Oyun veya İnternet Bağımlılığı Boşanma Sebebi Sayılır mı?

Akşam yemeği masada soğuyor, siz konuşmaya çalışırken eşiniz kulaklıkla ekrana bakıyor. Hafta sonları planlar iptal, çocuğun okul programı sormak için bile ayrılmayan telefon, gece geç saate kadar süren oyunlar… Bu tablo, bir evlilikte yavaş yavaş birikir. Eşinizin oyun ya da internet bağımlılığını boşanma sebebi olarak ileri sürüp süremeyeceğinizi merak ediyorsanız kısa cevap şudur: Kanunda bunun adıyla bir sebep yoktur, ama ortaya çıkan ilgisizlik ve ihmal evlilik birliğinin sarsılması çerçevesinde dava konusu yapılabilir.

Kanun Bu Alışkanlığı Nasıl Görür?

Medeni Kanun’daki boşanma sebepleri sınırlıdır ve “oyun” ya da “internet” bu listede geçmez. Dava, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine dayanır (TMK m. 166/1). Burada kanun “bağımlılık” kelimesine bakmaz; sonuçlara bakar.

Sonuçlar, eşlerin karşılıklı yükümlülükleri üzerinden okunur. Evlenmeyle eşler arasında kurulan evlilik birliğinde eşler birlikte yaşamak, birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmak zorundadır; ayrıca çocukların bakımına, eğitim ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlüdürler (TMK m. 185). Eşin birlikte geçirilecek zamanı sistematik olarak oyuna ya da internete ayırması, çocukla ilgilenme ve ev işlerine katılma gibi sorumlulukları aksatması, bu yükümlülüklerin ihlali olarak ele alınır.

Hâkim Ekran Süresine mi, Sonuçlara mı Bakar?

Mahkeme bir kişinin günde kaç saat oyun oynadığını ölçen bir kurum değildir. Aynı ekran süresi, bir evde sorun yaratmazken başka bir evde ciddi kopukluğa yol açabilir. Bu yüzden dilekçede “günde yedi saat oynuyor” demek yetmez; bunun neye yol açtığı anlatılmalıdır.

Hâkimin tipik olarak sorduğu sorular şunlardır: Bu durum ne zamandır sürüyor? Eş, uyarılara karşı nasıl tepki veriyor? Çocukla ilgilenme, ev işleri ve işe devam gibi sorumluluklar aksıyor mu? Eşler arasındaki iletişim ne durumda? Parasal bir boyut var mı? Eşin yalan söyleyip gizleme davranışı var mı?

Bu soruların olumsuz cevapları ilgisizlik ve sarsılma tablosunu oluşturur. Duygusal ilgisizliğin hangi hâllerde sarsılma sayıldığı konusunda duygusal ilgisizlik nedeniyle boşanma yazısına, ev ve aileye ilgisizlik için eve ve aileye ilgisizlik yazısına bakabilirsiniz.

Meslek, Hobi ve Bağımlılık Arasındaki Sınır

Her yoğun ekran kullanımı kusur değildir. İnternet üzerinden çalışan, yayın yapan, oyun dünyasında mesleğini kuran ya da hobisine zaman ayıran bir eşin davranışı, sarsılmanın nedeni olarak kolayca sunulamaz. Eşlerden her biri meslek veya iş seçiminde diğerinin iznini almak zorunda değildir; ancak meslek ve iş seçiminde ve bunların yürütülmesinde evlilik birliğinin huzur ve yararı göz önünde tutulur (TMK m. 192). Hâkim bu nedenle, ekrana bağlı zamanın bir iş ya da kişisel uğraş olarak mı, yoksa ailenin ihtiyaçlarını gölgeleyen bir kaçış olarak mı yaşandığına bakar.

Bu ayrımı yaparken önemli bir ipucu, eşin ailesine karşı sorumluluklarını sürdürüp sürdürmediğidir. Çalıştığı için geç saate kadar ekran başında olan ama aileye zamanını ayırmaya çalışan bir eşle, çocuğun doğum günü, okul toplantısı ve ortak planları sürekli kaçıran bir eşin durumu aynı değerlendirilmez. Dilekçede bu farkı açıkça ortaya koymak, davanın inandırıcılığını artırır.

Harcamalar ve Aile Bütçesi

Oyun bağımlılığı yalnızca zamanı değil, parayı da tüketebilir. Oyun içi satın alma, abonelikler, ekipman harcamaları ve online platform ödemeleri, ev bütçesinde hissedilir hâle gelebilir. Eşler birliğin giderlerine güçleri oranında emek ve malvarlıklarıyla katılır (TMK m. 186/3). Eşin geliri büyük oranda oyuna gidiyor ve aile giderleri aksıyorsa, bu durum yükümlülüğün ihlali olarak anlatılabilir.

Bu bağlamda ekonomik tabloyu belgelemek önem kazanır. Ortak banka hesabı hareketleri ve size ait kredi kartı ekstreleri bunun için başvurulacak yasal kaynaklardır. Delilin nasıl sunulduğunu banka hesap hareketleri delil ve kredi kartı harcamaları delil yazılarında anlattık. Harcamalar bahis boyutuna ulaşmışsa kumar ve bahis alışkanlığı yazısı da ilgi çekebilir.

Çocuk Açısından Etkiler

Ortak çocuk varsa, bağımlı davranışın çocuğa yansıması dosyanın merkezine oturur. Anne baba, çocuğun bakım ve eğitimi konusunda onun menfaatini göz önünde tutarak gerekli kararları alır ve uygular (TMK m. 339). Eşin çocuğun yemek, uyku ve ders düzenine katılmaması, çocuğun yanında bile ekrandan ayrılmaması gibi olgular çocukla ilişkinin niteliğini gösterir. Mahkeme boşanmada ana ve babanın haklarını ve çocukla kişisel ilişkilerini düzenler (TMK m. 182); velayeti kullanmayan eşin çocukla kişisel ilişkisinde çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları esas tutulur.

Hâkim bu aşamada her iki ebeveynin gündelik hayattaki rolünü karşılaştırır. Bu karşılaştırma bir cezalandırma değil, çocuğun bakım düzenini sağlamaya yöneliktir. Çocukla ilgilenmeyen eş dosyası için çocukla ilgilenmeyen eş yazısına bakabilirsiniz. Velayetin belirlenme ölçütleri ise velayet kime verilir kriterleri yazısında anlatılıyor.

İspat: Ne Sunulur, Neye Dikkat Edilir?

Boşanma davasında hâkim, davanın dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış sayamaz; tarafların ikrarları da hâkimi bağlamaz ve deliller serbestçe takdir edilir (TMK m. 184). Eşin “evet çok oynuyorum” demesi bu nedenle tek başına yeterli sayılmaz.

Sunulabilecek deliller: tanıklar (evde olup bitenleri gözlemiş akraba, komşu, ortak arkadaş), eşin size yazdığı mesajlar (konuşmaya vakit ayırmadığını ya da oyun için planları iptal ettiğini gösteren), ortak hesap hareketleri, çocuğun okulundan gelen devamsızlık ya da toplantı kayıtları, varsa sağlık kayıtları. Tanık listesi için tanık listesi ve adres bilgisi yazısı yol gösterir.

Ekran görüntüsü ya da oyun hesabı gibi dijital delillerde dikkatli olun. Hukuka aykırı olarak elde edilmiş deliller, mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz (HMK m. 189/2). Eşin telefonunu, parolasını bilmeden ya da izinsiz açmak, hesabına girmek bu sınırı aşabilir. Bu nedenle yalnızca kendi cihazınızdaki yazışmalara ve hukuka uygun yoldan ulaşılan kayıtlara başvurmanız daha güvenlidir. Konuyu hukuka aykırı delil nedir yazısında ayrıca anlattık.

Evlilik Sürerken Neler Yapılabilir?

Boşanma tek seçenek değildir. Evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda uyuşmazlığa düşülmesi hâlinde eşler ayrı ayrı veya birlikte hâkimin müdahalesini isteyebilir; hâkim eşleri yükümlülükleri konusunda uyarır, onları uzlaştırmaya çalışır ve eşlerin ortak rızasıyla uzman kişilerin yardımını isteyebilir (TMK m. 195). Uzman kişilerin yardımı için eşlerin ortak rızası aranır; bu nedenle bir eş buna katılmıyorsa yol sınırlı kalır. Evlilik birliğinin korunması ve hâkim müdahalesi yazısı bu yolu ayrıntılandırıyor.

Kusur, Tazminat ve Nafaka

Boşanma sebebi ispatlanırsa hâkim boşanmaya karar verir (TMK m. 170). Kusursuz veya daha az kusurlu taraf maddi tazminat isteyebilir; kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf manevi tazminat talep edebilir (TMK m. 174). Yoksulluk nafakasını ise boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan taraf isteyebilir (TMK m. 175). Anayasa Mahkemesi Haziran 2026’da TMK m. 175’teki “süresiz olarak” ibaresinin iptaline karar vermiştir; iptal hükmü kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girecek, bu süre içinde yasama düzenlemesi beklenmektedir.

Dava devam ederken hâkim, eşlerin barınmasına, geçimine, malların yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır (TMK m. 169). Geçici nafakanın nasıl işlediğini tedbir nafakası nedir yazısında bulabilirsiniz.

Varsayımsal Bir Örnek

Varsayımsal bir örnek düşünelim: Merve ve Onur beş yıllık evli ve dört yaşında bir çocukları var. Onur iş çıkışında eve gelir gelmez çevrimiçi oyuna giriyor; akşam yemeklerine katılmıyor, çocuğun uyku düzenine bakmıyor. Oyun içi satın almalar için kredi kartını kullandığı için faturalar birikmiş. Merve defalarca konuşmuş, Onur “abartıyorsun” demiş.

Merve’nin dilekçesinde şunlar yer alır: Onur’un oyuna ayırdığı zaman, yemek ve çocuk bakımına katılmaması, kart ekstreleri, Merve’nin uyarılarını içeren mesajlar ve tanıkların gözlemleri. Hâkim bu olguların ortak hayatı sürdürmeyi beklenmez hâle getirip getirmediğine bakar; Onur’un savunmasını, Merve’nin kendi davranışlarını ve çocuğun durumunu birlikte tartar. Sonuç delillere bağlıdır.

Hâkim Dava Sırasında Ne Yapabilir?

Dava açıldığında oyun ya da internet bağımlılığı nedeniyle ev düzeni bozulmuşsa, geçici önlem talebinde bulunabilirsiniz. Özellikle çocuğun bakımı, geçim katkısı ve ortak mallar bakımından hâkimin alacağı önlemler dosyanın seyrini etkiler. Hâkim, ailenin ekonomik varlığının korunması gerektirdiği ölçüde, eşlerden birinin isteğiyle belirli malvarlığı değerlerine ilişkin tasarrufların ancak diğerinin rızasıyla yapılabileceğine karar verebilir (TMK m. 199). Harcamalar büyükse bu talep ayrıca düşünülmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

İlk hata, davanın dayanağını “oyun bağımlısı” gibi bir etiketten ibaret bırakmaktır. Etiket delil değildir; olaylar tarihleriyle yazılmalıdır. İkincisi, çocuğun ekran maruziyetini eşe karşı koz yapmaktır: Mahkeme aynı kriteri sizin evinizde de arayabilir. Üçüncüsü, delil için eşin cihazına gizlice girmektir. Dördüncüsü, uyarıları dilekçeden önce hiç yazılı yapmamaktır; yazışma bırakılmamış uyarıyı tanık desteği olmadan ispat etmek güçtür.

Son olarak, dava reddedilse bile yol kapanmaz: reddedilen davanın kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmesi ve ortak hayatın yeniden kurulamaması hâlinde evlilik birliği temelden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir (TMK m. 166/4).

Kendi Durumunuzda İlk Adım

Eşinizin ekranla ilişkisinin evliliğe yansıması, çocuğun yaşı, aile bütçesi ve elinizdeki belgeler dosyanın yönünü belirler. Aynı alışkanlık bir evlilikte yalnızca iletişim sorunu olarak kalırken bir diğerinde ciddi bir kusur tablosuna dönüşebilir. Durumunuzu telefonla arayarak ya da WhatsApp’tan yazarak anlatabilirsiniz; iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz. Çalışma alanımız için aile hukuku sayfasına, sarsılmanın hukuki çerçevesi için evlilik birliğinin temelinden sarsılması yazısına bakabilirsiniz.