Boşanma Kararı Kesinleştikten Sonra Yapılacaklar: Adım Adım Kontrol Listesi

Boşanma kararı kesinleştiğinde çoğu kişi yorgunlukla rahatlama arasında bir duygu yaşar. Fakat hukuken iş bitmemiştir: nüfus kaydının güncellenmesi, nafaka ve tazminat alacaklarının takibi, mal rejiminin tasfiyesi, velayet düzeninin uygulanması, tapu ve banka işlemleri gibi bir dizi adım sizi bekler. Bu adımların bir kısmı süreye bağlıdır ve kaçırılırsa hak kaybı doğar. Bu yazıda kesinleşme sonrası yapılacakları sırasıyla bir kontrol listesi hâlinde anlatıyoruz.

1. Kesinleşme Şerhi ve Nüfus Kaydı

Boşanma kararı, kanun yollarına başvuru süresi geçtiğinde veya kanun yolları tamamlandığında kesinleşir. Kesinleşme şerhi mahkeme tarafından karar örneğine işlenir. Ardından karar nüfus müdürlüğüne bildirilir ve nüfus kaydındaki medeni hal “boşanmış” olarak güncellenir. Bu işlemi e-Devlet üzerinden kontrol etmek ve gerekirse karar örneğini nüfus müdürlüğüne ibraz etmek yararlıdır. Ayrıntı için boşanma kararının nüfus kaydına işlenmesi yazısına bakabilirsiniz.

2. Soyadı Konusu

TMK m. 173’e göre boşanma halinde kadın, evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korur; ancak evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Evlenmeden önce dul olan kadın, hâkimden bekârlık soyadını taşımasına izin verilmesini isteyebilir. Kadının boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bunun kocaya zarar vermeyeceği ispatlanırsa, hâkim istemi üzerine kocasının soyadını taşımasına izin verir. Koca, koşulların değişmesi halinde bu iznin kaldırılmasını isteyebilir. Ayrıntılar için boşanma sonrası soyadı yazısına göz atabilirsiniz.

3. Zamanaşımına Dikkat: Bir Yıllık Süre

TMK m. 178’e göre evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Bu, özellikle boşanma davasıyla birlikte ileri sürülmemiş tazminat, nafaka veya benzeri taleplerin sonradan gündeme gelebileceği durumlarda önemlidir. Süre kesinleşme tarihinden başladığı için kesinleşme tarihini belgelemek gerekir. Konuya ilişkin ayrıntı için nafaka ve tazminat davalarında zamanaşımı yazımıza bakabilirsiniz.

4. Mal Rejiminin Tasfiyesi

Boşanma davası, kural olarak mal rejiminin tasfiyesini kapsamaz; bu ayrı bir dava veya anlaşma konusudur. Eşlerin bağlı olduğu mal rejimine göre tasfiye yapılır (TMK m. 179). Yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma rejiminde katılma alacağı, değer artış payı, katkı payı alacağı gibi talepler gündeme gelir. Bu talepler için bir ayrı dava açılması gerekebilir. Bkz. boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır ve edinilmiş mallara katılma rejimi.

5. Nafaka ve Tazminatın Takibi

Kararda hükmedilen nafaka, tazminat ve iştirak nafakası ödenmediğinde icra takibi yapılabilir. Nafaka alacaklısı yerleşim yeri mahkemesinde nafaka davası açabilir (TMK m. 177). Nafaka miktarının artırılması, azaltılması veya kaldırılması için koşullar değişirse ayrı davalar açılabilir. Ayrıntı için nafaka artırım davası, nafaka indirim ve kaldırma davası ve nafaka alacağının icra takibi yazılarına bakabilirsiniz.

6. Velayet ve Kişisel İlişki

Kararda velayet ve çocukla kişisel ilişki düzeni belirlenmiştir. Velayeti kendisine verilmeyen ebeveyn, çocuk ile belirlenen günlerde görüşme hakkına sahiptir ve çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m. 182). Kişisel ilişkinin uygulanmaması halinde icra yoluyla uygulama talep edilebilir; mahkeme, kişisel ilişki düzenlemesinin gereklerinin yerine getirilmemesi halinde çocuğun menfaatine aykırı olmamak kaydıyla velayetin değiştirilebileceğini ihtar eder. Ayrıntı için çocukla kişisel ilişki kurulması yazısına bakabilirsiniz.

7. Tapu, Araç ve Banka İşlemleri

Boşanma sonucu mal paylaşımı yapıldıysa tapu, araç ve banka kayıtlarının buna göre güncellenmesi gerekir. Ortak alınan taşınmaz için satış, devir veya ortaklığın giderilmesi yoluna gidilir. Ortak banka hesapları ve kredi kartları kapatılmalı, ortak krediler için sorumluluk netleştirilmelidir. Aile konutu şerhi varsa kaldırılması için mahkeme kararı veya diğer eşin muvafakati gerekir.

8. Miras, Sigorta ve Lehtar Düzenlemeleri

Boşanan eşler birbirinin yasal mirasçısı olamaz ve boşanmadan önce yapılmış ölüme bağlı tasarruflarla sağlanan hakları, aksi tasarruftan anlaşılmadıkça kaybeder (TMK m. 181). Bu nedenle hayat sigortası ve bireysel emeklilik sözleşmelerinde lehtar bilgisini, vasiyetnameleri ve diğer düzenlemeleri güncellemek yerinde olur. Çocuklar için gerekli düzenlemeler ayrıca yapılmalıdır.

Zaman Kaybetmeden Yapılması Gereken Öncelikli İşler

Kesinleşme sonrası ilk birkaç haftada yapılması gerekenleri şöyle sıralayabiliriz: kesinleşme şerhli karar örneğinin alınması, nüfus kaydının kontrol edilmesi, nafaka ve tazminat alacaklarının takibi için gerekli belgelerin hazırlanması, mal rejimi tasfiyesi için belgelerin toplanması ve çocuğun kişisel ilişki düzeninin başlatılması. Bu işlemleri erteleyen taraf, özellikle bir yıllık zamanaşımı süresi içinde hak kaybına uğrayabilir.

Çocukla İlgili Ek Hususlar

Velayet kendisine verilen ebeveyn, çocuğun okul kaydı, sağlık işlemleri ve pasaport gibi işlemlerde yalnızca kendi imzasıyla hareket edebilir; ancak bazı işlemlerde (yurt dışı çıkış izni gibi) diğer ebeveynin rızası aranabilir. Çocuğun soyadı ve nüfus kaydı için ayrıca işlem gerekmeyebilir. Çocuğun yurt dışına çıkışı için bosanma sonrasi cocugun pasaport ve seyahat izni yazısına bakabilirsiniz.

Ortak Borç ve Kredi Kayıtları

Boşanma sonrasında ortak kredi, kefalet veya kart borçları için sorumluluk devam edebilir. Bankalar boşanma kararına bağlı olmadan borçlu ve kefil sıfatını korur. Bu nedenle ortak borçlar için taraflar arasında yazılı düzenleme yapmak ve gerekiyorsa banka ile yeniden yapılandırma görüşmesi yapmak önemlidir.

Kısa Kontrol Listesi

• Kesinleşme şerhli karar örneği alındı mı?
• Nüfus kaydında medeni hal güncellendi mi?
• Soyadı konusunda karar verildi mi?
• Nafaka ve tazminat için takip başlatıldı mı?
• Mal rejimi tasfiyesi için süreç planlandı mı?
• Çocuk için kişisel ilişki düzeni işliyor mu?
• Sigorta ve lehtar bilgileri güncellendi mi?

Sonuç

Boşanma kararının kesinleşmesi, sürecin bittiği anlamına gelmez; nüfus kaydı, soyadı, nafaka, mal rejimi ve çocuğa ilişkin düzenlemelerin uygulanması gerekir. Özellikle bir yıllık zamanaşımı süresini kaçırmamak önemlidir. Kararınız kesinleştiyse haklarınızı eksiksiz kullanmak için aile hukuku kapsamında dosyanızı birlikte gözden geçirebiliriz. İletişim sayfamızdaki telefon numarasından veya mesajla bize ulaşabilirsiniz.