Boşanma Davasında Temyiz Süresi ve Dilekçesi: İki Hafta Nasıl İşler?

Boşanma davanızda bölge adliye mahkemesinin kararı elinizde ve temyiz etmeyi düşünüyorsunuz. İlk soru süredir, ikincisi dilekçeye ne yazılacağıdır. Süre bölge adliye kararının tebliğinden itibaren iki haftadır; dilekçe ise kanunun saydığı bilgileri taşımalı ve karşı tarafın sayısı kadar örnekle verilmelidir. Aşağıda her iki konuyu somut bir sırayla anlatıyoruz.

Temyiz süresi ne zaman başlar?

Bölge adliye hukuk dairelerinden verilen, temyizi kabil nihai kararlara karşı temyiz yoluna tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde başvurulabilir (HMK m. 361/1). Süre kararın verildiği günden değil, size usulüne uygun tebliğ edildiği günden işler. Tebligat, karardan günler hatta haftalar sonra gelebilir; bu gecikme sürenin başlangıcını etkilemez. Önemli olan tebliğ tarihidir.

Hafta olarak belirlenen süre, son haftada başladığı güne karşılık gelen günün tatil saatinde biter (HMK m. 92/2); salı günü tebliğ edilen kararın süresi iki hafta sonraki salı biter. Resmî tatiller süreye dâhildir, son gün resmî tatile rastlarsa süre izleyen ilk iş günü çalışma saati sonunda biter (HMK m. 93). Dosyada nafaka veya velayet talebi varsa bu işler adli tatilde de görüldüğünden (HMK m. 103/1-b) HMK m. 104’teki uzamaya güvenmeyin; dilekçeyi birkaç gün önce vermek riskin önüne geçer. Eşlerin tebliğ tarihleri farklıysa, her biri kendi tebliğ tarihine göre süreyi hesaplar. Bir eşin süresinin dolması, diğerinin süresini kısaltmaz.

Temyiz süresinin başlangıcı ve kesinleşme arasındaki bağ için boşanma kararı ne zaman kesinleşir yazısına, esastan ret sonrasındaki durum için istinaf esastan reddedilirse ne olur yazısına bakabilirsiniz.

Dilekçe neden önemlidir?

Temyiz, dilekçeyle yapılır (HMK m. 364/1). Telefonla, sözlü beyanla ya da duruşmada yapılan bir bildirimle temyiz olmaz. Dilekçe hem temyiz isteğinizi hem de hangi hükümlere karşı olduğunuzu Yargıtay’a bildirir. Bu nedenle özenli hazırlanması gerekir.

Dilekçeye ayrıca karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenir (HMK m. 364/1). Boşanma davasında karşı taraf genellikle diğer eştir; davada başka taraf da varsa her biri için örnek gerekir. Örnekler, dilekçenin karşı tarafa tebliğ edilmesi içindir.

Dilekçede bulunması gereken bilgiler

Kanun, temyiz dilekçesinde şu hususların bulunmasını ister (HMK m. 364/2).

Temyiz eden ile karşı tarafın davadaki sıfatları, adı, soyadı, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ve adresleri. Bunların varsa kanuni temsilci ve vekillerinin adı, soyadı ve adresleri. Temyiz edilen kararın hangi bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinden verildiği, tarihi ve sayısı. Yargıtay’ın bozma kararı üzerine verilmiş bir yeni kararsa onun bilgileri. İlamın temyiz edene tebliğ edildiği tarih. Kararın özeti. Temyiz sebepleri ve gerekçesi. Duruşma istenmesi hâlinde bu istek. Son olarak temyiz edenin veya varsa kanuni temsilcisinin ya da vekilinin imzası.

Bu liste kuru görünse de bölümlerin işlevi nettir. Karar künyesi, hangi karara itiraz ettiğinizi belirler. Tebliğ tarihi, başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığını gösterir. Temyiz sebepleri ise Yargıtay’ın incelemesinin odağını oluşturur.

Temyiz sebeplerini nasıl yazmalı?

Dilekçedeki en değerli bölüm temyiz sebepleridir. “Karar hukuka aykırıdır” demek tek başına bir gerekçe göstermez; kanun temyiz sebeplerinin ve gerekçesinin dilekçede yer almasını ister (HMK m. 364/2-f), bu yüzden hangi noktada hukuka aykırılık olduğunu belirtmek gerekir. Örneğin delillerin değerlendirilmesinde bir eksiklik olduğunu, talebin bir kısmı hakkında karar verilmediğini ya da kanunun yanlış uygulandığını belirtebilirsiniz. Yargıtay, kanunun açık hükmüne aykırı gördüğü diğer hususları da kendiliğinden inceleyebilir (HMK m. 369/1); fakat sebeplerinizi açık yazmanız incelemenin ilgili noktaya odaklanmasını kolaylaştırır.

Dilekçede olayların kısaca anlatılması ve her sebebin ayrı başlık altında yazılması okunabilirlik açısından yararlıdır. Dilekçeye yeni delil eklemek ise beklenen bir davranış değildir; temyiz delil toplama aşaması sayılmaz. Hangi hükümlerin temyiz konusu edildiğini açıkça yazmak, hem sizin hem karşı tarafın dilekçesini daha anlaşılır kılar.

Duruşma istiyorsanız dilekçede belirtin

Yargıtay temyiz incelemesini kural olarak dosya üzerinde yapar. Boşanma ve ayrılığa, velayete ilişkin davalarda ise taraflardan biri temyiz veya cevap dilekçesinde duruşma yapılmasını talep ederse Yargıtay bir gün belirler ve taraflara davetiye gönderir (HMK m. 369/2). Duruşma isteği temyiz dilekçesinin içeriğinde de sayılmıştır (HMK m. 364/2-g). Dolayısıyla duruşma istiyorsanız bunu dilekçede açıkça yazmanız gerekir. Tebligat gideri verilmemişse talep dikkate alınmaz; ayrıntıları duruşma talebi yazısında anlattık.

Dilekçe eksik olursa

Kanun burada temyiz edenin lehine bir kolaylık sağlar. Dilekçe, temyiz edenin kimliği ve imzasıyla temyiz olunan kararı yeteri kadar belli edecek kayıtları taşıyorsa, diğer şartlar bulunmasa bile reddolunmayıp temyiz incelemesi yapılır (HMK m. 364/3). Bu hüküm eksiklik yapılsın demek değildir; ancak küçük bir bilgi eksikliği yüzünden hakkın kaybedilmemesini amaçlar. Kimlik ve imza ile karar bilgisini eksiksiz yazmak yine de en güvenli yoldur.

Dilekçeyi hazırlarken elinizde olması gerekenler

Dilekçeyi yazmadan önce şu belgeleri yan yana koyun: bölge adliye mahkemesinin gerekçeli kararı, tebligat evrakı, ilk derece mahkemesinin kararı ve varsa önceki istinaf dilekçesi. Gerekçeli karar, kararın künyesini ve hüküm sonucunu verir. Tebligat evrakı sürenin başlangıcını gösterir. İlk derece kararı ile istinaf dilekçesi ise hangi itirazların daha önce ileri sürüldüğünü hatırlatır.

Kararda “kanun yolu ve süresi” yazılıysa buna da bakın; kanun, bölge adliye kararında hüküm sonucu ile birlikte varsa kanun yolu ve süresinin gösterilmesini ister (HMK m. 359/1-f). Karardaki bu not, temyiz yolunun açık olup olmadığı konusunda ilk ipucunu verir; yine de tek başına sizi bağlayan bir hesap değildir, çünkü sürenin başlangıcını tebliğ tarihi belirler.

Temyiz dilekçesinde son olarak kararın özetini kendi cümlelerinizle yazın. Kanun “kararın özeti”ni ister (HMK m. 364/2-e); özetin uzun olması gerekmez, ancak hangi hükmün kimin lehine ve aleyhine olduğu anlaşılmalıdır. Örneğin “boşanma, anneye velayet, babaya kişisel ilişki ve nafaka” gibi hükümleri sıralamak kararın özetini verir. Ardından temyiz sebeplerini ayrı başlıklarla yazarsanız dilekçe daha derli toplu olur.

Hangi hükümlere karşı temyiz edilir?

Boşanma kararı tek bir hüküm değildir; içinde boşanmanın kendisi, kusur belirlemesi, velayet, kişisel ilişki, nafaka, tazminat ve soyadı gibi pek çok ayrı sonuç bulunur. Temyiz dilekçesinde hepsine birden itiraz etmek zorunda değilsiniz. Yalnız bir hükmü temyiz konusu yapabilirsiniz. Bu tercih, dilekçedeki sebeplerin odaklanmasını sağlar. Örneğin yalnız velayet hükmüne karşı temyiz ediyorsanız, boşanmanın kendisini tartışmak dilekçenin konusu olmaz.

Hangi hükmün temyize elverişli olduğunu da ayrıca kontrol edin. Kural olarak parasal sınırın altında kalan davalara ilişkin kararlar, geçici hukuki korumalar ve esasa girmeden verilen kaldırma ve gönderme kararları temyiz dışında kalır (HMK m. 362/1); parasal kalemlerde 7589 sayılı Kanunla eklenen istisnaya da bakılır (HMK m. 362/3). Bu nedenle dilekçeyi yazmadan önce kararın hüküm fıkrasını madde madde okuyup her hükmün altına “temyiz edilebilir mi” sorusunu not etmek işi kolaylaştırır.

Dilekçeyi imzalayacak kişi de önemlidir. Kanun, temyiz edenin veya varsa kanuni temsilcisinin ya da vekilinin imzasını arar (HMK m. 364/2). Vekille çalışıyorsanız imza vekile aittir; bizzat veriyorsanız kendi imzanız gerekir. İmza eksikliği, dilekçenin reddine kadar gidebilecek bir sorun olabileceğinden, teslim etmeden önce son sayfayı kontrol etmek yerinde olur.

Karşı taraf cevap verirse

Dilekçeniz karşı tarafa tebliğ edilir. Temyizde de istinaftaki cevap dilekçesi hükümleri kıyas yoluyla uygulanır (HMK m. 366); karşı taraf dilekçeye cevap verebilir. İstinaf için kanun, karşı tarafa tebliğden itibaren iki hafta cevap süresi tanır (HMK m. 347/2). Karşı tarafın görüşü de Yargıtay’a giden dosyada yer alır; bu yüzden dilekçenizi karşı tarafın itirazlarını da düşünerek yazmak yararlı olur.

Nereye verilir?

Temyiz dilekçesi, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya temyiz edenin bulunduğu yerdeki bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine ya da ilk derece mahkemesine verilebilir (HMK m. 365/1). Temyiz edene bir alındı belgesi verilir; bunu saklayın (HMK m. 365/3). Dilekçe verilirken temyiz harçları ve tebliğ giderleri de ödenir; eksik ödenmişse verilen bir haftalık kesin süre içinde tamamlanmazsa başvuru yapılmamış sayılır (HMK m. 344, 366). Bu konu temyiz dilekçesi nereye verilir yazısında ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Varsayımsal örnek

Varsayımsal bir örnek düşünelim: Bölge adliye mahkemesi, bir eşin velayet konusundaki istinaf başvurusunu esastan reddetmiş. Karar o eşe 3 Mart günü tebliğ edilmiş; temyiz süresi iki hafta olduğundan 17 Mart’ta sona erecek. Eş dilekçesini hazırlarken önce karar künyesini ve tebliğ tarihini yazıyor, sonra velayet hükmüne karşı hangi gerekçelerle itiraz ettiğini açıklıyor. Duruşma da istiyorsa dilekçenin ilgili bölümüne ekliyor. Karşı taraf tek kişi olduğundan dilekçenin bir örneğini daha ekliyor ve imzalıyor.

Bu örnekte tarihler yalnızca süre mantığını göstermek içindir; gerçek bir dosyada tebliğ tarihi ve sürenin son günü tebligat evrakından ayrıca doğrulanmalıdır.

Sık yapılan hatalar

Birincisi, süreyi karar tarihinden saymaktır. İkincisi, dilekçeyi imzasız veya kimlik bilgisiz bırakmaktır. Üçüncüsü, karşı taraf için örnek eklememektir. Dördüncüsü, duruşma istemini dilekçede belirtmemektir. Beşincisi, tebligat evrakını kaybetmektir. Altıncısı, temyiz yolunun kararın tamamı için açık olduğunu varsaymaktır; her kalem temyiz edilemeyebilir. Bu son konuda istinaf sonrası temyiz yolu yazısı yol gösterir.

Dilekçenizi kendi dosyanıza göre hazırlamak

Temyiz dilekçesi dosyanıza özgü olmalıdır; kalıp metinle hazırlanan dilekçe temyiz sebeplerini yeterince açıklamayabilir. Elinizdeki kararı birlikte inceleyip süreyi ve dilekçenin içeriğini planlamak isterseniz telefonla arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz. Büroya iletişim sayfasından ulaşabilir, aile davalarına ilişkin genel bilgi için aile hukuku sayfasına bakabilirsiniz.