İlamlı İcra Takibi Nasıl Yapılır? İcra Emri, Yedi Günlük Süre ve Borçlunun İtirazları

Mahkemede haklı çıkmak, alacağı fiilen tahsil etmek anlamına gelmez. Karar verilir, ancak borçlu ödemezse alacaklının bu kararı icra yoluyla uygulatması gerekir. İşte bu aşamada ilamlı icra takibi başlar. İlamlı takip, ilamsız takipten farklı olarak borçluya itiraz yoluyla takibi durdurma imkânı vermez; çünkü alacak zaten mahkemece belirlenmiştir. Bu yazıda ilamlı icra takibinin nasıl başlatıldığını, icra emrini, yedi günlük süreyi ve borçlunun başvurabileceği yolları anlatıyoruz.

İlam ve İlamlı Takip Nedir?

İlam, mahkemenin verdiği ve borçluya bir edim yükleyen (para ödenmesi, mal teslimi, tahliye gibi) kesinleşmiş karardır. İlamlı icra takibi, bu kararın icra dairesine verilerek uygulanmasıdır. İİK m. 38’e göre mahkeme huzurunda yapılan sulhlar, kabuller ve para borcu ikrarını havi resen tanzim edilen noter senetleri, istinaf ve temyiz kefaletnameleri ile icra dairesindeki kefaletler de ilamların icrası hakkındaki hükümlere tabidir; bu maddedeki icra kefaletleri müteselsil kefalet hükmündedir. Yani bazı belgeler ilam gibi işlem görür. Ayrıntı için ilamsız icra takibi nedir yazısıyla karşılaştırma yapabilirsiniz.

İlamın İcraya Konulması

Alacaklı, kesinleşmiş ilamın bir örneğini ve kesinleşme şerhini icra dairesine vererek takip talebinde bulunur. Talepte alacaklı ve borçlunun kimlik ve adres bilgileri, ilamın tarih ve numarası, alacağın miktarı ve faiz talebi yer almalıdır. Nafaka gibi bazı ilamlar kesinleşme beklenmeden de icraya konulabilir. Alacaklı ayrıca vekâlet ücreti ve yargılama giderlerini de takibe dahil edebilir. Takip talebinin icra dairesine yazılı, sözlü veya elektronik ortamda yapılabileceği genel takip hükümlerinde belirtilmiştir.

İcra Emri

İİK m. 32’ye göre para borcuna veya teminat verilmesine dair olan ilam icra dairesine verilince icra memuru borçluya bir icra emri tebliğ eder. Bu emirde hükmolunan şeyin cinsi ve miktarı gösterilir ve nihayet yedi gün içinde ödenmesi; bu müddet içinde borç ödenmez veya hükmolunan teminat verilmezse icra mahkemesinden veya istinaf, temyiz ya da iadei muhakeme yoluyla ait olduğu mahkemeden icranın geri bırakılmasına dair bir karar getirilmedikçe cebri icra yapılacağı ihtar edilir. Ayrıca bu müddet içinde mal beyanında bulunması ve bulunmazsa hapis ile tazyik olunacağı, mal beyanında bulunmaz veya hakikate muhalif beyanda bulunursa hapis ile cezalandırılacağı da ihtar edilir. Bu ihtarlar, ilamlı takibin ciddiyetini gösterir.

Yedi Günlük Süre ve Sonuçları

İcra emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde borçlu şunları yapabilir:

1. Borcu ödemek: Ödeme icra dosyasına yapılır ve takip sona erer.
2. İcra mahkemesine başvurmak: Borcun zamanaşımına uğradığını veya ödendiğini ileri sürebilir.
3. Taksit anlaşması yapmak: Alacaklıyla icra dairesinde taksit sözleşmesi imzalayabilir.
4. Mal beyanında bulunmak: İhtara uygun olarak mal beyanı vermek.

Süre içinde hiçbirini yapmayan borçlu hakkında haciz işlemleri başlar. Alacaklı, borçlunun malvarlığını araştırarak haciz talep eder. Haciz ve sonrası satış süreçleri için haciz nedir nasıl yapılır yazısına bakabilirsiniz.

Borçlunun İtirazı: Zamanaşımı ve Ödeme

İİK m. 33’e göre icra emrinin tebliği üzerine borçlu yedi gün içinde dilekçe ile icra mahkemesine başvurarak borcun zamanaşımına uğradığı veya imhal veya itfa edildiği itirazında bulunabilir. İtfa veya imhal iddiası, yetkili mercilerce resen yapılmış veya usulüne göre tasdik edilmiş yahut icra dairesinde, icra mahkemesinde veya mahkeme önünde ikrar olunmuş senetle tevsik edildiği takdirde icra geri bırakılır. İcra emrinin tebliğinden sonraki devrede tahakkuk etmiş itfa, imhal veya zamanaşımına dayanan geri bırakma istekleri her zaman yapılabilir; ancak itfa veya imhaya dayanan istekler mutlaka noterlikçe resen yapılmış veya tasdik olunmuş belgelere dayanmalıdır. Yani ödeme iddiası sıradan bir makbuzla değil, resmî belgeyle kanıtlanmalıdır.

İcranın Geri Bırakılması

Borçlu, ilamı veren mahkemeye istinaf veya temyiz yoluyla başvurmuşsa ve kanun yolu incelemesi sırasında icranın geri bırakılması kararı alınırsa, icra durur. Bu karar için genellikle teminat gösterilmesi gerekir. Ayrıca icra mahkemesinden de belirli hallerde icranın geri bırakılması istenebilir. Alacaklı açısından bu durum tahsili geciktirebilir; bu nedenle ilamı kesinleşmeden icraya koymak isteyen alacaklı, karşı tarafın icranın geri bırakılmasını isteyebileceğini bilmelidir. Bu konuda icra takibinde teminat mektubu ile tehiri icra yazısına bakabilirsiniz.

İlamlı Takipte Faiz ve Vekâlet Ücreti

İlamlı takipte alacak, ilamda hükmedilen asıl alacak ile ilamda belirtilen faizden oluşur. İlamda faiz başlangıcı ve türü yazılıdır; icra dairesi buna göre hesap yapar. Ayrıca yargılama giderleri ve karar tarihindeki vekâlet ücreti ilamda yer aldığı ölçüde takibe dahil edilir. Alacaklı, icra aşamasında ayrıca icra vekâlet ücreti talep edebilir; bu ücret Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre hesaplanır. Ayrıntı için icra vekalet ücreti nasıl hesaplanır yazısına bakabilirsiniz.

Mal Beyanı ve Tazyik Hapsi

İcra emrinde borçluya mal beyanında bulunması ihtar edilir. Mal beyanında bulunmayan borçlu hakkında alacaklının talebi üzerine hapis ile tazyik uygulanabilir; gerçeğe aykırı mal beyanında bulunan borçlu ise cezalandırılabilir. Bu yaptırımlar, ilamlı takipte borçlunun malvarlığını gizlemesini önlemek içindir. Mal beyanının kapsamı ve sonuçları için mal beyanında bulunmama suçu yazısına bakabilirsiniz.

Zamanaşımı: İlamın İcra Süresi

İlamların icra edilebilme süresi de sınırlıdır. Para alacaklarına ilişkin ilamlarda zamanaşımı, ilamın kesinleşmesinden itibaren on yıldır (İİK m. 39). İlamın kesinleştiği tarihten itibaren on yıl içinde icraya konulmalı; takip başlamışsa zamanaşımı işlemi kesilir. Bu nedenle ilam alacaklısı, uzun süre bekleyerek alacağı zamanaşımına uğratmamalıdır. Zamanaşımı iddiası borçlu tarafından yedi gün içinde icra mahkemesine bildirilir. Ayrıntı için icra takibinde zamanaşımı ve yenileme emri yazısına bakabilirsiniz.

Tahliye ve Teslim İlamları

İlamlı icra yalnızca para borçlarını kapsamaz. Taşınmaz tahliyesi, taşınır teslimi ve yapma yükümlülükleri gibi ilamlar da icra edilir. Bu ilamlarda icra emri farklı süre ve usullerle tebliğ edilir; örneğin tahliye ilamlarında borçluya belirli bir süre verilir ve süre sonunda zorla tahliye yapılır. Kira davalarında verilen tahliye kararları için kiracı tahliyesinde ihtiyati tedbir imkânı ve kira alacağının tahliye yoluyla takibi yazılarına bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Kesinleşme şerhi almadan ilamı icraya koymak,
• İcra emrini tebliğ almayıp yedi günlük süreyi kaçırmak,
• Ödeme itirazını sıradan makbuzla ileri sürmek,
• İlamın zamanaşımını takip etmemek,
• Vekâlet ücreti ve faiz hesabını takip talebinde eksik yazmak.

Örnek Olay

Aşağıdaki örnek kurgusaldır. Bir alacaklı, alacak davasında kesinleşen ilamı icra dairesine vererek takip başlatır. İcra dairesi borçluya icra emri tebliğ eder ve yedi gün içinde ödemesi gerektiğini bildirir. Borçlu, borcu ödediğini ileri sürer; ancak elinde yalnızca banka dekontu bulunduğu için itiraz icra mahkemesinde noter tasdikli belge şartı yüzünden yeterli görülmeyebilir. Sonunda borçlu ödeme yapmaz; alacaklı borçlunun maaşına ve banka hesabına haciz koydurur.

Sonuç

İlamlı icra takibi, mahkeme kararını uygulatmanın en etkili yoludur. İcra emri, yedi günlük ödeme süresi, mal beyanı ihtarı ve sınırlı itiraz hakları takibin temel unsurlarıdır. Süreler ve belgeler bu takipte belirleyicidir. İlamlı takip başlatmak veya size karşı başlatılan takibe karşı hakkınızı korumak için icra ve iflas hukuku kapsamında dosyanızı birlikte inceleyebiliriz. İletişim sayfamızdaki telefon numarasından veya mesajla ulaşabilirsiniz.