Limited Şirket Kuruluşu Aşamaları Nelerdir?

Limited şirket, Türkiye’de küçük ve orta ölçekli girişimlerin en sık tercih ettiği şirket türlerinden biridir. Kuruluşunun nispeten basit olması ve ortakların sorumluluğunun sermaye payıyla sınırlı olması, bu tercihte belirleyici rol oynar. Bu yazıda limited şirket kuruluşunda izlenmesi gereken aşamalar, esas sözleşmenin içeriği ve dikkat edilmesi gereken hususlar ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır.

Kuruluş Öncesi Hazırlık

Limited şirket kurmadan önce şu hususların netleştirilmesi gerekir:

• Şirketin ticaret unvanı ve faaliyet konusu,
• Ortak sayısı ve her ortağın sermaye payı,
• Şirketi temsile yetkili müdür veya müdürler,
• Esas sermaye tutarı ve ödeme planı.

Bu hazırlık aşamasında ortaklar arasında bir ortaklık sözleşmesi (pay sahipleri sözleşmesi) yapılması, ileride çıkabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından önerilir.

Esas Sözleşmenin Hazırlanması

Limited şirketin kurucu belgesi olan esas sözleşme; şirketin unvanını, merkezini, faaliyet konusunu, esas sermayesini ve her ortağın sermaye payını, şirketin süresini (varsa) ve temsil yetkisine ilişkin düzenlemeleri içermelidir. Esas sözleşmenin kanuna uygun ve ortaklar arasındaki ilişkiyi doğru yansıtacak biçimde hazırlanması, hem tescil sürecinin sorunsuz ilerlemesini sağlar hem de ileride ortaklar arası uyuşmazlıkların önüne geçer.

Esas Sermaye Şartı

Limited şirketin esas sermayesi, kanunda öngörülen asgari tutardan az olamaz. Sermayenin nakden mi yoksa ayni (mal, hak gibi) olarak mı konulacağı esas sözleşmede belirtilir. Ayni sermaye konulması hâlinde, bu değerlerin mahkemece atanan bilirkişi tarafından değerlendirilmesi gerekebilir. Sermaye taahhüdünün bir kısmının kuruluş sırasında, kalan kısmının ise kanunda öngörülen süre içinde ödenmesi öngörülebilir.

MERSİS Üzerinden Başvuru ve Ticaret Siciline Tescil

Günümüzde limited şirket kuruluş başvuruları büyük ölçüde MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) üzerinden elektronik olarak yapılır. Başvuru sürecinde esas sözleşme sistem üzerinden hazırlanır, gerekli belgeler (kimlik bilgileri, imza beyannameleri, varsa ayni sermayeye ilişkin değerleme raporları) yüklenir ve başvuru ilgili ticaret sicili müdürlüğüne iletilir. Müdürlük, başvuruyu inceleyerek uygun bulması hâlinde şirketi ticaret siciline tescil eder; tescille birlikte şirket tüzel kişilik kazanır.

Kuruluş Sonrası Yapılması Gerekenler

Şirket tescil edildikten sonra tamamlanması gereken bazı işlemler bulunur:

• Vergi dairesine işe başlama bildiriminin yapılması,
• Yasal defterlerin (yevmiye defteri, envanter defteri gibi) açılış onayının yaptırılması,
• İşyeri açma ve çalışma ruhsatının alınması (faaliyet konusuna göre),
• Sosyal Güvenlik Kurumu işyeri dosyasının açılması (personel istihdamı planlanıyorsa).

Bu işlemlerin eksiksiz tamamlanması, şirketin hukuka uygun biçimde faaliyete başlamasını sağlar.

Kuruluşta Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada limited şirket kuruluşunda sıkça karşılaşılan hatalar arasında; esas sözleşmenin standart bir şablondan kopyalanarak ortakların gerçek ilişkisini yansıtmaması, temsil yetkisinin belirsiz bırakılması ve sermaye ödeme planının kanuna uygun düzenlenmemesi sayılabilir. Bu tür hatalar, hem tescil sürecinin gecikmesine hem de ileride ortaklar arası uyuşmazlıklara zemin hazırlayabilir.

Kuruluş Maliyetleri ve Süreç Planlaması

Limited şirket kuruluşunun maliyeti; ticaret sicili harçları, noter masrafları, oda kayıt ücretleri ve varsa mali müşavir ve hukuki danışmanlık ücretlerinden oluşur. Bu maliyetler, anonim şirkete göre genellikle daha düşüktür. Kuruluş sürecinin planlanmasında, sadece tescil işlemlerinin değil, vergi dairesi kaydı, defter tasdiki ve gerekiyorsa faaliyet izinlerinin alınması gibi kuruluş sonrası adımların da zaman çizelgesine dahil edilmesi, şirketin faaliyete geçiş süresinin gerçekçi biçimde öngörülmesini sağlar.

Esas Sözleşmede Düzenlenmesi Önerilen Ek Hükümler

Kanunun asgari olarak öngördüğü hükümlerin ötesinde, esas sözleşmeye ortakların ileride ihtiyaç duyabileceği ek hükümlerin de eklenmesi önerilir. Bu kapsamda; kâr dağıtım esasları, ortakların önalım ve birlikte satma hakları, önemli kararlarda aranacak nitelikli çoğunluk, ortaklıktan çıkma ve çıkarılma şartları gibi hususlar sayılabilir. Bu tür hükümlerin baştan düzenlenmesi, ortaklar arasında ileride çıkabilecek anlaşmazlıkların çözümünü kolaylaştırır ve şirketin uzun vadeli istikrarına katkı sağlar.

Şirket Sözleşmesinin Noterde ve MERSİS’te Uyumlu Olması

Kuruluş sürecinde bazen esas sözleşmenin MERSİS sistemine girilen bilgileri ile ortakların anlaştığı şartlar arasında küçük tutarsızlıklar oluşabilmektedir; bu tür tutarsızlıklar, tescil aşamasında ticaret sicili müdürlüğünce fark edilmezse ileride ortaklar arasında yorum farklılıklarına yol açabilir. Bu nedenle esas sözleşmenin sisteme yüklenmeden önce tüm ortaklarca dikkatle okunması ve özellikle sermaye payları, temsil yetkisi ve kâr dağıtımına ilişkin hükümlerin gerçek anlaşmayı birebir yansıttığından emin olunması önerilir.

Örnek Olay

Aşağıdaki örnek, kuralların işleyişini göstermek amacıyla hazırlanmıştır ve gerçek bir dosyaya dayanmaz. İki girişimci, bir e-ticaret işletmesi kurmak için limited şirket kurmaya karar vermiştir. Esas sözleşmelerinde temsil yetkisini yalnızca bir müdüre vermiş, ancak önemli kararlarda diğer ortağın onayının aranacağına dair bir hüküm koymayı unutmuşlardır. Bu eksiklik, ileride ortaklardan birinin şirketi tek başına önemli işlemlere sokması riskini doğurabilir; bu nedenle esas sözleşmenin baştan itibaren dikkatli hazırlanması önemlidir.

Tek Ortaklı Limited Şirketlerde Özellikli Durum

Tek ortakla kurulan limited şirketlerde, ortağın aynı zamanda müdür olması durumunda dahi şirketin tüzel kişiliği ile ortağın kişisel malvarlığı hukuken ayrı kalmaya devam eder. Ancak uygulamada tek ortaklı şirketlerde şirket ile ortağın malvarlığının fiilen karıştırılması (şirket hesaplarının kişisel harcamalar için kullanılması gibi) sınırlı sorumluluk korumasının bazı istisnai hâllerde delinmesi (tüzel kişilik perdesinin kaldırılması) riskini doğurabilir. Bu nedenle tek ortaklı şirketlerde dahi şirket ve ortak malvarlığının titizlikle ayrı tutulması önemlidir.

Sonuç

Limited şirket kuruluşu, doğru planlama ile nispeten hızlı ve sorunsuz tamamlanabilecek bir süreçtir. Esas sözleşmenin ortakların gerçek ilişkisini yansıtacak şekilde hazırlanması, ileride çıkabilecek pek çok uyuşmazlığı baştan önler. Şirket kuruluş sürecinizde ticaret hukuku alanında hukuki destek almanız önerilir.

Yabancı Ortaklı Kuruluşlarda Ek Süreçler

Yabancı gerçek veya tüzel kişilerin ortak olduğu limited şirket kuruluşlarında, ek olarak yabancı ortağın kimlik belgelerinin apostil veya konsolosluk onaylı tercümelerinin sunulması, yabancı yatırım bildirimlerinin yapılması ve bazı faaliyet alanlarında ayrıca izin alınması gerekebilir. Bu süreçlerin yerli ortaklı kuruluşlara göre daha uzun sürebileceği göz önünde bulundurularak, yabancı sermayeli kuruluşlarda zaman planlamasının buna göre yapılması önerilir.