Boşanma Davasında Hastane Kayıtları ve Epikriz Nasıl İstenir?

Sağlık kayıtları, boşanma davasının en hassas deliller arasındadır. Bir darp raporu, bir psikiyatri muayenesi, bir yatışa ait epikriz, hem davanın neden açıldığını hem de çocuk, nafaka ve kusur tartışmalarını etkileyebilir. Aynı zamanda sağlık bilgisi, kanunun özel olarak koruduğu bir veri türüdür. Bu yüzden bu belgelerin mahkemeye nasıl getirileceği, nasıl getirilmemesi gerektiği kadar önemlidir.

Epikriz ve sağlık kaydı ne anlama gelir?

Hastane kaydı geniş bir kavramdır: muayene notları, tahlil sonuçları, görüntüleme raporları, reçeteler, yatış ve taburculuk bilgileri. Epikriz bunların özetidir: tedavinin başlangıcını, tanıyı, yapılan işlemleri ve çıkış durumunu anlatan belgedir. Boşanma davasında ilgili olabilecek kayıtlar arasında darp ve yaralanma raporları, ruh sağlığı muayeneleri, kürtaj veya doğum kayıtları, bağımlılık tedavisine ait belgeler yer alabilir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK), bu kayıtları da “belge” kavramına dâhil eder: yazılı metin, görüntü ve elektronik ortamdaki veriler belgedir (HMK m. 199). Dolayısıyla hastane bilgi sisteminde tutulan dijital kayıtlar da mahkemeye getirtilebilir.

Sağlık verisi neden özel korunur?

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (KVKK) 6. maddesi, kişilerin sağlığı ile ilgili verileri özel nitelikli kişisel veri sayar (KVKK m. 6/1). Bu verilerin işlenmesi kural olarak yasaktır; ancak ilgili kişinin açık rızası, kanunlarda açıkça öngörülmesi, bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için zorunlu olması gibi kanunda sayılan şartlardan biri varsa mümkündür (KVKK m. 6/3). Ayrıca Kurul tarafından belirlenen yeterli önlemlerin alınması da şarttır (KVKK m. 6/4).

Bu çerçeve boşanma davası için şu anlama gelir: kendi sağlık kaydınızı mahkemeye sunmak sizin verinizi sizin rızanızla kullanmaktır. Eşinizin sağlık kaydı ise onun özel nitelikli verisidir; ona doğrudan, rızası dışında ulaşmanız hukuken sorunlu olabilir. Mahkeme yoluyla getirtmek ise güvenli yoldur: kişisel verilerin yargılama işlemlerine ilişkin olarak yargı makamlarınca işlenmesi KVKK’nın kapsamı dışında bırakılmıştır (KVKK m. 28/1-d). Kaydın gerçekten gerekli olup olmadığını değerlendirecek olan mahkemedir; sizin görevinizi, talebinizi dayandırdığınız olguyla birlikte açıkça yazmaktır.

Hastane kaydı mahkemeye nasıl getirtilir?

Kayıt sizdeyse işiniz kolaydır: belgeyi dilekçenize ekler ve hangi olguyu ispat için sunduğunuzu yazarsınız. Taraflar, dayandıkları delilleri ve hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmek zorundadır (HMK m. 194/2).

Kayıt karşı tarafta veya hastanedeyse yol değişir. Tarafların ellerinde bulunmayan ve incelenmesine karar verilen delillerin getirtilmesi için mahkemece ilgili resmî makam ve mercilerle üçüncü kişilere bildirim yapılır (HMK m. 195/1). Mahkeme, üçüncü kişi veya kurumun elinde bulunan bir belgenin ispat için zorunlu olduğuna karar verirse bu belgenin ibrazını emreder (HMK m. 221/1). Hastane de bu kapsamdaki bir kurumdur. Belgeyi ibraz etmesine karar verilen kişi veya kurum, elindeki belgeyi vermek zorundadır; veremiyorsa sebebini delilleriyle birlikte açıklar (HMK m. 221/2). Sır nedeniyle tanıklıktan çekinmeye ilişkin hükümler burada da saklıdır (HMK m. 221/3); uygulamada hastaneler mahkeme yazısına çoğunlukla kaydı göndererek cevap verir.

Belge eşinizin elindeyse, yani eşin kendisinin sakladığı bir rapor veya epikrizse, HMK m. 219 ve 220 işler; mahkeme belge için kesin süre verir ve belge ibraz edilmezse duruma göre içerik konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK m. 220/3). Bu mekanizmayı eşin elindeki belge yazısında ayrıntılı anlattık.

Talebinizi nasıl yazarsınız?

Talebin işe yaraması için üç şeyi açıkça belirtmelisiniz. Birincisi, hangi kuruma ve hangi dönem için kayıt istediğinizi: kurumun adı, tarih aralığı, kayıt türü. İkincisi, kaydın hangi olguyu ispat edeceğini: örneğin eşin belirli bir tarihte yaralandığını, tedaviye başvurduğunu ya da ruh sağlığı durumunun çocuğun bakımına etkisini. Üçüncüsü, talebin neden zorunlu olduğunu: başka bir delille aynı sonuca ulaşılamayacağı ya da kaydın ayrıntısının önemli olduğu.

“Eşimin tüm sağlık geçmişi” biçimindeki geniş bir talep, mahremiyet bakımından da zor kabul edilir. Dar ve olguya bağlı bir talep hem hukuka daha uygundur hem de hâkim tarafından daha kolay değerlendirilir.

Hukuka aykırı yoldan kayıt almayın

Eşinizin telefonundan, e-posta kutusundan ya da e-devlet hesabından sağlık kayıtlarını izinsiz çekmek tehlikelidir. Hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz (HMK m. 189/2). Ayrıca kişisel verileri hukuka aykırı biçimde kaydetmek (TCK m. 135) ve hukuka aykırı olarak bir başkasına vermek, yaymak ya da ele geçirmek (TCK m. 136) suç olarak düzenlenmiştir. Kişinin sağlık durumuna ilişkin verilerin kaydedilmesi, kanunda cezanın ağırlaşması sebeplerinden biri olarak sayılmıştır (TCK m. 135/2).

Bu nedenle tek güvenli yol, kaydı hukuka uygun biçimde edinmek ya da mahkemeden istemektir. Eşin izni olmadan alınmış bir kayıt ilk bakışta işinize yarayacak gibi görünse de dosyanızın ve kendi hukuki durumunuzun risk altına girmesine yol açabilir. Bu sınırı hukuka aykırı delil nedir yazısında daha geniş anlattık.

Boşanma davasında sağlık kayıtları hangi konularda gündeme gelir?

Şiddet ve darp. Yaralanma ve darp raporları, şiddet iddiasının ispatında önemli bir delildir. Raporun delil değeri için sağlık raporunun delil değeri yazısına bakabilirsiniz.

Akıl sağlığı iddiaları. Eşlerden birinin akıl hastalığı nedeniyle boşanma talebinde sağlık kurulu raporu aranır; bu başlıkta ayrıca özel kurallar vardır. Daha çok ayrıntı için akıl hastalığı nedeniyle boşanmada sağlık kurulu raporu yazısını okuyabilirsiniz.

Velayet. Bir ebeveynin sağlık durumu, çocuğun bakımı üzerindeki etkisi bakımından gündeme gelebilir; ancak her sağlık sorunu velayeti etkilemez. Hâkim somut olayda çocuğun yararına bakar. Bu konu için ebeveynin sağlık durumu ve velayet yazısı yararlıdır. Çocuğun okul ve hastane kayıtlarının istenmesi için ise okul ve hastane kayıtlarının istenmesi yazısına bakabilirsiniz.

Kayıt dosyaya girdikten sonra ne olur?

Hastaneden gelen yazı dosyaya eklenir ve taraflara bildirilir. Karşı taraf kaydın içeriğine, kapsamına ya da hangi olguyu ispatlayabileceğine itiraz edebilir. Hâkim kaydı, diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir (HMK m. 198); boşanmanın dayandığı olgularda ise vicdani kanaat getirmedikçe olguyu ispatlanmış saymaz (TMK m. 184/1). Yani sağlık kaydı çoğu zaman bir olgunun varlığını gösterir, ama olayın kimin kusuruyla ilgili olduğu gibi sorular için tek başına yeterli olmayabilir.

Tıbbi terimler dolu bir kayıt, hâkimin doğrudan yorumlayabileceği bir belge olmayabilir. Teknik bir soru ortaya çıkarsa, örneğin yaralanmanın niteliği ya da bir tedavinin gerekliliği, mahkeme bu konuda bilirkişi görüşüne başvurabilir (HMK m. 266). Bu durumda kayıt, bilirkişiye gönderilen malzemenin bir parçası olur.

Çocuğa ait sağlık kayıtları

Çocuğun sağlık kayıtları çocuğun kendi kişisel verisidir; anne baba bu kayıtlarla velayet ve yasal temsil ilişkisi üzerinden ilgilidir. Velayet ve kişisel ilişki tartışmalarında çocuğun bakımını, tedavisini ve gelişimini gösteren kayıtlar gündeme gelir. Hangi ebeveynin çocuğu muayeneye götürdüğü, tedavi sürecini kimin yürüttüğü gibi bilgiler ilgili olabilir. Bu bilgilerin kullanımında çocuğun yararı ve mahremiyeti öne çıkar; hâkim çocuğun yararına zarar vermeyecek biçimde talebi sınırlayabilir.

Çocuğun kaydı üzerinden eşe baskı kurmak ya da çocuğu davaya malzeme yapmak, hâkimin üzerinde olumsuz bir izlenim yaratabilir. Çocuğun sağlık kaydını sunacaksanız bunu çocuğun gerçek ihtiyacıyla ilişkilendirerek ve yalnızca gerekli ölçüde yapın.

Varsayımsal bir örnek

Varsayımsal bir örnek düşünelim: Davacı eş, belirli bir tarihte yaralandığını ve bir devlet hastanesinde tedavi gördüğünü ileri sürüyor. Elinde yalnızca bir reçete var, tam rapor yok. Dilekçesinde olayın tarihini, hastanenin adını ve raporun yaralanma olgusunu ispatlamak için gerekli olduğunu yazıp kaydın ilgili kurumdan istenmesini talep ediyor.

Mahkeme talebi yerinde bulursa hastaneye yazı yazar, hastane kaydı ve varsa epikrizi gönderir. Karşı taraf kayda itiraz edebilir; yaralanmanın başka bir sebepten kaynaklandığını ileri sürebilir. Hâkim kaydı tanık beyanları ve diğer belgelerle birlikte değerlendirir. Kayıt tek başına sonucu belirlemez; yaralanmanın kimin kusuruyla ilgili olduğu ayrıca ispat konusudur.

Sık yapılan hatalar

İlk hata, talebi çok geniş yapmaktır. İkinci hata, kendi sağlık kaydınızı sunarken hangi olguyu ispat ettiğini belirtmemektir. Üçüncü hata, ruh sağlığı kayıtlarının dosyada karşı tarafça görüleceğini düşünmeden sunmaktır; mahremiyeti gözetmek için hâkimden gizli duruşma istemek mümkündür (TMK m. 184/6). Dördüncü hata, kaydı eşinizden gizlice almaktır.

Sağlık kaydı konusunda dosyanıza özgü değerlendirme

Hangi kaydın dosyanıza yarayacağı, hangi kurumdan nasıl isteneceği ve mahremiyetin nasıl korunacağı dosyanıza göre değişir. Telefonla arayarak ya da WhatsApp’tan yazarak durumunuzu anlatabilirsiniz; iletişim sayfasında bilgiler yer alıyor. Çalışma alanımız hakkında aile hukuku sayfasına bakabilirsiniz.