Türkiye’de yaşayan, çalışan, eğitim gören veya yatırım yapan yabancılar için ikamet izni, çalışma izni ve vatandaşlık süreçleri; hayatın neredeyse her alanını etkileyen idari işlemlerdir. Eksik belge, yanlış başvuru türü veya süresinde yapılmayan bir itiraz; izin reddine, yasal kalış süresinin sona ermesine ve hatta ülkeden çıkarılmaya kadar uzanan sonuçlar doğurabilir. Büromuz 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu kapsamındaki başvuru ve dava süreçlerinde hukuki destek sağlar.
İkamet İzinleri
Türkiye’de vize veya vize muafiyeti süresinden fazla kalacak yabancıların ikamet izni alması gerekir. Başlıca ikamet izni türleri şunlardır:
- Kısa dönem ikamet izni: Turizm, taşınmaz sahipliği, ticari bağlantı, tedavi, bilimsel araştırma gibi amaçlarla.
- Aile ikamet izni: Türk vatandaşlarının veya ikamet izni sahibi yabancıların eşi, çocukları ve bakmakla yükümlü olduğu yakınları için.
- Öğrenci ikamet izni: Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında öğrenim görecek yabancılar için.
- Uzun dönem ikamet izni: Kesintisiz en az sekiz yıl izinle kalmış ve kanundaki şartları taşıyan yabancılar için.
- İnsani ikamet izni: Diğer izin türlerinin şartları sağlanamasa da çocuğun üstün yararı veya kaldırma kararının uygulanamaması gibi özel durumlar için.
- İnsan ticareti mağduru ikamet izni.
Başvurunun doğru izin türüyle ve eksiksiz belgeyle yapılması, sağlık sigortası ve adres kaydı gibi şartların sağlanması önemlidir. Ret kararlarında gerekçe incelenerek idari itiraz veya iptal davası yoluna gidilir.
Çalışma İzni
Türkiye’de çalışacak yabancıların kural olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan çalışma izni alması gerekir. Geçerli çalışma izni aynı zamanda ikamet izni yerine geçer. İşveren başvuruları, istihdam kriterleri, ret kararlarına itiraz ve izinsiz çalışma nedeniyle verilen idari para cezaları konusunda danışmanlık sağlanır.
Türk Vatandaşlığının Kazanılması
Evlilik yoluyla vatandaşlık
Türk vatandaşıyla evlenmek vatandaşlığı kendiliğinden kazandırmaz. 5901 sayılı Kanun’un 16. maddesine göre en az üç yıldır evli olan yabancı; aile birliği içinde yaşama, evlilik birliğiyle bağdaşmayan bir faaliyette bulunmama ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel teşkil etmeme şartlarıyla başvurabilir. Başvuru sonrasında evliliğin gerçek ve fiilen sürdürüldüğü araştırılır ve mülakat yapılır.
Genel yoldan ve istisnai vatandaşlık
Türkiye’de başvuru tarihinden geriye doğru kesintisiz beş yıl ikamet eden ve kanundaki diğer şartları taşıyan yabancılar genel yoldan vatandaşlık başvurusu yapabilir. Belirli tutarda taşınmaz edinimi, sabit sermaye yatırımı veya mevduat gibi yatırım şartlarını sağlayanlar ise istisnai yoldan vatandaşlık kazanabilir; bu alanda yatırım tutarları ve şartlar Cumhurbaşkanı kararlarıyla değiştirilebildiği için başvuru öncesinde güncel mevzuatın kontrol edilmesi gerekir.
Deport (Kaldırma) Kararları ve Giriş Yasakları
Kamu düzeni, izin ihlali veya çeşitli gerekçelerle hakkında kaldırma kararı verilen yabancı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir (6458 sayılı Kanun m. 53). Başvuru süresi içinde ve yargılama sonuçlanıncaya kadar, kanundaki istisnalar dışında yabancı ülkeden çıkarılmaz. İdari gözetim kararlarına karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru imkânı da vardır.
Türkiye’ye giriş yasağı ve sistemde yer alan tahdit kodları nedeniyle vize veya ikamet başvurusu reddedilen yabancılar için, yasağın dayanağının öğrenilmesi, kaldırılması veya süresinin değerlendirilmesi amacıyla idari başvuru ve dava süreçleri yürütülür.
Yabancı Unsurlu Aile ve Miras İşleri
Yabancı uyruklu eşler arasındaki boşanma, yurt dışında verilen boşanma kararlarının tanınması ve tenfizi, yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de uygulanması ve yabancı uyruklu mirasçıların miras işlemleri, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun çerçevesinde değerlendirilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olaylar için hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve yargı kararları değişebileceğinden durumunuza özgü değerlendirme için bizimle görüşebilirsiniz.