Talep Etmediğiniz Kredi Kartı Gönderilebilir mi? Kartın İptali, Sözleşmenin Feshi ve Şikâyet Yolları

Posta kutunuza ya da kapınıza bir gün “kredi kartınız hazır” diye bir zarf gelir; oysa siz bu kartı hiç talep etmemişsinizdir. Bazı kişiler bunu bir fırsat gibi görüp kartı kullanmaya başlar, bazıları ise kartın yıllık ücretinin hesabından tahsil edilmesiyle karşılaşır. Kanun bu tür uygulamaları açıkça yasaklar. Bu yazıda talep edilmeden kart gönderilmesinin hukuka aykırılığını, kartın iptali ve sözleşmenin feshi haklarını ve kart çıkaran kuruluşun yükümlülüklerini anlatıyoruz.

Talep Yoksa Kart Yok

5464 sayılı Kanun’un 8. maddesinin birinci fıkrasına göre kart çıkaran kuruluşlar, talepte bulunmayan veya sözleşme imzalamayan kişiler adına hiçbir şekil ve surette kart veremez. Bu hüküm, tüketicileri istemedikleri finansal ürünlerle karşı karşıya bırakan uygulamalara karşı önemli bir güvencedir. Kart, ancak kişinin başvurusu ve sözleşmesi üzerine çıkarılabilir. Sözleşme yazılı şekilde veya uzaktan iletişim araçlarıyla ve müşteri kimliğinin doğrulanmasına imkân veren yöntemlerle kurulabilir; sözleşmenin bir örneği kart hamiline verilmelidir (m. 24).

Kuruluşlar ayrıca genel müdürlük veya şube dışında kredi kartı talebi toplanabilecek yerlerin belirlenmesinde de sınırlandırılmıştır; bu yerler ilgili kurumun uygun görüşü alınarak bankalar birliklerince belirlenir. Bu, kapı kapı veya sokakta kart başvurusu toplama gibi uygulamaların denetlenebilmesini sağlar.

Talep Dışı Kart Geldiyse

Talep etmediğiniz bir kart size ulaştıysa şu adımlar izlenebilir:

• Kartı kullanmayın ve etkinleştirmeyin,
• Kartı çıkaran kuruluşa yazılı olarak, talep etmediğinizi belirterek iptal ve kayıt silme başvurusu yapın,
• Kart nedeniyle yıllık ücret veya başka bir kesinti yapıldıysa hesap özetine ya da banka hesap ekstresine itiraz edin,
• Kuruluşun cevabını bekleyin; kuruluş şikâyet ve itiraz başvurularını yirmi gün içinde gerekçeli olarak cevaplamak zorundadır (m. 11),
• Sonuç alamazsanız tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurun.

Kartı kullanmamak önemlidir; çünkü kart kullanıldığında sözleşmenin zımnen kurulduğu ve harcamaların hamile ait olduğu yönünde savunma yapılabilir. Yine de kartın ele geçirilmesi halinde hamilin kartı güvenli bir şekilde muhafaza etmesi gerekir (m. 16).

Kartın Asıl Hamile Teslimi

Kart çıkaran kuruluşlar, banka kartı ve kredi kartlarının asıl kart hamiline teslim edilmesini sağlayacak önlemleri almakla yükümlüdür. Bu nedenle kartlar, kimlik doğrulaması yapılmadan üçüncü kişilere bırakılmamalıdır. Reşit olmayan ek kart hamilleri adına düzenlenen banka ve kredi kartlarının da asıl kart hamiline teslimi kuruluşun yükümlülüğüdür. Kartın teslimi sırasında yaşanan bir sorun, örneğin kartın başkasının eline geçmesi, kartın kötüye kullanılması sonucunu doğurursa kuruluşun bu yükümlülüğü ihlal edip etmediği uyuşmazlıkta tartışılır. Kayıp ve çalıntı kartlarda sorumluluk için kredi kartı kaybolma ve çalınma yazısına bakabilirsiniz.

Kartı İptal Ettirme ve Sözleşmeyi Feshetme Hakkı

Talep etmiş olsanız bile, kartı sonradan iptal ettirmek istemeniz mümkündür. Kanunun 25. maddesi, kart hamilinin talep etmek suretiyle kartı iptal ettirmek ve sözleşmeyi feshetmek hakkına sahip olduğunu belirtir. Bu hak, hamilin sözleşmeye sonsuza kadar bağlı kalmaması için tanınmıştır. Uygulamada iptal talebi şube, çağrı merkezi veya dijital kanallar üzerinden yapılabilir; yazılı başvuru ve başvuru numarası ispat bakımından önerilir.

İptal, mevcut borçları ortadan kaldırmaz. Hesap özetindeki borç, taksitli işlemler ve işleyen faizler ödenmeye devam eder. İptal sonrasında kartla ilgili yıllık ücret veya başka kesintilerin durdurulması, kartın kullanımdan kaldırılması ve varsa ek kartların da iptal edilmesi talep edilmelidir. Faiz artışı gibi sözleşme değişikliklerinde iptal hakkı, altmış günlük çıkış hakkıyla birlikte kullanılabilir; ayrıntı için kredi kartı faiz artırımı yazısına bakabilirsiniz.

İşlem Kayıtlarını Talep Etme Hakkı

Kart çıkaran kuruluşlar, kartın verilmesi anında hamili yeterli derecede bilgilendirmekle ve talep edilmesi halinde gerçekleştirilmiş işlemlere ait kayıtları otuz günü geçmemek üzere işlemin mahiyetine uygun bir süre zarfında sağlamakla yükümlüdür; yurt dışı işlemlerinde bu süre altmış gündür (m. 8). Bu hak, hem iptal sürecinde hem uyuşmazlık durumunda kullanılabilir. Örneğin talep etmeden gelen kart nedeniyle bir işlem gerçekleştiği iddia ediliyorsa, işlem kayıtları istenerek durumun aydınlatılması sağlanabilir.

Kişisel Verilerin Korunması

Talep edilmemiş kart gönderilmesi, aynı zamanda kişisel verilerin uygunsuz kullanımı şüphesini doğurabilir. Kart çıkaran kuruluşlar, edindikleri kişisel bilgileri gizli tutmak, kendi hizmetlerinin pazarlanması dışında başka amaçlarla kullanmamak ve kanunla yetkili kılınan kişi, kurum ve kuruluşlar dışında kalanların bu bilgilere ulaşmasını engellemek amacıyla gereken önlemleri almakla yükümlüdür (m. 23). Kişisel verilerinizin izniniz dışında kullanıldığından şüpheleniyorsanız ayrıca kişisel verilerin kaydedilmesi ve yayılması yazısına bakabilirsiniz.

Yaptırımlar

Kanun, kart çıkaran kuruluşların yükümlülüklerini ihlal etmeleri halinde idari yaptırımlar öngörür; ilgili kurum denetim yetkisine sahiptir. Hamil bu tür durumları şikâyet yoluyla ilgili kuruma bildirebilir. Bireysel olarak ise haksız kesintilerin iadesi ve zararın tazmini için tüketici hakem heyeti veya mahkemeye başvurulabilir. Hamilin tüketici olması halinde tüketici hukuku hükümleri uygulanır (m. 44).

Sık Yapılan Hatalar

• Talep etmediği kartı “fırsat” diye kullanmaya başlamak,
• İptal talebini sadece sözlü yapıp kayıt almamak,
• Kart iptal edildikten sonra yıllık ücret kesintisini takip etmemek,
• Ek kartları iptal ettirmeyi unutmak,
• Kart teslim zarfını ve kargo belgesini saklamamak.

Örnek Olay

Aşağıdaki örnek kurgusaldır. Bir kişinin adresine hiç başvurmadığı halde bir bankadan kredi kartı gönderilir. Kişi kartı etkinleştirmez ve bankaya yazılı olarak kartı talep etmediğini belirterek iptal ister. Ancak bir sonraki ay banka hesabından yıllık kart ücreti tahsil edilir. Kişi, kanunun talepte bulunmayan kişilere kart verilemeyeceğine dair hükmüne dayanarak ücretin iadesini ister; banka yirmi gün içinde cevap vermezse hakem heyetine başvurur.

Sonuç

Kart çıkaran kuruluşlar talep etmeyen kişilere kart veremez; kart hamili dilediği zaman kartı iptal ettirip sözleşmeyi feshedebilir. Kuruluşlar işlem kayıtlarını istenirse otuz gün, yurt dışı işlemlerde altmış gün içinde sağlamak zorundadır. Talep dışı kart veya haksız ücret konusunda haklarınızı öğrenmek için tüketici hukuku sayfamıza bakabilir, iletişim sayfasından telefon veya mesajla bize ulaşabilirsiniz.