İflas Talebi İçin Ne Kadar Süre Var? Bir Yıllık Süre ve Talebin Geri Alınması (İİK 156-157)

Alacaklı, iflas yolunu seçtiğinde borçlunun ödeme emrine karşı tutumu sürecin yönünü belirler. Borçlu itiraz etmezse iflas davası doğrudan açılabilir; itiraz ederse önce itirazın kaldırılması gerekir. Bu sürecin hangi zaman sınırları içinde yürütüleceği ise en az esas kadar önemlidir. Alacaklının süreyi kaçırması, iflas isteme hakkının düşmesi anlamına gelebilir. İcra ve İflas Kanunu’nun 156 ve 157. maddeleri iflas talebinin nasıl ve ne zamana kadar yapılacağını, geri alınması halinde ne olacağını düzenler. Bu yazıda bu kuralları anlatıyoruz.

İflas Talebinin Koşulları

İflas talebi ticaret mahkemesine yapılır ve icra dairesinde başlatılmış bir iflas takibine dayanır. Öncelikle geçerli bir iflas takibi olmalı, borçluya ödeme emri tebliğ edilmiş olmalıdır. İİK m. 155’e göre iflas yoluyla takipte ödeme emri, borçluya yedi gün içinde borç ödenmediği takdirde iflas talebinde bulunulabileceğini ve borçlunun borç veya iflasa tabi olmama yönünde itirazını bu süre içinde bildirmesi gerektiğini ihtar eder. Bu ihtarların yapılmamış olması, iflas talebini engelleyebilir. Ödeme emrinin usule uygun tebliğ edilmesi de şarttır. İflas takibinin yetkili icra dairesinde başlatılmış olması için iflas yoluyla takipte yetkili icra dairesi yazısına bakabilirsiniz.

İtiraz Edilmemişse İflas Talebi

İİK m. 156/1’e göre ödeme emrindeki süre içinde borçlu tarafından itiraz olunmamışsa alacaklı bir dilekçe ile ticaret mahkemesinden iflas kararı isteyebilir. Bu dilekçeye, borçlunun ödeme emrine itiraz etmediğini gösteren ödeme emri nüshasının eklenmesi gerekir. Yani alacaklı, icra dairesinden itiraz edilmediğini gösteren bir belge almalı ve mahkemeye sunmalıdır. Bu belge iflas davasının ön koşuludur. Borçlu itiraz etmemiş olsa bile mahkeme daha sonra borçlunun gecikmiş itirazını mazeret halinde inceleyebilir; ancak genel olarak itirazsız takip kesinleşmiş kabul edilir.

İtiraz Edilmişse İflas Talebi

İİK m. 156/3’e göre borçlu ödeme emrine itiraz etmişse takip durur ve alacaklı bu itirazın kaldırılması ile birlikte borçlunun iflasına karar verilmesini bir dilekçe ile ticaret mahkemesinden isteyebilir. Yani itiraz halinde iflas talebi, itirazın kaldırılması talebiyle birleştirilir. Mahkeme hem itirazın haklılığını hem iflas şartlarını birlikte inceler. Bu yol, genel haciz yolundaki itirazın kaldırılması ve itirazın iptali süreçlerinden farklıdır. Borçlunun itirazı haklı çıkarsa iflas talebi reddedilir. İtirazın esasına ilişkin haciz yolundaki kavramlar için itirazın iptali davası ve itirazın kesin kaldırılması yazılarına bakabilirsiniz.

Bir Yıllık İflas İsteme Süresi

İİK m. 156/4’e göre iflas istemek hakkı, ödeme emrinin tebliği tarihinden bir sene sonra düşer. Bu süre hak düşürücüdür ve mahkeme tarafından kendiliğinden gözetilir. Alacaklı ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde iflas talebinde bulunmazsa, bu takip içinde artık iflas isteyemez. Bir yıllık sürenin hesabında itiraz süreci, dava süreci gibi durumlar iflas yolunda haciz yolundaki gibi açık bir durma kuralına sahip değildir; bu nedenle alacaklının süreyi dikkatle takip etmesi gerekir. Süreyi kaçıran alacaklı, yeni bir iflas takibi başlatabilir. Haciz yolundaki bir yıllık süre için haciz isteme hakkı, bir yıllık süre ve dosyanın işlemden kaldırılması yazısına da bakabilirsiniz.

Talebin Geri Alınması ve Yenilenmesi

İİK m. 157’ye göre iflas talebini geri alan alacaklı, bir ay geçmedikçe bu talebini yenileyemez. Bu düzenleme, iflas talebinin baskı aracı olarak kullanılıp geri alınmasını ve sürekli yenilenmesini önler. Alacaklı iflas talebinde bulunup borçluya baskı yaptıktan sonra geri çekerse, bir ay boyunca tekrar talepte bulunamaz. Bir aylık süre geçtikten sonra, bir yıllık iflas isteme süresi dolmamışsa yeniden başvuru mümkündür. Bu kural özellikle uzlaşma görüşmeleri sırasında geri alma kararı verecek alacaklılar için önemlidir; geri almadan önce sürenin dolma riski hesaplanmalıdır.

İflas Talebinin İçeriği

İflas talebi dilekçesinde alacaklının ve borçlunun bilgileri, alacağın dayanağı, iflas takibinin başlatıldığı icra dairesi ve dosya numarası, ödeme emrinin tebliği tarihi ve varsa itirazın kaldırılması talebi yer alır. Dilekçeye ödeme emri nüshası, itiraz edilmediğini gösteren belge veya itirazı gösteren belgeler eklenmelidir. Ayrıca iflas isteyen alacaklı, ilk alacaklılar toplantısına kadar olan masraflardan sorumludur ve mahkeme bu masrafların peşin verilmesini ister. Masraf yatırılmazsa dava ilerlemeyebilir.

Mahkemenin Yargılama Süreci

Ticaret mahkemesi, icra dosyasını getirtir ve basit yargılama usulüne göre inceleme yapar. Borçlunun takibe usulüne uygun itiraz etmediği veya itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılırsa, mahkeme borçluya yedi gün içinde faiz ve icra masraflarıyla birlikte borcu ödemesini veya bu tutarı mahkeme veznesine depo etmesini emreder. Borçlu buna uymazsa ilk oturumda iflasına karar verilir. Ayrıntı için iflas yolu ile takip yazısına bakabilirsiniz. Bu aşamada borçlunun borcu ödeyerek iflastan kurtulma imkânı vardır.

Alacaklı İçin Pratik Öneriler

Alacaklı, ödeme emrinin tebliğ tarihini ve bir yıllık süreyi takvime yazmalı, itiraz edilmiş olsa bile itirazın kaldırılması talebiyle birlikte iflas isteme süresini kaçırmamalıdır. İflas talebini geri alma kararını, bir aylık bekleme süresini ve bir yıllık süreyi dikkate alarak vermelidir. Ayrıca iflas masraflarını ve borçlunun mali durumunu değerlendirerek iflas yolunun gerçekten alacağı tahsil etmeye elverişli olup olmadığını düşünmelidir; çünkü iflas masası oluştuğunda tüm alacaklılar sıraya girer.

Borçlu İçin Pratik Öneriler

Borçlu, ödeme emrini aldığında yedi gün içinde itiraz etmeli veya borcu ödemelidir. İflas davası açıldığında mahkemenin verdiği yedi günlük ödeme veya depo süresini kaçırmamalıdır. Borçlu, iflastan kurtulmak için konkordato teklif etme yolunu da değerlendirebilir. Konkordato konusunda konkordato nedir yazısı yararlıdır.

Sık Yapılan Hatalar

• Bir yıllık iflas isteme süresini kaçırmak,
• Dilekçeye itiraz edilmediğini gösteren ödeme emri nüshasını eklememek,
• İflas talebini geri alıp bir ay dolmadan yenilemeye çalışmak,
• İtiraz halinde itirazın kaldırılmasını talep etmemek,
• Masrafları peşin yatırmamak.

Örnek Olay

Aşağıdaki örnek kurgusaldır. Bir alacaklı, tacir borçluya iflas yoluyla takip başlatır. Borçlu ödeme emrine itiraz etmez. Alacaklı, itiraz edilmediğini gösteren ödeme emri nüshasını ekleyerek ticaret mahkemesine iflas talebiyle başvurur. Mahkeme borçluya yedi gün içinde borcu faiz ve masraflarıyla ödemesini emreder. Borçlu ödemeyi yapamaz ve mahkeme iflasına karar verir. Alacaklı ödeme emrinin tebliğinden bir yıl geçmeden başvurduğu için hakkını kaybetmemiştir.

Sonuç

İflas talebi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır; itiraz edilmişse itirazın kaldırılması birlikte istenir. Talebi geri alan alacaklı bir ay geçmedikçe yenileyemez. Sürelere ve belgelere dikkat etmek iflas sürecinin sağlıklı yürümesini sağlar. İflas talebi ve süreler konusunda icra ve iflas hukuku sayfamıza bakabilir, iletişim üzerinden telefon veya mesajla bize ulaşabilirsiniz.