DASK Kapsamı Dışında Kalan Hasarlar

DASK, deprem sonrası oluşan zararların önemli bir kısmını karşılasa da, kapsamı sınırsız değildir. Bir hasar dosyasında beklenen ödemenin gelmemesinin en sık nedenlerinden biri, zararın aslında DASK teminatı dışında kalan bir kalem olmasıdır. Bu sınırların önceden bilinmesi, hem beklentilerin doğru yönetilmesini hem de eksik kalan riskler için ek sigorta yaptırılmasını sağlar.

DASK’ın Kapsadığı Temel Rizikolar

Zorunlu Deprem Sigortası, meskenlerin depreme, deprem sonucu oluşan yangına, infilaka, tsunamiye ve yer kaymasına karşı, poliçede belirlenen teminat tutarına kadar güvence altına alınmasını sağlar. Bu kapsam, yalnızca binanın ana taşıyıcı yapısını ve temel unsurlarını içerir; binanın duvarları, temeli, kolonları ve çatısı bu teminatın konusudur.

Ev Eşyalarının Kapsam Dışı Kalması

DASK poliçesi, konutun içindeki mobilya, elektronik eşya, beyaz eşya gibi taşınır malları kapsamaz. Deprem sırasında evdeki eşyaların zarar görmesi hâlinde bu kayıplar için ayrıca bir konut sigortası poliçesi kapsamındaki eşya teminatının bulunması gerekir. Bu nedenle yalnızca DASK poliçesi olan bir kişi, deprem sonrası eşyalarındaki hasar için DASK’a değil, varsa ayrı konut sigortasına başvurmalıdır.

Bahçe, Çit ve Dış Mekân Unsurları

Bahçe duvarları, çitler, havuzlar ve benzeri dış mekân unsurları da DASK teminatı kapsamı dışındadır. Bu tür yapılar için genellikle konut sigortası poliçelerinde ayrı bir “ek bina” veya “müştemilat” teminatı öngörülebilir; bu teminatın bulunup bulunmadığı poliçe satın alınırken kontrol edilmelidir.

Ruhsatsız ve Kaçak Yapılarda Durum

DASK poliçesi, tapu kaydı ve yapının niteliğine ilişkin bilgiler üzerinden düzenlenir. Ruhsatsız veya imara aykırı yapılarda poliçenin geçerliliği ve hasar ödemesi, yapının niteliğine, ne zaman inşa edildiğine ve idari sürecine bağlı olarak farklı sonuçlar doğurabilir. Bu tür durumlarda hasar tespiti sırasında yapının hukuki statüsünün de ayrıca incelenmesi gerekebilir.

Deprem Dışı Doğal Afetlerin Durumu

Sel, heyelan (yer kaymasına bağlı olmayan), fırtına gibi deprem dışı doğal afetler DASK kapsamında değildir. Bu risklere karşı korunmak isteyenlerin, konut sigortası poliçelerinde yer alan doğal afet ek teminatlarını ayrıca değerlendirmesi gerekir. Bazı bölgelerde sel riski özellikle yüksek olduğundan, bu ek teminatın maliyeti bölgeye göre değişebilir.

Teminat Tutarının Üzerindeki Zararlar

DASK teminatı, poliçede belirlenen ve metrekareye göre hesaplanan bir tutarla sınırlıdır. Binanın gerçek yeniden inşa maliyeti bu tutarın üzerindeyse, aşan kısım DASK’tan talep edilemez. Bu fark için isteğe bağlı olarak yaptırılabilecek tamamlayıcı deprem sigortası poliçeleri, teminatı DASK limitinin üzerine çıkarmak isteyenler için bir seçenek oluşturur.

Eksik Bilgilendirme Nedeniyle Doğan Uyuşmazlıklar

Bazı sigortalılar, DASK’ın kendilerini her türlü afet zararına karşı koruduğunu düşünerek ayrı bir konut sigortası yaptırmayı ihmal eder. Sigorta acentelerinin, poliçe satışı sırasında DASK’ın kapsamı ve sınırları hakkında yeterli bilgi vermemesi, sonradan büyük hayal kırıklıklarına yol açabilir. Poliçe satın alınırken hem DASK hem de konut sigortası kapsamlarının birlikte değerlendirilmesi önerilir.

Örnek Olay

Aşağıdaki örnek, kuralların işleyişini göstermek amacıyla hazırlanmıştır ve gerçek bir dosyaya dayanmaz. Bir kişi, deprem sonrası evindeki mobilyaların ve beyaz eşyanın zarar gördüğünü belirterek DASK’a başvurur. DASK, bu tür eşya hasarlarının teminat kapsamında olmadığını bildirir. Kişinin ayrıca yaptırdığı konut sigortası poliçesinde eşya teminatı bulunduğu görülür ve zarar bu poliçe üzerinden karşılanır.

Deprem Sonrası İkincil Hasarların Değerlendirilmesi

Depremin doğrudan yol açtığı yapısal hasarın yanı sıra, deprem sonrasında ortaya çıkan yangın veya patlama gibi ikincil olaylar da DASK teminatı kapsamında değerlendirilebilir; ancak bu ikincil olayın depremle doğrudan illiyet bağı bulunduğunun ispatı gerekir. Bu tür karma hasarlarda, hasarın hangi kısmının depremden hangi kısmının ikincil olaydan kaynaklandığının ayrıştırılması, teknik bir inceleme gerektirir.

Kapsam Dışı Kalan Zararlarda İzlenecek Yol

DASK kapsamı dışında kalan bir zararla karşılaşan bina sahibinin, öncelikle kendi konut sigortası poliçesini kontrol etmesi, bu poliçede ilgili teminatın bulunmaması hâlinde ise genel hükümlere göre zarardan sorumlu olabilecek üçüncü kişilere (örneğin komşu kaynaklı bir su baskınında komşuya) başvurması gerekebilir. Bu çok yönlü değerlendirme, zararın hangi kaynaktan karşılanabileceğinin doğru tespiti için önemlidir.

İşyerlerinde DASK Benzeri Uygulamalar

İşyerleri için ayrı bir zorunlu deprem sigortası bulunmamakla birlikte, işyeri sahiplerinin isteğe bağlı olarak yaptıracağı işyeri sigortası poliçelerine deprem teminatı eklettirmesi mümkündür. Ticari faaliyetin sürdürülebilirliği açısından, işyerindeki makine, teçhizat ve stokların deprem riskine karşı da güvence altına alınması önerilir.

Tamamlayıcı Deprem Sigortası Seçeneği

DASK teminat tutarının binanın gerçek değerinin altında kalması durumunda, isteğe bağlı olarak yaptırılabilecek tamamlayıcı deprem sigortası poliçeleri devreye girer. Bu poliçeler, DASK’ın ödediği tutarın üzerinde kalan zararı, ayrı bir teminat tutarına kadar karşılayacak şekilde tasarlanır. Yüksek değerli konutlarda bu tür bir tamamlayıcı teminatın alınmaması, gerçek zararın önemli bir kısmının karşılanamaması riskini doğurur.

Kiracıların DASK Karşısındaki Durumu

Kiracılar, oturdukları konut için DASK poliçesi yaptırma yükümlülüğü taşımaz; bu yükümlülük konutun malikine aittir. Ancak kiracının kendi eşyalarını korumak istemesi hâlinde, ayrı bir kiracı sigortası veya eşya sigortası yaptırması önerilir; DASK poliçesi bulunmayan bir binada oturan kiracı, deprem sonrası hem bina hem eşya kaybı riskiyle karşı karşıya kalabilir.

Sanayi Tipi Yapılarda ve Büyük Ölçekli Binalarda Farklı Uygulama

Belirli bir büyüklüğün üzerindeki sanayi tesisleri veya kamu binaları DASK kapsamı dışında tutulmuş olabilir; bu tür yapılar için ayrı sigorta düzenlemeleri gerekebilir. Bina sahiplerinin, yapının niteliğine göre DASK’a tabi olup olmadığını önceden netleştirmesi, deprem sonrası ortaya çıkabilecek kapsam belirsizliğini önler.

Sonuç

DASK, deprem riskine karşı önemli ama sınırlı bir güvence sunar; ana yapı dışındaki eşya, bahçe ve diğer unsurlar için ayrı sigorta yaptırılması gerekir. Hangi zararların hangi poliçeden talep edilebileceğinin doğru belirlenmesi için Sigorta Hukuku alanındaki hizmetlerimizden destek alabilirsiniz.