Eşin Eski Sevgilisiyle Görüşmesi Boşanma Sebebi Sayılır mı?

Eşinizin eski sevgilisiyle görüşmesi, tek başına kanunun saydığı bir boşanma sebebi değildir. Zina, evli kişinin evlilik dışında cinsel birliktelik kurması anlamına gelir; sadece yazışma, telefon görüşmesi veya buluşma bunu oluşturmaz. Yine de bu görüşme gizli yürütülüyor, sürekli ve eşi dışlayıcı nitelik taşıyorsa, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasında ve eşlerin birbirine sadakat yükümlülüğünde değerlendirmeye girer. Arada zina kadar ağır bir sebep olmasa bile, boşanma davasına dayanak olabilecek bir olgudur.

Burada hukukun yaptığı ayrım belirleyicidir: Zinayı ispatlamak güçtür ve dar bir sebeptir; sarsılma ise daha geniş bir zemindir. Eşin eski sevgiliyle görüşmesi çoğunlukla ikinci kategoriye girer.

Zina ile sarsılma arasındaki fark ne?

Kanun boşanma sebeplerini iki grupta toplar. Özel sebepler tek tek sayılmıştır: zina (TMK m. 161), hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış (m. 162), suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (m. 163), terk (m. 164) ve akıl hastalığı (m. 165). Genel sebep ise evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır (m. 166).

Zina sebebi, eşlerden biri zina ederse diğerine boşanma davası açma imkânı verir. Bu sebepte dava hakkı sınırlıdır: Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer; affeden tarafın dava hakkı yoktur (TMK m. 161). Zina sebebinin ayrıntıları için zina nedeniyle boşanma davası yazısına bakabilirsiniz.

Eşin eski sevgiliyle görüşmesi ise çoğu zaman cinsel birlikteliğe ulaşmadığı için zina sayılmaz. Ama bu görüşme evlilik birliğini sarsıyorsa, TMK m. 166/1 kapsamında dava açılabilir. Bu sebeple dava dilekçesinde hangi sebebe dayanıldığı önemlidir ve olaya göre birden fazla sebep birlikte ileri sürülebilir.

Sadakat yükümlülüğü eski sevgiliyle teması kapsar mı?

TMK m. 185/3 uyarınca eşler birlikte yaşamak, birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmak zorundadır. Sadakat yükümlülüğü yalnızca cinsel sadakatle sınırlı değildir; uygulamada evlilik birliğine duygusal bağlılığı ve karşılıklı güveni de kapsayan geniş bir kavram olarak yorumlanır. Bu nedenle eski sevgiliyle temas, şu özellikleri taşıdığında yükümlülüğün ihlali olarak değerlendirilebilir:

• Eşten gizlenen sıklıkta ve içerikte bir ilişki.
• Evliliğe ait özel konuların eski sevgiliyle paylaşılması.
• Duygusal yakınlık, buluşma planları ya da romantik içerikli yazışmalar.
• Eşin bu ilişkiden rahatsız olduğunu belirtmesine rağmen görüşmenin sürmesi.
• Eski sevgiliyle birlikte seyahat etme veya yalnız vakit geçirme.

Öte yandan, eski bir sevgilinin aynı iş yerinde çalışması, ortak bir arkadaş çevresinde bulunması ya da ailevi bir sebeple karşılaşılması gibi durumlar tek başına sadakatsizlik sayılmaz. Hâkim somut olaya bakar; her temas kusur kabul edilmez.

Gizlilik neden bu kadar önemli?

Eski sevgiliyle görüşmenin hukuki ağırlığını belirleyen en önemli ölçütlerden biri açık olup olmadığıdır. Eşinin bildiği, tanıdığı ve kabul ettiği bir arkadaşlık, evlilikte çoğu zaman sorun yaratmaz. Aynı arkadaşlık gizli yürütülüyor, mesajlar siliniyor, telefona şifre konuyor, buluşmalar eşe yalan söylenerek yapılıyorsa, burada güveni zedeleyen şey ilişkinin kendisinden çok gizlenmesidir. Hâkim, gizlemeyi ilişkinin niteliğine dair bir işaret olarak değerlendirebilir.

Gizlilik, mesaj silme veya ikinci bir hesap açma gibi davranışlarla da kendini gösterir. Bu tür davranışların ispatı için gizli sosyal medya hesabı ve sosyal medya beğeni ve yazışmalar yazılarına bakabilirsiniz.

Sanal ilişki ve yazışmalar nasıl değerlendirilir?

Bugün eski sevgiliyle temasın önemli bir bölümü mesajlaşma uygulamaları üzerinden yürür. Yalnızca yazışmaya dayalı bir ilişki zina olarak nitelendirilmez; ancak yazışmanın içeriği evlilik birliğini sarsan nitelikte olabilir. Yazışmalarda sevgi sözcükleri, buluşma planları, evliliğe dair şikâyetler ve eşi küçümseyen ifadeler varsa, hâkim bunları kusur olarak tartabilir. Bu konuyu sanal ilişki ve mesajlaşma zina sayılır mı yazısında ayrıca ele aldım.

Yazışma içeriği zinanın ispatı için yeterli olmayabilir. Ama bu, davanın sonuçsuz kalacağı anlamına gelmez. Mesajların sarsılma kapsamında ağırlığı ayrıca değerlendirilir.

Eşin bu durumu öğrenip evliliği sürdürmesi hukuken ne anlama gelir?

Eşinizin eski sevgilisiyle görüştüğünü öğrendiniz ama hemen dava açmadınız; konuşmaya çalıştınız, belki bir süre daha evliliği sürdürdünüz. Bu çok doğal bir tepkidir ve hukuk bunu cezalandırmaz. Yine de bazı sonuçları vardır.

Zina sebebinde kanun açıktır: Affeden tarafın dava hakkı yoktur ve dava hakkı öğrenmeden itibaren altı ayın geçmesiyle düşer (TMK m. 161). Sarsılma sebebinde ise bu özel kural işlemez; ama hâkim, davranışı bilip evliliği sürdürmenin, sarsılmanın derecesi hakkındaki kanaatine etkisini tartabilir. Eşinizin davranışına rağmen birlikte yaşamayı sürdürmeniz, ortak hayatın hâlâ mümkün olduğu yönünde bir iddia doğurabilir. Bu nedenle olayı öğrendikten sonra yaşananlar, yani gerçekten barışıp barışmadığınız, tekrarlanan olaylar olup olmadığı ve güveninizin yeniden sarsılıp sarsılmadığı önem taşır.

Pratikte işe yarayan yöntem, öğrenme tarihini ve sonrasındaki gelişmeleri not etmektir. Eşinize yönelik itirazlarınızı yazılı olarak yapmanız (mesaj, e-posta gibi) hem tarih belirler hem de davranışı hoşgördüğünüz izlenimini engeller.

Eski sevgilinin kendisine karşı bir dava açılabilir mi?

Eşi eski sevgilisiyle görüşen kişi bazen bu üçüncü kişiye karşı da bir hukuki yol arar. Üçüncü kişiye karşı tazminat davası ayrı bir değerlendirme gerektirir; konuyu aldatan eşin ilişkide olduğu üçüncü kişiye tazminat davası yazısında ele alıyorum. Eski sevgilinin sorumluluğu, eşin boşanma davasındaki kusurundan bağımsızdır ve olayın somut ayrıntılarına göre incelenir.

Eski sevgilinin çocuklar ya da aileyle ilişkisi

Eski sevgili temasının bazen çocuk ya da aileyi de ilgilendirdiği olur. Eşin çocukları bu kişiyle tanıştırması, aile toplantılarına kabul etmesi ya da çocuğun yanında yazışma yürütmesi, davranışın ağırlığını artırabilir. Çocuğun yanında yürütülen bir ilişki, evlilik birliğine zarar verici bir tutum olarak değerlendirilebilir. Çocukla ilgili önlemler konusunda boşanma davası sırasında hâkimin alacağı geçici önlemler için boşanma davasında geçici önlemler yazısına bakabilirsiniz.

Varsayımsal bir örnek

Varsayımsal bir örnek düşünelim: Deniz, evliliğinin üçüncü yılında eşi Ali’nin üniversite yıllarındaki sevgilisi Ece’yle yeniden yazışmaya başladığını öğrenir. Ali başta bunun masum bir sohbet olduğunu söyler. Deniz bir süre sonra Ali’nin Ece’ye evliliğindeki sorunları anlattığını, Ece’yle birkaç kez yemek yediğini ve bunu Deniz’e söylemediğini fark eder. Deniz itiraz ettiğinde Ali yazışmaları siler ve “sana hesap vermek zorunda değilim” der.

Hâkimin tartacağı sorular: Görüşmenin içeriği ve sıklığı nedir, Ali bu temasları Deniz’den neden gizlemiştir, Deniz’in itirazına rağmen temas sürmüş müdür, ortada cinsel birliktelik iddiası var mıdır ve varsa ispatlanabilir mi? Bu örnekte zina ispatlanamayabilir; ama gizlilik, süreklilik ve Deniz’in güveninin sarsılması sarsılma sebebi bakımından ağırlık taşır. Sonuç, delillerin bütününe göre değişir.

Eski sevgiliyle görüşmeyi nasıl ispatlarsınız?

Boşanma davasında hâkim, boşanmanın dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe onları ispatlanmış saymaz; tarafların bu konudaki ikrarları hâkimi bağlamaz ve kanıtlar serbestçe takdir edilir (TMK m. 184). Bu tür bir iddiada kullanılabilecek deliller şunlardır:

1. Mesajlar ve yazışmalar. Eşin size gönderdiği ya da ortak kullandığınız cihazda doğrudan karşınıza çıkan içerikler. Eşinizin telefonuna gizlice girmek hukuka aykırı delil sorunu yaratabilir; bu risk eşin telefonunu karıştırmak boşanmada kusur sayılır mı yazısında anlatılıyor.
2. Tanıklar. Buluşmaları gören yakınlar, arkadaşlar ya da çalışma arkadaşları.
3. Fotoğraflar ve kayıtlar. Eşin kendisinin paylaştığı veya hukuka uygun olarak elde edilmiş görüntüler.
4. Eski sevgilinin kendi beyanı. Mahkemece tanık olarak dinlenmesi mümkündür.

Delil sunarken genel kurallar için boşanma davasında ispat yükü ve deliller yazısı yol gösterir.

Aynı olgulara hem zina hem sarsılma sebebi olarak dayanılabilir mi?

Dava dilekçesinde birden fazla sebebe dayanmak mümkündür. Zina sebebini ispatlayamama ihtimaline karşı genel sarsılma sebebine de dayanmak, davanın başarısız olma riskini azaltabilir. Ancak zina için öngörülen altı aylık sürenin geçmiş olması ya da eşin olayı affetmiş bulunması hâlinde aynı olgulara genel sebep olarak dayanılıp dayanılamayacağı ayrıca değerlendirilmesi gereken bir sorudur. Dilekçede olguların hangi sebebe hizmet ettiğini açıkça belirtmek ve süreleri takip etmek önemlidir. Kusur belirlemesi için boşanmada kusur nasıl belirlenir yazısına başvurabilirsiniz.

Kusur sonuçları açısından, boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf manevi tazminat, mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf maddi tazminat isteyebilir (TMK m. 174).

Sık yapılan hatalar

• Zina ispatlanamadı diye davayı bırakmak. Sarsılma sebebi hâlâ geçerli olabilir.
• Altı aylık süreyi kaçırmak. Zina sebebine dayanılıyorsa öğrenmeden itibaren altı ay içinde dava açılması gerekir.
• Olayı bilip uzun süre sessiz kalmak. Bu hâl, affedilmiş sayılma tartışmasına yol açabilir.
• Delil için eşin hesaplarına girmek. Hukuka aykırı delil riski vardır ve karşı şikâyetle sonuçlanabilir.
• Olayı abartmak. İddiayı delillerin gösterdiği ölçüde anlatmak güvenilirliği korur.

Eski sevgili meselesinde kendi durumunuzu nasıl değerlendirirsiniz?

Eski sevgiliyle temas bazı evliliklerde masum bir arkadaşlık olarak kalır, bazılarında ise güveni ortadan kaldıran bir sır hâline gelir. Hukuken fark yaratan şey, temasın niteliği, gizlenmesi ve evliliğe etkisidir. Önce elinizdeki bilgileri tarih sırasıyla yazmak, hangi delilin hukuka uygun olduğunu ayırmak ve hangi sebebe dayanmanız gerektiğini netleştirmek işe yarar.

Durumunuzu anlatmak için büroyu telefonla arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz. İletişim bilgileri iletişim sayfasında, genel bilgi aile hukuku sayfasındadır.