Sipariş Otuz Günde Teslim Edilmezse Ne Olur? Teslim Süresi Sınırı ve Fesih Hakkı

Çevrimiçi alışverişte en sık şikâyet konularından biri siparişin geç gelmesi ya da hiç gelmemesidir. “Stokta yok”, “kargoya verilecek” gibi cevaplarla haftalarca oyalanan tüketici, ne zaman sözleşmeyi bitirebileceğini bilmelidir. Kanun bu konuda somut bir üst sınır koymuştur: mal satışlarında teslim süresi otuz günü geçemez. Bu yazıda sınırın kapsamını, istisnasını ve tüketicinin fesih hakkını anlatıyoruz.

Taahhüt Edilen Süre İçinde İfa

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48. maddesinin üçüncü fıkrasına göre satıcı veya sağlayıcı, tüketicinin siparişinin kendisine ulaştığı andan itibaren taahhüt edilen süre içinde edimini yerine getirir. Yani süre, satıcının ürün sayfasında, sipariş onayında veya sözleşmede verdiği teslim vaadine göre işlemeye başlar. Süre sipariş ödendiği veya satıcıya ulaştığı anda başlar; kargoya verilme tarihi değil, teslimin gerçekleşmesi esastır. Satıcının “1-3 iş günü” gibi bir süre vaat edip bunu aşması, taahhüde aykırılık oluşturur.

Otuz Günlük Üst Sınır

Kanun ayrıca, mal satışlarında bu sürenin her hâlükârda otuz günü geçemeyeceğini belirtir. Bu üst sınır, satıcının sözleşmeye daha uzun bir teslim süresi yazmasını da engeller: “teslim süresi altmış gündür” şeklindeki bir hüküm mal satışında tüketici aleyhine olduğundan geçerli olmaz. Sınır, malın nitelikleri gereği daha uzun sürecek işlemlerde de aranır; ancak kanun burada bir istisna tanır. Hizmet sözleşmelerinde otuz günlük mal sınırı doğrudan uygulanmaz; hizmetin ifa süresi sözleşmede belirlenir ve makul olmalıdır.

Kişiye Özel Mallar İstisnası

Kanun, tüketicinin isteği veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallara ilişkin sözleşmeleri otuz günlük sınırın dışında bırakır. Ölçüye göre yapılan dolap, isim baskılı ürün veya özel üretim mobilya bu kapsama girebilir. Bu tür ürünlerde üretim süresi doğal olarak uzun olabilir. Yine de satıcı, teslim süresini açık ve makul biçimde tüketiciye bildirmek zorundadır ve sürede haklı bir gerekçe olmadan gecikmemelidir. İstisnanın varlığı, satıcının sınırsız gecikme hakkı olduğu anlamına gelmez; taahhüt edilen süre içinde ifa yine gerekir.

Fesih Hakkı

Kanun, satıcı veya sağlayıcının bu süre içinde edimini yerine getirmemesi durumunda tüketicinin sözleşmeyi feshedebileceğini belirtir. Bu fesih hakkı, Türk Borçlar Kanunu’nun temerrüde ilişkin genel hükümlerinden daha kolay kullanılabilir; çünkü tüketicinin ayrıca ek süre vermesi gerekmeyebilir. Ancak fesih bildirimini yazılı yapmak, ispat açısından önemlidir. Bildirimde sipariş numarası, sipariş tarihi, taahhüt edilen teslim tarihi ve fesih iradesi açıkça yazılmalıdır. Bildirim e-posta, iadeli taahhütlü mektup veya noter yoluyla yapılabilir. Genel temerrüt hükümleri için Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddelerine de başvurulabilir.

Fesih Sonrası Bedel İadesi ve Zarar

Fesih halinde tüketicinin ödediği bedel iade edilir. Tüketici, gecikme nedeniyle ek zarara uğradıysa, örneğin başka bir yerden daha yüksek fiyata mal almak zorunda kaldıysa, bu zararın tazminini de talep edebilir; bunun için satıcının kusuru ve zararın belgelenmesi gerekir. Kredi kartıyla yapılan ödemelerde iade kart hesabına yapılır; tüketici, iade gecikirse bankaya da başvurabilir. Peşin ödemelerde banka havalesi ile iade istenir.

Teslim Edildi Denmesine Rağmen Teslim Alınmamışsa

Bazen kargo şirketi “teslim edildi” kaydı düşer, ancak tüketici ürünü almamıştır. Bu durumda tüketici kargo şirketinden teslim tutanağını ve imza kaydını istemelidir. Satıcı, teslimi ispat etmekle yükümlüdür. İmzasız teslimde satıcı ve kargo firması sorumluluğu ortaya çıkar. Tüketici konuyu yazılı olarak hem satıcıya hem kargo şirketine bildirmeli, sonuç alınamazsa hakem heyetine başvurmalıdır.

Hakem Heyeti ve Mahkeme Yolu

Fesih ve iade konusunda anlaşma sağlanamazsa tüketici, uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurur. Başvuruda sipariş belgeleri, ödeme kayıtları, taahhüt edilen teslim tarihini gösteren ekran görüntüleri ve satıcıyla yazışmalar delil olarak sunulur. Parasal başvuru sınırları her yıl güncellendiğinden başvuru sırasında güncel tutar kontrol edilmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

• Teslim tarihi vaadini gösteren ekran görüntüsünü saklamamak,
• Fesih bildirimini sözlü yapmak,
• “Yakında gelecek” cevabıyla süre geçirmek,
• Ödeme dekontunu ve sipariş numarasını kaydetmemek,
• Kargo teslim tutanağı istemeden başvuru yapmak.

Örnek Olay

Aşağıdaki örnek kurgusaldır. Bir tüketici bir internet sitesinden bir cep telefonu siparişi verir ve ürün sayfasında “üç iş günü içinde kargoda” yazmaktadır. Otuz gün geçmesine rağmen ürün teslim edilmez ve satıcı stok sorunu olduğunu belirtir. Tüketici, sipariş numarası ve tarihini içeren yazılı fesih bildirimini e-postayla gönderir ve ödediği bedelin iadesini ister. İade yapılmazsa hakem heyetine başvuracağını da bildirir.

Kısmi Teslim ve Çok Kalemli Siparişler

Tek siparişte birden fazla ürün bulunuyor ve bunlardan yalnızca biri geç kalıyorsa durum ayrıca değerlendirilir. Ürünler ayrı ayrı kullanılabilir nitelikteyse tüketici geç kalan kalemle ilgili sözleşmeyi feshedip diğerlerini alabilir. Ürünler birbirini tamamlıyorsa, örneğin bir mobilya setinin parçalarıysa, eksik parça nedeniyle bütün siparişin kullanılamaz hale gelmesi durumunda tüm sözleşmenin feshi gündeme gelebilir. Satıcının “kalanlar yolda” diyerek kısmi teslimi kabul ettirmeye çalışması, tüketiciyi bağlamaz. Kısmi teslim kabul edilecekse bunun kargo ücreti ve iade koşulları yazılı olarak netleştirilmelidir. Tüketici, eksik kalemlerin iade edilecek bedelinin nasıl hesaplanacağını da satıcıdan yazılı olarak istemelidir.

Stok Yokluğu Gerekçesi

Satıcılar sık sık stokta ürün kalmadığını gerekçe gösterir. Ancak satıcı, ürünü satışa çıkardığı anda teslim edebilecek durumda olduğunu taahhüt etmiş sayılır. Stok yokluğu, taahhüt edilen süre içinde ifa etmeme durumunu haklı kılmaz; tüketici yine sözleşmeyi feshedebilir. Satıcı isterse alternatif ürün önerebilir, ancak tüketici bunu kabul etmek zorunda değildir.

Sonuç

Mal satışlarında teslim süresi otuz günü geçemez; satıcı bu süre içinde ifa etmezse tüketici sözleşmeyi feshedebilir. Kişiye özel hazırlanan mallar sınırın dışındadır. Yazılı bildirim ve delillerin saklanması, iade ve zarar taleplerinin başarısını belirler. Teslim edilmeyen siparişiniz için tüketici hukuku kapsamında yol haritası çıkarmak isterseniz iletişim sayfamızdan telefon veya mesajla bize ulaşabilirsiniz.