İdari Dava Dilekçesi Nereye Verilir? Harç, Posta Ücreti ve Davanın Açılmış Sayılacağı Tarih

İdari davada süre dolmadan dilekçenin teslim edilmesi kadar, dilekçenin hangi yere verildiği ve harcın ödenip ödenmediği de önemlidir. Dava dilekçesi yanlış yere verildiğinde veya harç eksik kaldığında hak kaybı yaşanabilir. Bu yazıda İYUK’un 4. ve 6. maddelerine göre dilekçenin verilebileceği yerleri, harç ve posta ücreti sürecini ve davanın açıldığı tarihi anlatıyoruz.

Dilekçe Nereye Verilebilir?

İYUK m. 4’e göre dilekçeler ve savunmalar ile davalara ilişkin her türlü evrak, Danıştay veya ait olduğu mahkeme başkanlıklarına ya da bunlara gönderilmek üzere idare veya vergi mahkemesi başkanlıklarına verilebilir. İdare veya vergi mahkemesi bulunmayan yerlerde büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kalıp kalmadığına bakılmaksızın asliye hukuk hakimliklerine, yabancı memleketlerde ise Türk konsolosluklarına verilebilir. Bu düzenleme, vatandaşın dava hakkını kullanmasını kolaylaştırır: mahkemenin bulunmadığı bir ilçede yaşayan kişi, dilekçesini oradaki asliye hukuk hakimliğine vererek süreyi korur. Günümüzde elektronik sistem üzerinden de dilekçe verilebilir; bu durumda sistem kayıt tarihi önem taşır.

Yanlış Yere Verilen Dilekçe

Dilekçe, mahkeme başkanlığı dışındaki 4. maddede yazılı diğer yerlere verilmişse, bu dilekçeler en geç üç gün içinde Danıştay veya ait olduğu mahkeme başkanlığına taahhütlü olarak gönderilir (m. 6/3). Bu yerlerde harç pulları bulunmadığı takdirde bunlara karşılık alınan paraların miktarı ve alındı kağıdının tarih ve sayısı dilekçelere yazılır. Dilekçenin yanlış yere verilmiş olması, kural olarak süre bakımından zarar doğurmaz; çünkü kanunda gösterilen yerlere verilen dilekçe, verildiği tarihte mahkemeye verilmiş sayılır. Ancak bu yerler dışındaki kurumlara, örneğin bir kaymakamlığa veya işlemi yapan idareye verilen dilekçe dava açma sayılmaz; bu nedenle dilekçenin yalnızca kanunda sayılan yerlere verilmesi gerekir.

Harç ve Posta Ücreti

Dava açılırken başvuru harcı, karar harcı ve posta ücreti gibi giderler ödenir. Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına veya 4. maddede yazılı yerlere verilen dilekçelerin harç ve posta ücretleri alındıktan sonra deftere derhal kayıtları yapılarak kayıt tarih ve sayısı dilekçenin üzerine yazılır (m. 6/1). Davacıya, kayıt tarih ve sayısını gösteren imzalı ve mühürlü, pulsuz bir alındı kağıdı verilir (m. 6/2). Bu alındı belgesi, davanın açıldığı tarihin en önemli kanıtıdır. Elektronik sistemde dava açılıyorsa sistem ekranındaki kayıt ve makbuz saklanmalıdır.

Davanın Açılmış Sayıldığı Tarih

Kanun açıkça belirtir: dava, kaydın yapıldığı tarihte açılmış sayılır (m. 6/1). Bu nedenle dava açma süresinin son günü dilekçenin kaydedilmiş olması gerekir. Harcın ödenmemiş olması dilekçenin kaydını engelleyebileceğinden, sürenin son günlerinde harcın tam ödenmesi ve kaydın yaptırılması hayati önem taşır. Süreyle ilgili ayrıntılar için idari dava açma süresi ve tatil hesabı yazısına bakabilirsiniz.

Harç veya Posta Ücretinin Eksik Olması

Herhangi bir sebeple harcı veya posta ücreti verilmeden veya eksik harç veya posta ücreti ile dava açılmış olması halinde, otuz gün içinde harcın ve posta ücretinin verilmesi ve tamamlanması hususu daire başkanı veya görevlendireceği tetkik hakimi, mahkeme başkanı veya hakim tarafından ilgiliye tebliğ olunur (m. 6/4). Tebligata rağmen gereği yerine getirilmediği takdirde bildirim aynı şekilde bir daha tekrarlanır. Harç veya posta ücreti süresi içinde verilmez veya tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verilir ve davacıya tebliğ olunur. Yani harç eksikliği tek başına hak kaybı yaratmaz, ancak iki tebligata rağmen ödeme yapılmazsa dava düşmüş gibi olur ve süre de geçmişse yeniden dava açma imkanı kalmayabilir.

Dava Sonrasında Posta Ücretinin Azalması

Dava açıldıktan sonra posta ücretinde tebliğ işlemlerinin yapılmasını engelleyecek şekilde azalma olursa, otuz gün içinde posta ücretinin tamamlanması ilgiliye tebliğ edilir (m. 6/5). Bu süre içinde tamamlanmazsa dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Bu kararın tebliği tarihinden başlayarak üç ay içinde, noksanı tamamlanmak suretiyle yeniden işleme konulması istenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. Bu tebligat re’sen genel bütçeden yapılır (m. 6/6). Özellikle taraf sayısı çok olan veya tebligat sayısı artan davalarda posta ücreti eksikliği ortaya çıkabildiğinden, dosyanın durumu düzenli takip edilmelidir.

Kayıt Alındısı ve Belge Saklama

Dava açıldığında alınan alındı belgesi, dava tarihini ve dosya numarasını gösterir. Bu belge, ileride sürenin geçip geçmediği tartışmasında kanıt olacağından saklanmalıdır. Elektronik ortamda dava açıldıysa dilekçenin sisteme yüklendiği tarih ve saat de kayda geçer. Harç dekontları ve posta ücreti makbuzları da dosyada tutulmalıdır.

Sık Yapılan Hatalar

• Sürenin son günü harcı yatırmayı unutmak,
• Dilekçeyi işlemi yapan idareye vermek,
• Alındı belgesini saklamamak,
• Tebligatla gelen eksik harç bildirimini önemsememek,
• Dilekçeyi yanlış mahkeme başkanlığına hitap ederek hazırlamak.

Örnek Olay

Aşağıdaki örnek kurgusaldır. Bir kişi mahkemenin bulunmadığı bir ilçede yaşamaktadır. Altmış günlük sürenin son gününde dilekçesini yaşadığı yerdeki asliye hukuk hakimliğine verir ve harcı öder. Hakimlik dilekçeyi üç gün içinde taahhütlü olarak idare mahkemesine gönderir. Dava, hakimlikte kayıt yapılan tarihte açılmış sayıldığı için süre kaçırılmamış olur.

Elektronik Ortamda Harç ve Kayıt

Elektronik ortamda dava açılırken harç ve gider avansı sistem üzerinden ödenir ve dilekçe kaydedildiğinde sistem otomatik bir kayıt tarihi ve dosya numarası üretir. Bu kayıt tarihi, davanın açılış tarihi olarak esas alınır. Sistemin arızalandığı veya dilekçenin yüklenemediği durumlarda, bunu gösteren ekran görüntüsü ve alternatif başvuru delili saklanmalıdır. Elektronik işlemde de harcın tam ödenmesi ve dilekçenin usulüne uygun kaydedilmesi gerekir.

Vekil Adına Dava Açılırken

Dava bir avukat aracılığıyla açılıyorsa vekaletname dilekçeye eklenir; harç ve masraflar avukat tarafından ödenir. Vekaletnamenin dava açma yetkisini kapsadığı kontrol edilmelidir. Aksi takdirde dilekçe eksik sayılabilir ve ek süre verilmesine neden olabilir. Vekil aracılığıyla açılan davalarda tebligatlar da vekile yapıldığından, vekil ile iletişimin düzenli sürdürülmesi gerekir.

Sonuç

İdari davada dilekçenin doğru yere verilmesi, harcın eksiksiz ödenmesi ve kayıt tarihinin belgelenmesi sürenin korunması açısından önemlidir. Dava açma sürecinde destek almak için idare hukuku sayfamıza bakabilir, iletişim bölümünden bize ulaşabilirsiniz.