Ruhsatsız Silah Bulundurma ve Taşıma Suçu (6136 Sayılı Kanun m. 13)

Ruhsatsız silah bulundurma ve taşıma, ceza mahkemelerinde en sık görülen dosyalardan biridir. Çoğu zaman bir trafik kontrolünde, evde yapılan bir aramada veya başka bir olay nedeniyle silah ele geçirilir ve kişi 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamında yargılanır. 2024 yılında 7533 sayılı Kanunla cezalar artırılmış, 2026 yılında ise 7593 sayılı Kanunla çocukların silaha erişimine ilişkin yeni bir suç eklenmiştir. Bu yazıda güncel düzenlemeyi açıklıyoruz.

Suçun Konusu

6136 sayılı Kanun m. 13 kapsamında suçun konusu şunlardır:

• Ateşli silahlar ve bunlara ait mermiler,
• Silahın namlu, sürgü, gövde, çerçeve, silindir, mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak ve ateşleme iğnesinden oluşan ana veya balistik önemi haiz parçaları,
• Ses veya gaz fişeği atabilen (kurusıkı) silah iken Kanun hükümlerine tabi silah vasfına dönüştürülen silahlar.

Parçaların ve dönüştürülmüş silahların suç konusu hâline getirilmesi 7533 sayılı Kanunla yapılmıştır.

Cezalar

Taşıma ile bulundurma farkı önemlidir. Silahın araçta veya üzerinde taşınması m. 13/1’deki daha ağır cezaya; tek silahın evde veya işyerinde bulundurulması ise m. 13/3’teki daha hafif cezaya tabidir. Bulundurma ruhsatı olan silahın ev dışında taşınması da taşıma ruhsatı yoksa suç oluşturabilir.

Silah Ticareti ve Kurusıkı Dönüştürme (m. 12)

Silah, mermi veya ana parçaları ülkeye sokmak, izinsiz yapmak, taşımak, satmak veya bu amaçla bulundurmak 5 yıldan 12 yıla kadar hapis ve 500-5.000 gün adli para cezası gerektirir. İki veya daha çok kişiyle birlikte işlenmesinde ceza 8-15 yıl, örgüt faaliyeti çerçevesinde bir kat artırılır.

7533 sayılı Kanunla eklenen hükme göre kurusıkı silahı teknik değişiklikle ateşli silaha dönüştürmek, izinsiz üretim sayılır ve m. 12’ye göre cezalandırılır. Dönüştürülen silahın sayı ve nitelik bakımından vahim olmaması hâlinde ceza üçte birden yarısına kadar indirilir.

Yeni Suç: Silahın Çocuğun Eline Geçmesine Neden Olma (m. 13/A)

7593 sayılı Kanunla eklenen m. 13/A’ya göre, ateşli silahı dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza ederek çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapisle cezalandırılır.

Bu hüküm silahın ruhsatlı olup olmamasına bakmaz; ruhsatlı silahını kilitsiz çekmecede bırakan ebeveyn de kapsamdadır. Çocukların ceza sorumluluğu alanındaki diğer değişiklikler için çocukların ceza sorumluluğu ve 7593 sayılı Kanun yazımıza bakabilirsiniz.

Bıçak ve Diğer Aletler

6136 sayılı Kanun kapsamı dışında kalan bıçaklar için 7593 sayılı Kanunla Kabahatler Kanunu’na m. 43/C eklenmiştir. Buna göre bu bıçakların ruhsatlı yerler dışında satışı ve sergilenmesi ile 18 yaşından küçüklere satılması, çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması yasaktır; aykırılık idari para cezası gerektirir. Ruhsatlı yer dışında satış yasağı 01.12.2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Müsadere ve Diğer Sonuçlar

• Suç konusu silah, mermi ve parçalar TCK m. 54 uyarınca müsadere edilir.
• Sonuç ceza iki yıl veya altındaysa hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya hapis cezasının ertelenmesi değerlendirilebilir.
• Tek silahın ev veya işyerinde bulundurulması (m. 13/3) seri muhakeme usulü kapsamındadır; şüpheli teklifi müdafii huzurunda kabul ederse ceza yarı oranında indirilir.
• Kasıtlı bir suçtan mahkûmiyet, ileride silah ruhsatı alınmasına engel oluşturabilir.
• Silahın başka bir suçta (yaralama, tehdit, silahla tehlikeli ateş etme gibi) kullanılması hâlinde ayrıca o suçtan yargılama yapılır.

Savunmada Önemli Noktalar

1. Aramanın hukuka uygunluğu: Araç ve konut aramasında karar veya yazılı emir bulunup bulunmadığı.
2. Silahın kime ait olduğu: Araçta veya ortak kullanılan evde bulunan silahta fiili hâkimiyetin kimde olduğu.
3. Balistik ve ekspertiz raporu: Silahın ateşli silah niteliği taşıyıp taşımadığı, çalışır durumda olup olmadığı, dönüştürülmüş kurusıkı olup olmadığı.
4. Taşıma mı bulundurma mı: Olayın yeri ve silahın konumu cezayı doğrudan değiştirir.
5. Ruhsat kayıtları: Süresi dolmuş, devir veya miras kaynaklı ruhsat durumunun m. 13/5 kapsamında kalıp kalmadığı.
6. Mermi sayısı: Pek az sayıda merminin m. 13/4 kapsamında değerlendirilmesi.

Örnek Olay

Aşağıdaki örnek, kuralların işleyişini göstermek amacıyla hazırlanmıştır ve gerçek bir dosyaya dayanmaz:

Bir kişinin evinde yapılan aramada, rahmetli babasına ait olduğu ve ruhsat süresinin babanın vefatından sonra işlem yapılmadığı için dolduğu anlaşılan bir tabanca ile şarjöründeki mermiler bulunur. Kayıtlar incelendiğinde silahın babaya ruhsatlı olduğu, mirasçıların devir işlemi için gerekli başvuruyu yapmadığı görülür. Bu durumda hapis cezası öngören m. 13/3 yerine vefat nedeniyle yapılacak ruhsat işlemlerindeki yükümlülüğe aykırılık nedeniyle m. 13/5’teki idari para cezası gündeme gelir. Silah hiç ruhsatlı olmasaydı ve aynı kişi silahı araçta taşısaydı, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası öngören m. 13/1 uygulanacaktı.

Sonuç

Ruhsatsız silah dosyalarında silahın niteliği, sayısı, bulunduğu yer, ruhsat geçmişi ve aramanın hukuka uygunluğu cezayı birkaç kat değiştirebilir. 7533 ve 7593 sayılı Kanunlarla gelen değişiklikler nedeniyle eski içtihat ve bilgilerin güncel metinle karşılaştırılması gerekir. Ceza hukuku alanında silah dosyalarında müdafilik için bizimle iletişime geçebilirsiniz.