Banka ve Kripto Hesabının 48 Saat Askıya Alınması: CMK 128/A Rehberi

İnternet ve telefon dolandırıcılıklarında paranın mağdurun hesabından çıkıp birkaç dakika içinde farklı hesaplara dağıtılması ve kripto varlıklara dönüştürülmesi, zararın telafisini neredeyse imkânsız hâle getiriyordu. Bu soruna karşı 7571 sayılı Kanunla (RG 25.12.2025) Ceza Muhakemesi Kanunu’na (CMK) 128/A maddesi eklenmiştir. Bu düzenleme, banka ve kripto platformlarına şüpheli hesapları 48 saate kadar askıya alma yetkisi tanır. Bu yazıda hem dolandırılan mağdur hem de hesabı askıya alınan kişi açısından süreci açıklıyoruz.

Hangi Suçlarda Uygulanır?

CMK m. 128/A yalnızca şu suçların işlendiği hususunda makul şüphe bulunduğunda uygulanır:

Uygulamada “savcıyım, hesabınız tehlikede”, “banka güvenlik biriminden arıyoruz” gibi yöntemlerle yapılan dolandırıcılıklar ile sahte e-ticaret siteleri ve kart bilgilerinin çalınması bu kapsamdadır.

Askıya Alma Nasıl İşler?

1. Kimin kararı: Askıya almaya banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı karar verir. Suçta kullanılan her türlü hesap kapsamdadır.
2. Süre: Askıya alma kırk sekiz saate kadar sürebilir.
3. Bildirim: Askıya alma işlemi ve hesap hareketleri tüm bilgi ve belgelerle derhal Cumhuriyet başsavcılığına ve ayrıca hesap sahibine bildirilir.
4. Zincirleme transfer: Askıya alma tamamlanmadan menfaatin başka bir mali kuruma aktarıldığı tespit edilirse, bu durum askıya alma yapılabilmesi için ilgili kuruma gecikmeksizin bildirilir.
5. Sorumsuzluk: Bu madde uyarınca askıya alma kararı veren gerçek ve tüzel kişiler hukuki bakımdan sorumlu tutulmaz.

Askıya Almadan Elkoymaya

48 saatlik süre, savcılığın harekete geçmesi için tanınmış bir süredir. CMK m. 128/A-4’e göre:

• Mali kurum tarafından veya savcının yazılı emriyle askıya alınan hesaptaki suça konu menfaate, askıya alma süresi içinde hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle elkonulabilir.
• Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. Hâkim kırk sekiz saat içinde kararını açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar.
• Bu madde kapsamındaki elkoymada, genel hükümlerdeki (CMK m. 128) rapor alma şartı aranmaz.

Elkoyma yapılmadan 48 saat dolarsa askıya alma sona erer. Bu nedenle mağdur açısından şikâyetin ve banka bildiriminin gecikmeksizin yapılması belirleyicidir.

Mağdur Ne Yapmalı?

1. Bankanızı hemen arayın: İşlemi ve alıcı hesabı bildirin, kartınızı ve internet bankacılığınızı kapattırın.
2. Kolluğa veya savcılığa derhal başvurun: Dekont, alıcı IBAN bilgisi, arama kayıtları, mesaj ve ekran görüntüleriyle şikâyette bulunun. Şikâyet dilekçesi için savcılığa şikâyet dilekçesi nasıl yazılır yazımıza bakabilirsiniz.
3. Elkoyma ve iade talep edin: Dilekçede, alıcı hesaptaki paranın askıya alınıp elkonulmasını ve size iade edilmesini açıkça talep edin.
4. İade: Elkonulan menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa, soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir (CMK m. 128/A-5).

İnternet dolandırıcılığında izlenecek yol hakkında ayrıntılı bilgi için internet dolandırıcılığı: ne yapmalı yazımıza bakabilirsiniz.

Hesabı Askıya Alınan Kişi Ne Yapmalı?

Askıya alma, bazen suçla ilgisi olmayan kişilerin hesaplarını da etkileyebilir. Örneğin ikinci el ürün satan ve dolandırıcının yönlendirmesiyle mağdurdan ödeme alan bir satıcının hesabı askıya alınabilir. Bu durumda:

1. Bildirimi inceleyin: Hangi işlem nedeniyle askıya alma yapıldığını öğrenin.
2. Savcılığa başvurun: CMK m. 128/A-2’ye göre hesap sahibi askıya almanın kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir; savcı yirmi dört saat içinde karar verir.
3. Belgeleri hazırlayın: Paranın meşru kaynağını gösteren fatura, satış ilanı, kargo kaydı, yazışmalar ve kimlik bilgileri.
4. Elkoyma kararına itiraz edin: Hâkim kararıyla elkonulmuşsa karara iki hafta içinde itiraz edilebilir.
5. İfadeye hazırlıklı olun: Hesap sahibi şüpheli sıfatıyla ifadeye çağrılabilir. Bu konuda ifadeye çağrıldım, ne yapmalıyım yazımıza bakabilirsiniz.

Hesabını Kullandıranların Durumu

Dolandırıcılık gelirlerinin aktarıldığı hesapların önemli bir kısmı, hesabını küçük bir ücret karşılığında başkasına kullandıran kişilere aittir. 7589 sayılı Kanunla (RG 31.07.2026) eklenen TCK m. 158/4’e göre, dolandırıcılık suçlarına iştirakin, haksız menfaat amacıyla kendisine veya başkasına ait kart, hesap veya hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi ve araçları başkasına vermekle sınırlı olması hâlinde ceza yarı oranında indirilir. Bu, cezasızlık değil, bir ceza indirimidir. Konunun ayrıntıları için hesap ve kartını verene ceza indirimi ve IBAN kullandırma ve dolandırıcılığı yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

Mağdurlar açısından:

• Beklemek: “Belki geri gönderir” düşüncesiyle saatlerce beklemek, paranın başka hesaplara ve kripto varlıklara aktarılmasına zaman tanır. 48 saatlik askıya alma süresi de kısa olduğundan bildirimin ilk dakikalarda yapılması gerekir.
• Yalnızca bankaya bildirmek: Banka bildirimi önemlidir; ancak elkoyma kararı için savcılığın harekete geçmesi gerekir. Kolluğa veya savcılığa da aynı gün başvurulmalıdır.
• Delilleri silmek: Utanç veya panikle arama kayıtlarını, mesajları ve uygulama yazışmalarını silmek, faillerin tespitini zorlaştırır.
• “Parayı geri alırız” diyen ikinci bir dolandırıcıya güvenmek: Mağdurlara ulaşıp ücret karşılığında parayı geri getireceğini vaat eden kişiler de çoğu zaman dolandırıcıdır.

Hesabı askıya alınanlar açısından:

• Savcılığa başvurmamak: Askıya alma kendiliğinden kalkacak diye beklemek, elkoyma kararı verilmesine engel olmaz. Paranın meşru kaynağının hızla belgelenmesi gerekir.
• Parayı mağdura doğrudan iade etmeye çalışmak: Hesap askıdayken işlem yapılamaz; ayrıca iadenin kime ve nasıl yapılacağı soruşturma makamınca belirlenmelidir.
• Hesabı başkasına kullandırmaya devam etmek: Bu durum, dolandırıcılığa iştirak şüphesini güçlendirir.

Mali Kurumların Bilgi Verme Yükümlülüğü

Yürütülen bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında savcı, hâkim veya mahkeme tarafından banka, ödeme veya kripto hizmet sağlayıcısından istenen bilgi ve belgelerin on gün içinde gönderilmesi zorunludur. Gönderilmemesi veya eksik gönderilmesi hâlinde ilgili kuruma 50.000 TL’den 300.000 TL’ye kadar idari para cezası verilir (CMK m. 128/A-7). Bu yükümlülük, dolandırıcılık soruşturmalarında hesap hareketlerinin daha hızlı ortaya çıkarılmasını amaçlar.

Örnek Olay

Aşağıdaki örnek, kuralların işleyişini göstermek amacıyla hazırlanmıştır ve gerçek bir dosyaya dayanmaz:

Kendisini banka güvenlik görevlisi olarak tanıtan bir kişi, mağduru “hesabınız ele geçirildi, paranızı güvenli hesaba aktarın” diyerek kandırır ve mağdur bir IBAN’a para gönderir. Mağdur yarım saat sonra durumu fark ederek bankasını arar ve karakola başvurur. Alıcı banka, nitelikli dolandırıcılık şüphesiyle hesabı askıya alır ve savcılığa bildirir. Savcı, hesapta kalan paraya gecikmesinde sakınca bulunan hâl gerekçesiyle yazılı emirle elkoyar ve karar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur. Hâkim elkoymayı onaylar ve paranın mağdura ait olduğu anlaşıldığında soruşturma sırasında iadesine karar verilir.

Sonuç

CMK m. 128/A, bilişim yoluyla işlenen malvarlığı suçlarında paranın izini kaybetmeden korunmasını sağlayan önemli bir yeniliktir. Mağdur açısından hız, hesabı askıya alınan kişi açısından ise belgeli ve hızlı başvuru belirleyicidir. Ceza hukuku alanında dolandırıcılık mağdurlarının temsili ve hesabı askıya alınan kişilerin başvuruları için bizimle iletişime geçebilirsiniz.