Aile Hukuku ve Boşanma

Boşanma Dilekçesinde Nafaka Talebi Nasıl Yazılır?

Av. Berat Özkan 7 dk okuma

Boşanma dilekçesinde tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası talepleri ayrı ayrı nasıl yazılır? Talep sonucu, deliller, eksik dilekçe ve dikkat edilecekler.

Kısaca

  • Dava dilekçesinde açık bir talep sonucu bulunmalıdır; hâkim talep sonucuyla bağlıdır ve ondan fazlasına karar veremez (HMK m. 119/1-ğ, m. 26).
  • Tedbir nafakası dava süresince, iştirak nafakası çocuğun giderleri için, yoksulluk nafakası boşanma sonrası geçim için istenir; üçü farklı hukuki temellere dayanır (TMK m. 169, 182, 327, 175).
  • Dilekçede her talebin dayandığı olaylar, deliller ve hukuki sebepler gösterilmelidir (HMK m. 119/1-e, f, g).
  • Talep sonucunun eksik olması hâlinde hâkim bir haftalık kesin süre verir; süre içinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (HMK m. 119/2).

Nafaka talebi dilekçede hangi cümleyle yazılırsa o ölçüde karara dönüşür. Dilekçeyi yazarken bilmeniz gereken ilk şey şudur: Üç ayrı nafaka türü vardır ve her birinin hukuki dayanağı, süresi ve ispat yükü farklıdır. Tedbir nafakası dava devam ederken geçimi sağlar, iştirak nafakası çocuğun giderlerine katkıdır, yoksulluk nafakası ise boşanma sonrasında yoksulluğa düşecek tarafın geçimi içindir. Aşağıda her birini dilekçede nasıl ayrı bir başlık altında yazabileceğinizi, hangi belgelerle destekleyeceğinizi ve hangi hatalardan kaçınacağınızı anlatıyoruz.

Dilekçede talep sonucu neden bu kadar önemli?

Dava dilekçesinde mahkemenin adı, tarafların adı ve adresleri, davacının kimlik numarası, dava konusu, iddianın dayanağı olan vakıaların sıra numarası altında açık özetleri, her vakıanın hangi delillerle ispat edileceği, dayanılan hukuki sebepler, açık bir talep sonucu ve imza bulunur (HMK m. 119/1). Nafaka talebi bu çerçevede “talep sonucu” kısmına girer.

Talep sonucu önemlidir; çünkü hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır ve ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez, duruma göre daha azına karar verebilir (HMK m. 26). Dilekçede hiç yazmadığınız bir talebe, aynı davada karar verilmesini beklemek riskli olur. Eksik bırakılan talep için sonradan yeni dava gerekebilir; yoksulluk nafakası ve tazminat taleplerinde boşanmanın kesinleşmesinden itibaren işleyen bir yıllık zamanaşımı gündeme gelir (TMK m. 178). Çocuk için iştirak nafakası bu bir yıllık süreye bağlı değildir.

Üç ayrı nafaka türünü dilekçede nasıl ayırırsınız?

Dilekçeyi okuyan hâkim, hangi talebin hangi hukuki sebebe dayandığını net görmelidir. Bu yüzden her nafaka türünü ayrı başlık, ayrı olay anlatımı ve ayrı talep cümlesiyle yazmak işe yarar.

Tedbir nafakası

Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır (TMK m. 169). Buna rağmen dilekçenin talep kısmında “davanın devamı süresince, müvekkil ve ortak çocuk lehine aylık [tutar] tedbir nafakasına hükmedilmesini” gibi açık bir cümle bulunması iyi olur. Dilekçeye gelir-gider durumunuzu gösteren belgeleri eklemek, hâkimin geçici önlemi hızlı değerlendirmesine yardımcı olabilir. Ayrıntılar için tedbir nafakası nedir yazısına bakabilirsiniz.

İştirak nafakası

Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır (TMK m. 327). Boşanma kararında velâyet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m. 182). Bu katılma payına iştirak nafakası denir. Dilekçede çocuğun yaşı, okul ve sağlık giderleri, çocuğa bakan tarafın geliri ve diğer eşin geliri açıkça yazılmalı, talep ayrı bir cümle olarak “velâyet verilecek tarafa, ortak çocuk lehine aylık [tutar] iştirak nafakasına hükmedilmesi” biçiminde ifade edilmelidir. Nafaka miktarı çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir (TMK m. 330).

Yoksulluk nafakası

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında nafaka isteyebilir (TMK m. 175). Dilekçede “yoksulluğa düşeceğim” demek yetmez; gelir durumu, çalışabilme durumu, yaş, sağlık ve mal varlığı gibi unsurlar somut olarak anlatılmalıdır. Anayasa Mahkemesi Haziran 2026’da TMK m. 175’teki “süresiz olarak” ibaresinin iptaline karar vermiştir; iptal hükmü kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girecek, bu süre içinde yasama düzenlemesi beklenmektedir. İptal hükmü yürürlüğe girene kadar TMK m. 175 mevcut metniyle uygulanır; dilekçede talebi bu metne dayandırıp süre konusunda spekülasyona girmemek yeterlidir. Hangi koşullarda nafaka istenebileceğini yoksulluk nafakası şartları yazısında anlattık.

Maddi tazminat ve nafakayı aynı talep gibi yazmayın

Dilekçe hazırlarken sık görülen bir hata, kusura dayanan maddî tazminatla nafakayı tek cümlede karıştırmaktır. Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddî tazminat isteyebilir (TMK m. 174/1). Yoksulluk nafakası ise tazminat değildir ve nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz (TMK m. 175). Dilekçede bunları ayrı başlık altında yazmak, hâkimin ve karşı tarafın talepleri doğru okumasını sağlar. İki talebin farkını boşanmada maddi tazminat yazısında bulabilirsiniz.

Olaylar, deliller ve hukuki sebepler: nafakayı ispat etmek

Dilekçe talebi yazmakla bitmez. Her vakıanın hangi delille ispat edileceğini de göstermeniz gerekir (HMK m. 119/1-f). Nafaka dosyalarında yaygın deliller şunlardır:

  • Gelir belgeleri: Maaş bordrosu, vergi levhası, SGK kayıtları, banka hesap özeti.
  • Gider belgeleri: Kira sözleşmesi, okul ve sağlık giderleri, fatura ve makbuzlar.
  • Mal varlığı kayıtları: Tapu, araç tescil ve diğer kayıtların istenmesi.
  • Tanık beyanı: Çocuğun bakımına ve evliliğin ekonomik düzenine ilişkin bilgi veren kişiler.

Dilekçede gösterilen ve elinizde bulunan belgelerin asılları ile davalı sayısından bir fazla örneği dilekçeye eklenir (HMK m. 121). Karşı tarafın elindeki belgelerin celbi talebi de dilekçede yazılabilir; hangi kurumdan hangi kaydın isteneceğini açıkça belirtmek gerekir.

Harç, gider avansı ve eksik dilekçe

Davacı, yargılama harçları ile gider avansı tarifesinde belirlenen tutarı dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır; avans yetmezse hâkim iki haftalık kesin süre verir (HMK m. 120). Gider avansının yatırılmış olması dava şartıdır; verilen kesin süre içinde tamamlanmazsa dava usulden reddedilir (HMK m. 114/1-g, 115/2). Tutarlar yıllık güncellendiği için burada rakam vermiyoruz. Harç ve masrafların ayrıntısı için boşanma davası harç ve masrafları yazısına bakabilirsiniz.

Dilekçede talep sonucu gibi bazı eksiklikler varsa hâkim, davacıya bir haftalık kesin süre verir; bu süre içinde eksiklik tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır. Mahkemenin adı, dava konusu ve değeri, vakıalar, deliller ve hukuki sebepler için ise bu kesin süre kuralı uygulanmaz (HMK m. 119/2). Bu ayrım, talep sonucunu dilekçenin en dikkatli yazılacak bölümü yapar.

Hangi mahkemeye, hangi sırayla başvurulur?

Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m. 168). Nafaka talebi aynı dilekçede yer aldığı için ayrı bir yetki ölçüsü aramaya gerek kalmaz. Görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi kurulamayan yerlerde bu Kanun kapsamına giren dava ve işlere, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenen asliye hukuk mahkemesince bakılır (4787 sayılı Kanun m. 2). Dilekçenin başına yazacağınız mahkeme adı, bu yüzden bulunduğunuz yere göre değişebilir.

Sıralama açısından dilekçede önce taraf bilgileri, ardından olaylar, ardından hukuki sebepler ve en sonda talep sonucu gelir. Nafaka talepleri, boşanma talebinden sonra ve ayrı numaralarla sıralanırsa hâkimin karar yazarken her talebe karşılık ayrı hüküm kurması kolaylaşır.

Miktarı nasıl belirlersiniz?

Dilekçeye yazacağınız miktarın tutarlı olması gerekir. Çocuk nafakasında miktar, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir ve çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur (TMK m. 330). Yoksulluk nafakasında ölçü, nafaka yükümlüsünün malî gücüdür (TMK m. 175). Yani her iki durumda da tek bir sabit hesap yoktur; bir tarafın gelirini, diğerinin harcamalarını, çocuğun okul ve sağlık giderlerini birlikte tartmak gerekir.

Gerçekçi olmayan yüksek bir talebi belgelerle desteklemek zordur; çok düşük bir talep ise hâkim talepten fazlasına karar veremeyeceği için sonradan artırım gerektirebilir. Hâkim talep sonucundan daha azına karar verebilir ama fazlasına veremez (HMK m. 26). Bu nedenle miktarı belirlerken gelir belgelerine, kiranıza, çocukların giderlerine ve karşı tarafın yaşam tarzına dair somut verilere dayanmak daha sağlam bir temel sağlar. Ayrıntılı ölçütler için nafaka miktarı nasıl belirlenir yazısı kullanılabilir.

Karşı taraf cevap dilekçesinde ne yapar?

Davalı eş cevap dilekçesinde nafaka taleplerine karşı çıkabilir, kendi gelirini ve giderlerini anlatabilir ve gerekirse karşı dava açabilir. Bu aşamada sizin dilekçenizdeki olay anlatımının ve belgelerin tutarlı olması önemlidir; çünkü karşı taraf, çelişkili ifadeleri yakalayarak nafaka talebinizi zayıflatmaya çalışabilir. Cevap sürecini boşanma davasında cevap dilekçesi ve karşı dava yazısında ayrıca anlattık.

Varsayımsal bir örnek

Varsayımsal bir örnek düşünelim: Ceren, on yıllık evliliğinin ardından boşanma davası açıyor. İki çocuğu var; kendisi yarı zamanlı çalışıyor, eşi ise düzenli gelirli. Ceren’in dilekçesinde şu bölümler yer alabilir: Önce evliliğin temelinden sarsıldığı olaylar sıralanır. Sonra “geçici önlem” başlığı altında, dava süresince kendisi ve çocuklar lehine tedbir nafakası talebi ve gerekçesi yazılır. Ardından “velâyet ve iştirak nafakası” başlığında çocukların giderleri ve talep edilen aylık miktarlar belirtilir. Son olarak “yoksulluk nafakası” başlığında Ceren’in geliri, yaşı ve çalışma durumu anlatılır. Delil listesi ve ekler bu başlıklara göre düzenlenir. Bu bir örnek kurgudur; gerçek bir dosyada hangi talebin ne ölçüde kabul edileceği hâkimin takdirine ve delillere bağlıdır.

Sık yapılan hatalar

İlk hata, nafakayı tek bir cümlede toplamaktır: “Nafaka talep ediyorum” demek, hangi tür nafaka istendiğini belirsiz bırakır. İkinci hata, belirsiz miktar yazmaktır; talep sonucu açık olmalıdır (HMK m. 119/1-ğ). Üçüncü hata, gelir ve gider belgelerini dilekçeye eklememektir. Dördüncü hata, çocuk nafakasını velâyet talebinden ayırmamaktır. Beşinci hata, yoksulluk nafakasını sonraya bırakmaktır; bir yıllık süre kaçırılırsa dava hakkı zamanaşımına uğrayabilir (TMK m. 178).

Dilekçe hazırlığında boşanma dilekçesinde nelere dikkat edilmeli, boşanma dilekçesinde talep sonucu, boşanma dilekçesine geçici önlem talebi yazımı ve nafaka miktarı nasıl belirlenir yazıları da size yol gösterebilir.

Dilekçenizin nafaka bölümünü gözden geçirmek

Hangi nafaka türünün sizin dosyanız için uygun olduğu; çocukların yaşı, tarafların geliri ve kusur durumu gibi etkenlere göre değişir. Elinizdeki belgeleri hazırlayıp telefonla arayarak ya da WhatsApp’tan yazarak durumunuzu anlatabilirsiniz. Büroya iletişim sayfasından ulaşabilir, genel çerçeve için aile hukuku sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Dilekçeye nafaka tutarını yazmak zorunda mıyım?

Dilekçede talep sonucu açık olmalıdır (HMK m. 119/1-ğ). Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır ve talep edilenden fazlasına karar veremez (HMK m. 26). Bu nedenle miktar her nafaka türü için ayrı ayrı yazılır; talep, gelir ve gider belgelerine dayandırılır. Tutarın nasıl belirleneceği dosyaya göre değişir.

Hâkim tedbir nafakasına kendiliğinden karar verebilir mi?

Boşanma davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan geçici önlemleri re’sen alır (TMK m. 169). Buna rağmen dilekçede talebi açıkça yazmak, hâkimin dikkatini çeker ve gelir-gider durumunuzu belgelerle göstermenizi kolaylaştırır.

Yoksulluk nafakası talebi dilekçede yoksa sonradan istenebilir mi?

Evet, ayrı bir davayla istenebilir; bu davada nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (TMK m. 177). Ancak evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK m. 178). Bu nedenle talebi dilekçede en baştan yazmak daha güvenlidir.

Çocuk için nafaka kime karşı ve kimin adına istenir?

Velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır (TMK m. 182). Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir (TMK m. 329). Nafaka miktarı çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir (TMK m. 330).

Dilekçede nafaka talebi eksik kalırsa ne olur?

Talep sonucu gibi bazı eksikler için hâkim davacıya bir haftalık kesin süre verir; bu süre içinde eksiklik tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır (HMK m. 119/2). Kanun, mahkemenin adı, dava konusu ve değeri, vakıalar, deliller ve hukuki sebepler gibi bazı eksiklikler için bu kesin süre kuralını uygulamaz; bu eksikliklerin sonuçları ayrıca değerlendirilir.

Dayanak mevzuat

  • 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 26, 114, 115, 119, 120, 121
  • 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun m. 2
  • 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 168, 169, 174, 175, 177, 178, 182, 327, 329, 330
Yasal uyarı: Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları zaman içinde değişebilir; her somut olayın kendine özgü koşulları bulunduğundan durumunuza özgü değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.
Av. Berat Özkan

Av. Berat Özkan

İstanbul Barosu · Şişli, İstanbul

Aile, ceza, iş, icra, gayrimenkul, kira, ticaret, idare ve tüketici hukuku alanlarında bireysel ve kurumsal müvekkillere danışmanlık ve dava takibi hizmeti vermektedir.

Hakkında

Aile Hukuku ve Boşanma konusunda destek mi gerekiyor?

Durumunuzu anlatın, size en geç 24 saat içinde dönüş yapalım. Görüşme büroda veya online yapılabilir; paylaştığınız bilgiler gizli tutulur.

Okumaya Devam Edin

İlgili makaleler