Kasten yaralamada 2025’te artırılan cezalar, basit tıbbi müdahale ölçütü, eşe ve silahla yaralama, ağır neticeler, şikâyet ve uzlaştırma kuralları.
Kısaca
- 7550 sayılı Kanunla (Haziran 2025) kasten yaralamanın temel cezası bir yıl altı aydan üç yıla, basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen hâl altı aydan bir yıl altı aya çıkarılmıştır.
- Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralama şikâyete bağlıdır; kadına karşı işlenmesinde cezanın alt sınırı dokuz aydır.
- Üstsoy, altsoy, eş, boşanılan eş, kardeş veya kendini savunamayacak kişiye karşı, silahla ya da kamu görevi nedeniyle işlenen yaralamada şikâyet aranmaz ve ceza yarı oranında artırılır; canavarca hisle işlenmesinde bir kat artırılır.
- Duyu veya organ işlevinin zayıflaması, yüzde sabit iz, hayati tehlike, kemik kırığı gibi neticelerde ceza TCK m. 87’ye göre artırılır.
- Üçüncü fıkra dışındaki kasten yaralamalar uzlaştırma kapsamındadır.
Kasten yaralama, ceza mahkemelerinde en sık görülen suçlardan biridir. Bir tartışmanın kavgaya dönüşmesi, trafik anlaşmazlıkları, komşu veya aile içi olaylar bu suçun tipik örnekleridir. 2025 yılında yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanunla kasten yaralama suçunun cezaları önemli ölçüde artırılmıştır. Bu yazıda suçun unsurlarını, güncel ceza aralıklarını, nitelikli hâlleri ve şikâyet ile uzlaştırma kurallarını açıklıyoruz.
Suçun Tanımı
TCK m. 86/1’e göre kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi kasten yaralama suçunu işler. Suçun oluşması için gözle görülür bir yara izi gerekmez; tokat atmak, itmek veya saç çekmek de vücuda acı veren fiiller olarak bu kapsamda değerlendirilebilir.
2025 Değişikliğiyle Güncel Cezalar
| Hâl | Ceza (7550 sayılı Kanun sonrası) | Şikâyet |
|---|---|---|
| Temel hâl (TCK m. 86/1) | 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapis | Aranmaz |
| Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralama (TCK m. 86/2) | 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adli para cezası | Şikâyete bağlı |
| Basit yaralamanın kadına karşı işlenmesi | Alt sınır 9 aydan az olamaz | Şikâyete bağlı |
| Nitelikli hâller (TCK m. 86/3) | Ceza yarı oranında, canavarca hisle işlenmesinde bir kat artırılır | Aranmaz |
7550 sayılı Kanundan önce temel hâlin cezası bir yıldan üç yıla, basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen hâlin cezası dört aydan bir yıla kadardı. Suç tarihine göre lehe kanunun belirlenmesi gerektiğinden, 2025 öncesi işlenen fiillerde eski cezaların uygulanacağı unutulmamalıdır.
Basit Tıbbi Müdahale Ölçütü
Kasten yaralama dosyalarında sonucu belirleyen en önemli belge adli tıp raporudur. Raporda yaralanmanın “basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilir” olup olmadığı belirtilir:
- Giderilebilir ise: TCK m. 86/2 uygulanır; suç şikâyete bağlıdır ve daha hafif ceza öngörülür.
- Giderilemez ise: TCK m. 86/1 uygulanır; şikâyet aranmaz.
Bu nedenle olaydan sonra vakit kaybetmeden hastaneye veya sağlık kuruluşuna başvurarak darp raporu alınması, hem mağdur hem de sanık açısından maddi gerçeğin ortaya çıkması için önemlidir. Raporun eksik veya çelişkili olduğu düşünülürse Adli Tıp Kurumundan rapor alınması talep edilebilir.
Nitelikli Hâller (TCK m. 86/3)
Kasten yaralamanın:
- Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı,
- Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumdaki kişiye karşı,
- Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
- Kamu görevlisinin nüfuzu kötüye kullanılarak,
- Silahla,
- Canavarca hisle
işlenmesi hâlinde şikâyet aranmaksızın ceza yarı oranında, canavarca hisle işlenmesinde ise bir kat artırılır.
“Silah” kavramı yalnızca ateşli silahları değil, saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış ya da fiilen bu amaçla kullanılmaya elverişli her türlü eşyayı (bıçak, sopa, taş gibi) kapsayabilir.
Aile içi yaralamalarda koruma tedbirleri için aile içi şiddette ceza yargılaması yazımıza bakabilirsiniz.
Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (TCK m. 87)
Yaralamanın ağır sonuçlar doğurması hâlinde ceza artırılır:
| Netice | Artırım | Asgari ceza (7550 sonrası) |
|---|---|---|
| Duyu veya organ işlevinin sürekli zayıflaması, konuşmada sürekli zorluk, yüzde sabit iz, hayati tehlike, gebe kadında erken doğum | Bir kat | Temel hâlde 4 yıl, nitelikli hâlde 6 yıl |
| İyileşmesi olanaksız hastalık, bitkisel hayat, duyu veya organ işlevinin yitirilmesi, konuşma veya çocuk yapma yeteneğinin kaybı, yüzün sürekli değişikliği, gebe kadında çocuğun düşmesi | İki kat | Temel hâlde 6 yıl, nitelikli hâlde 9 yıl |
| Kemik kırığı veya çıkığı | Kırığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre yarısına kadar | — |
| Ölüm | — | Temel hâlde 10-14 yıl, nitelikli hâlde 14-18 yıl |
Şikâyet ve Uzlaştırma
- Şikâyet: Yalnızca TCK m. 86/2’deki basit yaralama şikâyete bağlıdır. Şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır.
- Uzlaştırma: Üçüncü fıkra hariç TCK m. 86 ve m. 88’deki kasten yaralama suçları uzlaştırma kapsamındadır (CMK m. 253). Bu nedenle eşe, silahla veya kendini savunamayacak kişiye karşı işlenen yaralamalar uzlaştırmaya tabi değildir.
Uzlaştırma sürecinin ayrıntıları için uzlaştırma nedir ve hangi suçlarda uygulanır yazımıza bakabilirsiniz.
Savunmada Önemli Hususlar
- Meşru müdafaa: Haksız bir saldırıyı o anda orantılı biçimde defetmek zorunluluğuyla işlenen fiilden dolayı ceza verilmez. Ayrıntılar için meşru müdafaa şartları yazımıza bakabilirsiniz.
- Haksız tahrik: Haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında işlenen yaralamada ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir (TCK m. 29).
- Karşılıklı kavga: Tarafların birbirini yaraladığı olaylarda kimin önce saldırdığı, haksız tahrik ve meşru müdafaa değerlendirmesinde belirleyicidir. Kamera kayıtları ve tarafsız tanıklar büyük önem taşır.
- Rapor içeriği: Yaralanmanın niteliği ile olay anlatımının uyumlu olup olmadığı incelenmelidir.
- Kast: Fiilin kasten değil taksirle gerçekleşmesi hâlinde taksirle yaralama hükümleri gündeme gelir.
Mağdur Açısından İzlenecek Yol
- Sağlık kuruluşuna başvurun: Olayın hemen ardından alınan darp raporu, yaralanmanın niteliğini gösteren en önemli belgedir. Rapor alınırken olayın nasıl gerçekleştiğini doğru anlatın.
- Fotoğraf çekin: Yaraların ve morlukların farklı günlerdeki hâlini gösteren fotoğraflar, rapordaki tespitleri destekler.
- Tanıkları belirleyin: Olayı gören kişilerin iletişim bilgilerini not alın.
- Kamera kayıtlarını talep ettirin: Olay yerindeki iş yerleri ve apartmanların kayıtları kısa sürede silinebilir.
- Şikâyet süresini gözetin: Basit yaralamada altı aylık şikâyet süresi vardır.
- Koruma tedbirlerini değerlendirin: Faille aynı evde yaşanıyorsa veya tekrar saldırı riski varsa, 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu tedbirler istenebilir.
Sanık Açısından Dikkat Edilecekler
- İlk ifadede olayın nasıl başladığını ve karşı tarafın davranışlarını açık ve tutarlı biçimde anlatın.
- Kendi yaralarınız varsa siz de rapor alın; karşılıklı yaralama dosyalarında bu rapor meşru müdafaa veya haksız tahrik değerlendirmesinde önem taşır.
- Mağdurla doğrudan iletişim kurup baskı yapıyormuş gibi algılanabilecek davranışlardan kaçının; bu durum tutuklama değerlendirmesini olumsuz etkileyebilir.
- Uzlaştırma kapsamındaki dosyalarda zararın giderilmesi ve özür, dosyanın uzlaşmayla kapanmasını sağlayabilir.
Tutuklama ve Koruma Tedbirleri
Kadına karşı işlenen kasten yaralama, sağlık personeline ve öğretmenlere görevleri sırasında işlenen yaralama ile silahla, canavarca hisle, kendini savunamayacak kişiye karşı işlenen yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, CMK m. 100/3’teki katalog suçlar arasındadır. Bu suçlarda tutuklama nedeninin var sayılabileceği kabul edilir; ancak tutuklama yine kuvvetli şüphe ve ölçülülük şartlarına bağlıdır.
Örnek Olay
Aşağıdaki örnek, kuralların işleyişini göstermek amacıyla hazırlanmıştır ve gerçek bir dosyaya dayanmaz:
Bir otopark tartışmasında taraflardan biri diğerine yumruk atar. Hastaneden alınan raporda burunda kırık olmadığı ve yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebileceği belirtilir. Suç TCK m. 86/2 kapsamında şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır; dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Aynı olayda saldırgan araçtan aldığı demir bir sopayla vurmuş olsaydı, suç silahla işlenmiş sayılacak, şikâyet aranmayacak, uzlaştırma uygulanamayacak ve ceza yarı oranında artırılacaktı.
Sonuç
Kasten yaralama suçunda cezalar 2025 yılında artırılmış, basit ve nitelikli hâller arasındaki fark daha da belirgin hâle gelmiştir. Adli tıp raporu, fiilin kime karşı ve nasıl işlendiği, meşru müdafaa ve haksız tahrik gibi hususlar dosyanın sonucunu doğrudan etkiler. Ceza hukuku alanında kasten yaralama dosyalarında sanık müdafiliği ve mağdur vekilliği için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Basit tıbbi müdahale ne demektir?
Yaralanmanın ayakta pansuman, basit dikiş veya kısa süreli gözlem gibi basit bir tıbbi işlemle giderilebilecek ölçüde hafif olmasıdır. Bu değerlendirme adli tıp raporuyla yapılır. Raporda 'basit tıbbi müdahale ile giderilebilir' tespiti bulunup bulunmaması, suçun şikâyete bağlı olup olmadığını ve cezanın aralığını doğrudan belirler.
Eşimi yaraladım, şikâyetini geri alırsa dava düşer mi?
Hayır. Eşe veya boşanılan eşe karşı işlenen kasten yaralama TCK m. 86/3 kapsamında şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamı dışındadır. Mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez; ancak cezanın belirlenmesinde ve lehe hükümlerin değerlendirilmesinde dikkate alınabilir.
Kasten yaralamada tutuklama olur mu?
Kadına karşı işlenen kasten yaralama, silahla, canavarca hisle veya kendini savunamayacak kişiye karşı işlenen yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama CMK m. 100/3’te sayılan katalog suçlar arasındadır. Bu durumlarda da tutuklama otomatik değildir; kuvvetli şüphe ve ölçülülük değerlendirilir.
Dayanak mevzuat
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 86-88 (kasten yaralama)
- 7550 sayılı Kanun (2025) ile TCK m. 86 ve 87’de yapılan değişiklikler
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m. 29 (haksız tahrik)
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 100/3 ve 253 (katalog suçlar ve uzlaştırma)
Ceza Hukuku konusunda destek mi gerekiyor?
Durumunuzu anlatın, size en geç 24 saat içinde dönüş yapalım. Görüşme büroda veya online yapılabilir; paylaştığınız bilgiler gizli tutulur.