Boşanma Kararı Temyiz Dilekçesi Nereye Verilir? Yargıtay’a Doğrudan Başvuru Olur mu?

Temyiz etmeye karar verdiniz, dilekçeyi de hazırladınız. Şimdi sırada pratik bir soru var: dilekçe nereye teslim edilecek? Akla ilk gelen “Yargıtay’a gideceğiz” diyerek Ankara’ya gitmek gerektiğidir. Kanun ise bunu farklı düzenler: dilekçe, kanunda sayılan mahkemelerden birine verilir ve dosyanın Yargıtay’a gönderilmesi mahkemelerin işidir. Aşağıda hangi mahkemelerin dilekçeyi kabul ettiğini, alındı belgesini ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Kanun dilekçenin verileceği yerleri sayar

Temyiz dilekçesi, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine verilebilir. Yargıtay’ın bozması üzerine hüküm veren ilk derece mahkemesine de verilebilir. Üçüncü seçenek, temyiz edenin bulunduğu yerdeki bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi veya ilk derece mahkemesidir (HMK m. 365/1). Bu liste kapalıdır: Yargıtay doğrudan dilekçe kabul eden mahkemeler arasında sayılmaz.

Bu düzenleme okuyucuya iki şey söyler. Birincisi, dilekçeyi vermek için başka bir şehre gitmeniz gerekmez. Bulunduğunuz yerde bölge adliye mahkemesi veya ilk derece mahkemesi, yani genellikle aile mahkemesinin bulunduğu adliye varsa orada başvurabilirsiniz. İkincisi, dilekçe başka bir mahkemeye verilse bile kayıt ve bildirim işlemlerini mahkeme yapar (HMK m. 365/2); dosyayı Yargıtay’a siz taşımazsınız.

“Bulunduğum yer” ne anlama gelir?

Kanun, temyiz edenin bulunduğu yeri esas alır. Boşanma davalarında eşler farklı illerde yaşıyor olabilir; bu durumda her biri kendi bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilir. Örneğin davanın görüldüğü il ile yaşadığınız il farklıysa ve yaşadığınız ilde bölge adliye mahkemesi ya da ilk derece mahkemesi bulunuyorsa, dilekçenizi orada verebilirsiniz.

Kanun “bulunduğu yer” ifadesini ayrıca tanımlamaz. Bu konuda tereddüt yaşıyorsanız, süre dolmadan önce kararı veren mahkemeye veya hukukçunuza sorun.

Başka mahkemeye verilen dilekçe ne olur?

Dilekçe kararı veren mahkemeden başka bir mahkemeye verilmişse, mahkeme bunu temyiz defterine kaydeder ve durumu derhâl kararı temyiz edilen mahkemeye bildirir (HMK m. 365/2). Yani siz dilekçeyi kendi şehrinizde verdiğinizde, kayıt orada yapılır ve karar veren mahkemeye haber gider. Dilekçenin sonrasında kararı veren mahkemeye ulaşması işlemi mahkemelerin kendi arasında yürüttüğü bir süreçtir.

Bu hüküm, temyiz edenin yerinden hareket etmeden süresini kaçırmamasını amaçlar. Ancak kanun bu kolaylığı yalnız sayılan mahkemeler için öngörür; ilgisi olmayan bir kuruma verilen dilekçe için aynı güvence yoktur. Bu yüzden dilekçeyi kanunda sayılan mahkemelerden birine vermek önemlidir.

Alındı belgesi

Temyiz edene bir alındı belgesi verilir (HMK m. 365/3). Alındı belgesi, dilekçeyi hangi tarihte verdiğinizi gösterir. Süre tartışması çıkarsa bu belge sizin için en önemli kanıttır. Bu yüzden belgeyi saklayın, dilekçenin ve eklerin birer örneğini de ayrıca muhafaza edin. Dilekçeyi verirken bir örneğine kayıt tarihi ve kaşe istemek de pratik bir önlemdir.

Alındı belgesi temyizin kabul edildiğini göstermez; yalnızca dilekçenin teslim alındığını gösterir. Dilekçenin içeriğinin yeterli olup olmadığı, ayrıca Yargıtay’ın veya ilgili mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır. Dilekçenin içeriği için temyiz süresi ve dilekçesi yazısına bakabilirsiniz.

Yargıtay bozmasından sonra verilen kararlarda

Kanun, dilekçenin verileceği yerler arasında Yargıtay’ın bozması üzerine hüküm veren ilk derece mahkemesini de sayar (HMK m. 365/1). Bu, bozma sonrası yeniden karar veren ilk derece mahkemesinin kararına karşı yapılacak temyizle ilgilidir. Yargıtay bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesi bozmaya uygun karar verirse bu karara karşı temyiz yoluna başvurulabilir (HMK m. 373/4). Bu durumda dilekçeyi, o kararı veren ilk derece mahkemesine verebilirsiniz. Bozma sonrası sürecin ayrıntısı için bozma sonrası dosya nereye gider yazısına bakabilirsiniz.

Temyiz dilekçesinde ayrıca, Yargıtay’ın bozma kararı üzerine ilk derece mahkemesince verilen yeni kararın veya direnme kararının hangi mahkemeye ait olduğu, tarihi ve sayısı da yazılır (HMK m. 364/2-ç). Yani dilekçeyi hazırlarken kararın bozma sonrası verilip verilmediğini de netleştirmeniz gerekir.

Dilekçeyi teslim ederken kontrol listesi

Teslimden önce şu noktaları gözden geçirin. Dilekçe imzalı mı? Kimlik numarası ve adresler yazılı mı? Karar künyesi ve tebliğ tarihi doğru mu? Karşı tarafın sayısı kadar örnek var mı? Duruşma isteyecekseniz bu istek dilekçede yazılı mı? Bu maddelerin kanundaki karşılığı temyiz dilekçesinin içeriğini düzenleyen hükümdür (HMK m. 364). Kimlik ve imza ile kararı yeterince belli eden kayıtlar bulunuyorsa diğer eksikler yüzünden dilekçe reddedilmez (HMK m. 364/3); ama bu hükme güvenerek eksik dilekçe vermek yerine dilekçeyi eksiksiz hazırlamak daha güvenlidir.

Teslim sırasında dilekçeyi alan görevliden alındı belgesini istemeyi unutmayın. Belgede tarih ve kayıt bilgisinin göründüğünü kontrol edin. Dilekçe kararı veren mahkemeden başka bir mahkemeye verilmişse temyiz defterine kayıt da bu aşamada yapılır. Dilekçeyi başka bir mahkemeye verdiyseniz, dosyanın kararı veren mahkemeye bildirildiğini daha sonra o mahkemenin kaydından veya vekiliniz aracılığıyla öğrenebilirsiniz.

Dilekçe verildikten sonra gider ve ön inceleme

Kanun, istinafa ilişkin 343 ilâ 349 ve 352 nci maddelerin temyizde de kıyas yoluyla uygulanacağını söyler (HMK m. 366). Bu, iki sonuç doğurur. Birincisi, istinaf için öngörülen gider düzeni temyizde de geçerlidir: istinaf dilekçesi verilirken gerekli harçlar ve tebliğ giderleri dâhil bütün giderler ödenir; hiç ödenmediği veya eksik ödendiği sonradan anlaşılırsa bir haftalık kesin süre verilir ve süre içinde tamamlanmazsa başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verilir (HMK m. 344). Harç ve gider tutarları her yıl değişebildiğinden, güncel miktarı dilekçeyi verirken ilgili mahkeme kaleminden öğrenin.

İkincisi, istinaftaki ön inceleme mantığı temyiz için de gözetilir. Ön incelemede kararın kesin olması, başvurunun süresinde yapılmaması, başvuru şartlarının yerine getirilmemesi veya sebeplerin hiç gösterilmemesi gibi durumlar tespit edilirse öncelikle gerekli karar verilir (HMK m. 352). Bu yüzden süre, şart ve sebep üçlüsü dilekçenin geleceğini belirler: süresinde verilmemiş, şartları eksik ya da sebepsiz bir dilekçe daha ilk aşamada sorun yaşayabilir.

Dilekçe verildikten sonra karşı tarafa tebliğ ve dosyanın Yargıtay’a gönderilmesi mahkemelerin işidir (HMK m. 366, 347); sizin bu aşamada ayrıca bir başvuru yapmanız gerekmez. Yargıtay’daki incelemenin nasıl ilerlediği ve duruşma talebi hakkında Yargıtay temyiz incelemesi yazısında bilgi var.

Süre ve dilekçe birlikte düşünülmeli

Temyiz süresi tebliğden itibaren iki haftadır (HMK m. 361/1). Dilekçenin nereye verileceğini seçerken sürenin sonuna yaklaşmamak güvenlidir. Yoğun adliye günlerinde, şehir dışı yolculuklarda veya tebligat evrakının geç ulaşması gibi durumlarda son güne bırakmak gereksiz risk doğurur. Kanunda sayılan en yakın mahkemeyi seçmek bu açıdan yararlıdır.

Dilekçe karşı tarafın sayısı kadar örnekle verilir ve belirli bilgileri taşımalıdır (HMK m. 364). Verilecek yerin seçimi bu şartları değiştirmez. Hangi mahkemeye verirseniz verin, kimlik, adres, karar bilgileri, tebliğ tarihi, kararın özeti, temyiz sebepleri ve imza dilekçede yer almalıdır.

Varsayımsal örnek

Varsayımsal bir örnek düşünelim: Bir eş, aile mahkemesinin kararını verdiği ilde değil, başka bir ilde yaşıyor. Bölge adliye mahkemesinin kararı kendisine yaşadığı ilde tebliğ edilmiş. Temyiz süresi dolmadan dilekçesini, yaşadığı ildeki ilk derece mahkemesine veriyor ve alındı belgesini alıyor. Mahkeme dilekçeyi temyiz defterine kaydediyor ve kararı veren mahkemeye bildiriyor.

Aynı eş dilekçeyi Yargıtay’ın bulunduğu şehre taşıyıp oraya teslim etmeye çalışsaydı, kanunun saydığı yerlerden birine başvurmuş olmayacaktı. Bu nedenle böyle bir yolculuğa gerek olmadığını bilmek hem zaman hem masraf açısından önemlidir. Bu örnekte dilekçenin sonraki adımları mahkemeler arasında yürür; eşin ek bir işlem yapması beklenmez.

Sık yapılan hatalar

İlk hata, Yargıtay’a dilekçe vermek üzere Ankara’ya gitmektir. İkinci hata, dilekçeyi verirken alındı belgesini almamaktır. Üçüncü hata, dilekçenin bir örneğini saklamamaktır. Dördüncü hata, son güne bırakıp teslim saatini kaçırmaktır. Beşinci hata, tebliğ tarihini yanlış hesaplamaktır; süre karar tarihinden değil tebliğ tarihinden işler.

Altıncı hata, dilekçenin teslim edilmesiyle işin bittiğini düşünmektir. Dilekçe verildikten sonra karşı taraf cevap verebilir ve dosya Yargıtay’a gönderilir. Yargıtay’ın incelemesi dosya üzerinden yapılır; duruşma istenmişse ve şartları varsa tarafa davetiye gönderilir (HMK m. 369/2). İnceleme biçimi için Yargıtay temyiz incelemesi yazısını, istinaf sonrasında temyizin mümkün olup olmadığı için istinaf sonrası temyiz yazısını okuyabilirsiniz.

Dilekçeyi nereye vereceğinizden emin değilseniz

Hangi mahkemeye başvuracağınız, hangi tarihte tebliğ aldığınız ve dilekçenin içeriği dosyanıza göre değişebilir. Elinizdeki karar ve tebligat evrakıyla birlikte durumunuzu anlatmak isterseniz telefonla arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz. Büroya iletişim sayfasından ulaşabilir, aile hukukuna dair genel bilgi için aile hukuku sayfasına göz atabilirsiniz. Kesinleşme sürecinin tamamı için boşanma kararı ne zaman kesinleşir yazısı da yararlıdır.