Boşanmada Mesaj, Ses Kaydı ve Sosyal Medya Delil Olur mu?

Günümüzde evlilik içindeki iletişimin büyük bölümü dijital ortamda gerçekleşir. Bu nedenle boşanma davalarında WhatsApp mesajları, ses kayıtları, fotoğraflar, e-postalar ve sosyal medya paylaşımları delil olarak sıkça gündeme gelir. Ancak her dijital içerik mahkemede kullanılabilir değildir. Delilin nasıl elde edildiği, hem mahkemenin bu delili dikkate alıp almayacağını hem de delili sunan kişinin cezai sorumluluğunu belirler. Bu yazıda boşanma davalarında dijital delillerin kullanımını ayrıntılı olarak ele alıyoruz.

Dijital İçerikler Delil Olarak Kabul Edilir mi?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 199, belge kavramını geniş biçimde tanımlar. Uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metin, senet, çizim, plan, kroki, fotoğraf, film, görüntü veya ses kaydı gibi veriler ile elektronik ortamdaki veriler belge niteliğindedir. Bu nedenle mesajlar, e-postalar ve sosyal medya içerikleri boşanma davasında delil olarak sunulabilir.

Ancak bir içeriğin belge niteliğinde olması, mutlaka hükme esas alınacağı anlamına gelmez. Belirleyici olan iki soru vardır:

1. Delil hukuka uygun şekilde mi elde edildi?
2. Delil, ispatlanmak istenen olayı gerçekten gösteriyor mu?

Hukuka Aykırı Delil Yasağı

HMK m. 189/2’ye göre hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, mahkemece dikkate alınamaz. Bu kural Anayasa’nın özel hayatın gizliliğini (m. 20) ve haberleşme hürriyetini (m. 22) koruyan hükümleriyle bağlantılıdır.

Bir delilin hukuka aykırı sayılıp sayılmadığı somut olayın koşullarına göre değerlendirilir. Yargıtay kararlarında farklı yaklaşımlar görülebilmekle birlikte, genel eğilim şu ayrıma dayanır:

Kendinize Gönderilen Mesajlar

Eşinizin size gönderdiği mesajlar, e-postalar veya sesli mesajlar sizin hukuka uygun şekilde elinize geçmiş içeriklerdir. Bu içerikleri delil olarak sunmanızda kural olarak bir sakınca yoktur. Örneğin:

• Tehdit ve hakaret içeren mesajlar,
• Eşin evden ayrıldığını veya dönmeyeceğini bildiren yazışmalar,
• Ekonomik yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğini gösteren mesajlar,
• Kusurlu davranışını kabul eden ifadeler.

Bu tür içerikler, kusur değerlendirmesinde önemli delillerdir. Kusur kavramı için boşanmada kusur nasıl belirlenir yazımıza bakabilirsiniz.

Eşin Telefonu ve Hesaplarından Elde Edilen İçerikler

Uygulamada en tartışmalı konu, eşin telefonundaki veya sosyal medya hesabındaki yazışmaların rızası olmadan ele geçirilmesidir. Özellikle sadakatsizlik iddialarında bu tür içeriklere sıkça başvurulur. Ancak:

• Eşin telefonunun şifresini kırarak veya gizlice öğrenerek içeriğe erişmek,
• Eşin sosyal medya veya e-posta hesabına izinsiz girmek,
• Telefona casus yazılım yüklemek

hem delilin dikkate alınmamasına yol açabilir hem de Türk Ceza Kanunu’nun bilişim sistemine girme (m. 243), verileri ele geçirme ve özel hayatın gizliliğini ihlal (m. 134) gibi suçları kapsamında cezai soruşturmaya neden olabilir.

Yargıtay’ın bazı kararlarında, ortak kullanılan ve şifresiz bir cihazda tesadüfen görülen içeriklerin farklı değerlendirildiği görülmektedir. Ancak bu tür istisnaların sınırları belirsizdir ve somut olayın koşullarına sıkı sıkıya bağlıdır. Bu nedenle dijital delil elde etmeden önce hukuki riskin değerlendirilmesi büyük önem taşır.

Ses Kayıtları

Türk Ceza Kanunu m. 133, kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaların taraflardan herhangi birinin rızası olmadan kaydedilmesini ve bu kayıtların ifşa edilmesini suç olarak düzenler. Konuşmanın tarafı olan kişinin kaydı bakımından da hukuka uygunluk tartışmalıdır.

Uygulamada, ani gelişen ve başka türlü ispatı mümkün olmayan bir saldırı veya tehdit sırasında mağdurun kendi konuşmasını kaydetmesinin farklı değerlendirildiği kararlar bulunmaktadır. Ancak önceden planlanarak sistematik biçimde yapılan gizli kayıtlar genellikle hukuka aykırı kabul edilir. Ses kaydı delil olarak kullanılmak isteniyorsa kaydın hangi koşullarda yapıldığı dikkatle değerlendirilmelidir.

Sosyal Medya Paylaşımları

Herkese açık paylaşımlar, yorumlar, fotoğraflar ve profil bilgileri kural olarak hukuka uygun delil kabul edilir. Örneğin eşin başka biriyle birlikte olduğunu gösteren herkese açık fotoğraflar veya eşe yönelik aşağılayıcı paylaşımlar delil olarak sunulabilir.

Paylaşımların silinme ihtimaline karşı:

• Ekran görüntüsünün tarih ve bağlantı bilgisiyle alınması,
• Gerekirse noter aracılığıyla tespit yaptırılması,
• Mahkemeden ilgili platformlardan kayıt istenmesi

düşünülebilir.

Delillerin Sunulma Şekli

Dijital delillerin mahkemeye sunulmasında şu hususlara dikkat edilmelidir:

• Mesajların tarih, saat ve gönderen bilgisi görünecek şekilde çıktısı alınmalıdır.
• Seçilmiş parçalar yerine yazışmanın bağlamını gösteren bölüm sunulmalıdır.
• Orijinal cihaz ve dosyalar saklanmalıdır; itiraz hâlinde bilirkişi incelemesi gerekebilir.
• Ses ve görüntü kayıtları için çözüm tutanağı hazırlanabilir.
• Delilin hangi olayı ispatlamak için sunulduğu dilekçede açıklanmalıdır.

Delil ile İlgili Ceza Riskleri

Boşanma sürecinde delil toplama isteği, kişiyi cezai sorumlulukla karşı karşıya bırakabilir. Başlıca riskler şunlardır:

• TCK m. 133: Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması.
• TCK m. 134: Özel hayatın gizliliğini ihlal.
• TCK m. 243: Bilişim sistemine girme.
• TCK m. 136: Kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme.

Boşanma davasında haklı olan eş bile, delil elde ederken işlediği bir fiil nedeniyle ceza soruşturmasıyla karşılaşabilir. Delil stratejisi bu nedenle hukuka uygun yöntemlerle kurulmalıdır. Tanık delilinin kullanımı için boşanma davasında tanık delili yazımıza bakabilirsiniz.

Sonuç

Dijital içerikler boşanma davalarında güçlü deliller olabilir; ancak hukuka uygun elde edilmemiş bir delil hem mahkemece dikkate alınmayabilir hem de sunan kişi için cezai risk oluşturabilir. Aile hukuku alanında delillerinizin kullanılabilirliğini ve risklerini değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.