Alkollü Araç Kullanma ve Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu (TCK 179)

Alkollü araç kullanmak Türk hukukunda iki ayrı yaptırım sistemini birlikte harekete geçirebilir: Karayolları Trafik Kanunu’ndaki idari para cezası ve ehliyet geri alma ile Türk Ceza Kanunu’ndaki (TCK) hapis cezası. 2025 ve 2026 yıllarında her iki alanda da önemli değişiklikler yapıldı. 7550 sayılı Kanunla TCK m. 179’daki cezalar artırıldı, 12.02.2026 tarihli 7574 sayılı Kanunla ise trafik para cezaları ve ehliyet yaptırımları büyük ölçüde ağırlaştırıldı. Bu yazıda güncel kuralları bir arada açıklıyoruz.

TCK m. 179: Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma

7550 sayılı Kanundan önce m. 179/2’nin alt sınırı üç aydı ve m. 179/3 için ayrı bir ceza aralığı yoktu; 179/2’deki cezaya yollama yapılıyordu. Suç tarihinin eski döneme denk geldiği dosyalarda lehe kanun karşılaştırması yapılmalıdır.

Suç bir tehlike suçudur; kazanın olması veya birinin yaralanması aranmaz. Kaza sonucu yaralanma veya ölüm meydana gelirse ayrıca taksirle yaralama veya taksirle öldürme hükümleri gündeme gelir.

Alkollü Araç Kullanmada İdari Yaptırımlar (KTK m. 48)

Önemli ayrıntılar:

• Kanun idari para cezasının, “fiil bir suç oluştursa bile” verileceğini açıkça belirtir. Yani ceza yargılaması, idari yaptırımı ortadan kaldırmaz.
• 1.00 promil üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücüler hakkında ayrıca TCK m. 179/3 uygulanır.
• Hususi otomobillerde 0.50, diğer araçlarda 0.20 promil üzerinde alkollüyken kazaya neden olan sürücü hakkında ayrıca TCK’nın ilgili hükümleri uygulanır.
• Uyuşturucu nedeniyle ehliyeti iptal edilen kişi, iptalden itibaren en az beş yıl geçmeden sürücü kursuna başlayamaz; psiko-teknik değerlendirme ve sağlık kurulu raporu da gerekir.
• İkinci defa ehliyeti geri alınanlar sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine, üç ve üzeri geri alınanlar psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri muayenesine tabi tutulur.

Makas, Ters Yön, Yol Kesme ve Trafikte Saldırgan Takip

7574 sayılı Kanunla Karayolları Trafik Kanunu m. 46’ya yeni yasaklar eklendi:

Beş yıl içinde bu madde kapsamında ehliyeti ikinci defa geri alınanların sürücü belgesi iptal edilir. Aynı davranış kişilerin hayatını tehlikeye sokuyorsa, idari yaptırıma ek olarak TCK m. 179/2 kapsamında ceza soruşturması da başlatılabilir. Trafikte takip edilip araçtan inerek saldırı gerçekleşirse kasten yaralama veya tehdit suçları da ayrıca değerlendirilir.

Ölçüm ve Delil

• Alkol ve uyuşturucu tespiti için kolluk teknik cihazlar ve test kitleri kullanır.
• Yaralanmalı, ölümlü veya kolluğun müdahil olduğu maddi hasarlı kazaya karışan sürücünün muayenesi zorunludur. Cihaz ölçümüne itiraz eden veya ölçüme izin vermeyen bu sürücülerden, CMK m. 75 hükümleri uygulanarak kan, tükürük veya idrar örneği alınır.
• Sürücünün öldüğü veya üfleyemeyecek kadar yaralandığı durumlarda da vücut örneği alınır.
• Ceza yargılamasında promil değerinin yanında kamera kayıtları, tanık beyanları, sürüş şekli ve kolluk tutanağındaki gözlemler birlikte değerlendirilir.
• TCK m. 179/2 ve 3 kapsamındaki suçlar seri muhakeme usulü kapsamındadır; savcının teklifi müdafii huzurunda kabul edilirse ceza yarı oranında indirilir.

İtiraz ve Savunma

İdari para cezasına itiraz: Tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulur (Kabahatler Kanunu m. 27). Ölçüm cihazının kalibrasyon belgesi, tutanağın usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği ve ölçümün zamanı incelenmelidir.

Ceza davasında savunma:

1. Promil değerinin güvenilirliği ve ölçüm ile sürüş arasındaki zaman farkı,
2. Kişinin somut olarak emniyetli araç kullanamayacak hâlde olup olmadığı,
3. Sürüşün tehlike doğuracak nitelikte olup olmadığına ilişkin kamera ve tanık delilleri,
4. Suç tarihine göre 7550 öncesi ve sonrası hükümlerin karşılaştırılması,
5. Sonuç cezaya göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya seçenek yaptırımlar.

Örnek Olay

Aşağıdaki örnek, kuralların işleyişini göstermek amacıyla hazırlanmıştır ve gerçek bir dosyaya dayanmaz:

Hususi otomobiliyle gece yolculuk yapan bir sürücü, trafik kontrolünde 1,35 promil alkollü çıkar ve kontrol noktasına gelirken şeritler arasında savrulduğu kamera kaydına yansımıştır. Sürücünün son beş yılda başka bir alkol ihlali yoktur. Karayolları Trafik Kanunu m. 48 uyarınca 25.000 TL idari para cezası verilir ve ehliyeti altı ay süreyle geri alınır. Değer 1.00 promilin üzerinde olduğundan ve sürüş şekli emniyetli araç kullanamayacak hâli gösterdiğinden, ayrıca TCK m. 179/3 kapsamında altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngören suçtan soruşturma başlatılır. Aynı sürücü ölçüm yaptırmayı reddetseydi, 150.000 TL idari para cezası ve beş yıllık ehliyet geri alma ile karşılaşacaktı.

Sonuç

Alkollü veya tehlikeli araç kullanımında 2025 ve 2026 değişiklikleriyle hem hapis cezaları hem idari yaptırımlar belirgin şekilde ağırlaştı. İdari para cezasına itiraz süresinin kısa olması ve ceza yargılamasının ayrı yürümesi nedeniyle iki süreci birlikte takip etmek gerekir. Ceza hukuku alanında trafik suçları ve idari para cezası itirazları için bizimle iletişime geçebilirsiniz.