise eşlerin boşanmanın kendisinde veya sonuçlarında uzlaşamadığı durumlarda gündeme gelir. Kanun bu davaları özel ve genel boşanma sebeplerine dayandırır:
- Zina (TMK m. 161) ve hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (TMK m. 162): Dava hakkı, sebebi öğrenmeden itibaren altı ay ve her hâlde olayın üzerinden beş yıl geçmekle düşer.
- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (TMK m. 163)
- Terk (TMK m. 164): En az altı ay süren terk ve usulüne uygun ihtar şartına bağlıdır.
- Akıl hastalığı (TMK m. 165)
- Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (TMK m. 166/1-2): Uygulamada en sık başvurulan sebeptir; kusur durumu nafaka ve tazminat taleplerini doğrudan etkiler.
- Fiili ayrılık (TMK m. 166/4): Reddedilen bir boşanma davasının kesinleşmesinden sonra üç yıl içinde ortak hayatın yeniden kurulamaması.
Çekişmeli davalarda iddiaların hukuka uygun delillerle ispatı belirleyicidir. Tanık listesi, yazışmalar, banka kayıtları ve raporlar dava dilekçesiyle birlikte düzenli bir şekilde sunulmalıdır.
Boşanmanın Sonuçları: Velayet, Nafaka, Tazminat
Velayet ve kişisel ilişki
Mahkeme velayeti belirlerken çocuğun üstün yararını esas alır. Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişkinin gün, saat ve tatil dönemlerini de kapsayacak şekilde ayrıntılı düzenlenmesi, sonraki uyuşmazlıkları azaltır. Değişen koşullarda velayetin değiştirilmesi veya kişisel ilişki düzeninin yeniden belirlenmesi de talep edilebilir.
Nafaka türleri
- Tedbir nafakası (TMK m. 169): Dava süresince eşin ve çocukların geçimi için hükmedilir.
- Yoksulluk nafakası (TMK m. 175): Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eş lehine takdir edilir.
- İştirak nafakası (TMK m. 182): Velayet kendisine bırakılmayan ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılımıdır.
Maddi ve manevi tazminat
Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu eş, kusurlu eşten maddi tazminat; kişilik hakları saldırıya uğrayan eş ise manevi tazminat isteyebilir (TMK m. 174).
Mal Rejiminin Tasfiyesi ve Mal Paylaşımı
1 Ocak 2002’den sonra edinilen mallarda yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Evlilik süresince emek karşılığı edinilen ev, araç, şirket payı ve birikimler kural olarak paylaşıma konu olurken; kişisel mallar ve miras yoluyla gelen değerler ayrı tutulur. Katılma alacağı, değer artış payı ve katkı payı alacağı gibi talepler, uzman bilirkişi hesaplamaları gerektiren teknik davalardır.
Dava sürecinde karşı tarafın malları devretme ihtimaline karşı ihtiyati tedbir talep edilmesi ve aile konutu üzerine aile konutu şerhi (TMK m. 194) konulması hak kayıplarını önlemede önemlidir.
Aile İçi Şiddet ve Koruma Kararları
Fiziksel, psikolojik, ekonomik veya cinsel şiddete maruz kalan ya da bu tehlike altında bulunan kişiler için 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında; evden uzaklaştırma, yaklaşma yasağı ve iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme gibi tedbirler hızla talep edilebilir. Bu tedbirler için şiddetin ispatı veya delil sunulması şartı aranmaz; başvuru aile mahkemesine, kolluk birimlerine veya Cumhuriyet başsavcılığına yapılabilir.
Yabancı Unsurlu Boşanmalar
Yurt dışında verilen boşanma kararlarının Türkiye’de hüküm doğurabilmesi için tanıma veya tenfiz davası açılması gerekebilir. Farklı uyruklu eşler arasındaki boşanmalarda uygulanacak hukuk ve yetkili mahkeme 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’a göre belirlenir.
Süreci Nasıl Yürütüyoruz?
- Ön görüşme: Evliliğin süresi, çocuklar, malvarlığı ve yaşanan olaylar dinlenir; anlaşmalı boşanmanın mümkün olup olmadığı birlikte değerlendirilir.
- Hukuki değerlendirme: Olası talepler, deliller, riskler ve tahmini süreç açıkça paylaşılır.
- Protokol veya dava dilekçesi: Talepler eksiksiz, ölçülebilir ve uygulanabilir şekilde kaleme alınır; gerekli tedbir talepleri eklenir.
- Duruşma ve kanun yolları: Tanık dinleme, bilirkişi ve sosyal inceleme aşamaları takip edilir; kararın ardından istinaf ve temyiz süreçleri yönetilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaylar için hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve yargı kararları değişebileceğinden durumunuza özgü değerlendirme için bizimle görüşebilirsiniz.