Uyarma cezası özlük dosyasından ne zaman silinir?

Uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından beş yıl sonra memur, atamaya yetkili amire başvurarak verilen cezanın özlük dosyasından silinmesini isteyebilir. Silme kendiliğinden gerçekleşmez; başvuru yapılması ve memurun bu süre içindeki davranışlarının başvuruyu haklı kılması gerekir.

Aylıktan kesme cezası kaç yıl sonra silinir?

Aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması gibi diğer cezalar için silme talebi, cezanın uygulanmasından on yıl sonra yapılabilir. Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının silinmesinde ayrıca disiplin kurulunun mütalaası alınır.

Silme başvurusu reddedilebilir mi?

Evet. Memurun beş veya on yıllık süre içindeki davranışları isteğini haklı kılacak nitelikte görülmezse istek yerine getirilmeyebilir. Bu durumda ret kararına karşı gerekçesine göre idari yargı yoluna başvurulabilir.

Silme neden önemlidir?

Silinmeyen ceza, tekerrür değerlendirmesinde ve yönetici kadrolara atanma sınırlamalarında memurun aleyhine kullanılabilir. Ceza silindiğinde bu olumsuz etkiler ortadan kalkar; bu nedenle süre dolduğunda başvurmak yararlıdır.

Disiplin Cezasının Özlük Dosyasından Silinmesi

Uyarma ve kınamada beş, diğer cezalarda on yıl sonra atamaya yetkili amire yapılan silme başvurusu ve koşulları, 657 sayılı Kanun m. 133.

Bir disiplin cezası, uygulandıktan sonra da memurun özlük dosyasında kalmaya devam eder. Bu kayıt, sonraki yıllarda tekerrür hesabında, yönetici kadrolara atanmada ve çeşitli değerlendirmelerde memurun karşısına çıkabilir. Kanun, memura belirli sürelerin geçmesinin ardından cezanın dosyadan silinmesini isteme imkânı tanır. Bu yazıda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 133. maddesine göre silme başvurusunun süresini, koşullarını, usulünü ve sonuçlarını anlatıyoruz.

Disiplin Cezalarının Özlük Dosyasına İşlenmesi

maddenin ilk cümlesine göre disiplin cezaları memurun özlük dosyasına işlenir. Özlük dosyası, memurun kariyerine ilişkin kayıtların tutulduğu dosyadır; atama, terfi, ödül ve ceza bilgileri burada yer alır. Kanun, 2011 tarihli değişiklikle eski “sicil” kavramını “özlük dosyası” olarak değiştirmiştir. Ceza kaydının dosyada bulunması, memurun sonraki değerlendirmelerinde göz önüne alınmasına imkân verir. Bu nedenle silinme imkânı, memurun kariyeri açısından önemlidir.

Silme İçin Gerekli Süreler

maddeye göre devlet memurluğundan çıkarma cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memur, uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından beş sene, diğer cezaların uygulanmasından on sene sonra atamaya yetkili amire başvurarak, verilmiş olan cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebilir. Yani beş yıllık süre uyarma ve kınama için, on yıllık süre ise aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması için geçerlidir. Sürelerin başlangıcı cezanın uygulanma tarihidir; verilme tarihi değil. Aylıktan kesme cezasında uygulama, verilişini izleyen aybaşında olduğundan süre bu tarihten hesaplanmalıdır.

Başvuru Usulü

Silme kendiliğinden yapılmaz; memurun yazılı başvurusu gerekir. Başvuru, atamaya yetkili amire yapılır. Dilekçede cezanın türü, verilme ve uygulanma tarihi, süre dolduğu ve memurun bu süre içindeki olumlu davranışları belirtilmelidir. Ekinde varsa ödül belgeleri, takdirnameler ve sicil olumlu değerlendirmeleri sunulmalıdır. Başvuru evrak kayıt numarasıyla teslim alınmalıdır. Kanun, başvuru için bir süre sınırı öngörmemiştir; süre dolduktan sonra memur dilediği zaman başvurabilir. Ancak bekleme, silinmenin faydalarından yararlanmayı geciktirir.

Silme Kararının Şartı: Olumlu Davranış

Memurun yukarıda yazılan süreler içerisindeki davranışları, bu isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse, isteğinin yerine getirilmesine karar verilir ve bu karar özlük dosyasına işlenir (m. 133/2). Bu, sürenin dolmasının tek başına yeterli olmadığını gösterir. Aynı süre içinde yeni bir disiplin cezası, olumsuz değerlendirme veya ihlal varsa silme talebi reddedilebilir. Buna karşılık ödül alan, olumlu sicil geçiren memurun talebinin kabul edilmesi beklenir. İdare, ret kararında memurun hangi davranışlarını olumsuz bulduğunu gerekçelendirmelidir.

Kademe Durdurmada Disiplin Kurulu Görüşü

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından çıkarılmasında disiplin kurulunun mütalaası alındıktan sonra yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır (m. 133/3). Yani bu ceza için atamaya yetkili amir tek başına karar veremez; önce disiplin kurulunun görüşünü alır. Bu ek şart, cezanın ağırlığıyla orantılıdır. Kurulun görüşü bağlayıcı olup olmadığı tartışma konusu olabilir; ancak kurul görüşü alınmadan verilen silme veya ret kararı usul yönünden sakat olabilir. Memur, başvurusunda bu hususun dikkate alınmasını isteyebilir.

Memurluktan Çıkarma Cezasında Silme

madde, devlet memurluğundan çıkarma cezası dışındaki cezalar için silme imkânı tanır. Memurluktan çıkarma cezası bir daha memurluğa atanmamak üzere verildiğinden, bu cezanın özlük dosyasından silinmesi kanunda öngörülmemiştir. Bu ceza ancak yargı kararıyla iptal edilerek ortadan kalkabilir. Bu nedenle çıkarma cezasına karşı dava açma süresi son derece önemlidir. Ayrıntı için devlet memurluğundan çıkarma cezası yazısına bakabilirsiniz.

Silmenin Sonuçları

Ceza özlük dosyasından silindiğinde, bu cezanın tekerrür hesabında dikkate alınması ve sonraki değerlendirmelerde memurun aleyhine kullanılması mümkün olmaz. Ayrıca 132. maddedeki atanma sınırlamaları (aylıktan kesme için beş, kademe durdurma için on yıl) ayrı bir kuraldır; silme kararı verilmeden önce bu sürelerin dolmuş olup olmadığı ilgili kurumdan sorulmalıdır. Silinme, memurun dosyasındaki olumsuz kaydı temizleyerek kariyer beklentilerini güçlendirir. Tekerrür kuralı için disiplin cezasında tekerrür ve bir derece hafif ceza yazısına bakabilirsiniz.

Reddedilen Başvuruya Karşı Yol

Silme talebi reddedilirse veya cevap verilmezse memur, idari yargıda dava açabilir. Dava süresi ret kararının tebliğinden itibaren işler; cevap verilmemesi halinde zımni ret oluşabilir. Davada memurun süre içindeki olumlu davranışları, ödül belgeleri ve idarenin gerekçesiz ret kararı tartışılır. Mahkeme, idarenin takdir yetkisinin sınırlarını ve gerekçenin yeterliliğini denetler. Ret gerekçesinin somut olmaması iptal sebebi olabilir.

Pratik Öneriler

Memur, disiplin cezası aldıktan sonra silinme sürelerinin dolacağı tarihi takvime not etmelidir. Ceza kararı ve uygulama tarihi belgelerini saklamalıdır. Süre içinde ödül, başarı ve olumlu değerlendirme belgelerini biriktirmelidir. Süre dolduğunda gecikmeden yazılı başvuru yapmalıdır. Başvuru sonucunu takip etmeli, gerekirse idari yargıya başvurmalıdır. Ayrıca yeni bir disiplin cezası almamaya özen göstermelidir; çünkü yeni ceza silme talebini zayıflatır.

Sık Yapılan Hatalar

Silme sürelerini cezanın verilme tarihine göre hesaplamak,
Süre dolunca cezanın kendiliğinden silineceğini sanmak,
Başvuruyu belgesiz ve gerekçesiz yapmak,
Kademe durdurma cezasında disiplin kurulu görüşünü göz ardı etmek,
Ret kararına karşı dava süresini kaçırmak.

Örnek Olay

Aşağıdaki örnek kurgusaldır. Bir memura yedi yıl önce kınama cezası verilmiştir. Bu süre içinde memur ödül almış ve hiçbir yeni disiplin cezası almamıştır. Beşinci yılın dolmasından sonra atamaya yetkili amire başvurarak cezanın özlük dosyasından silinmesini istemiş olsaydı, ödül belgeleri isteğini haklı kılardı. Memur bunu yapmamışsa yedinci yılda başvurabilir; süre dolmuş olduğundan başvurusu değerlendirilir ve olumlu davranışları nedeniyle silme kararı verilebilir.

Sonuç

Uyarma ve kınama cezaları beş, diğer cezalar on yıl sonra özlük dosyasından silinmek üzere başvuruya konu edilebilir; ancak silme, memurun davranışlarının isteğini haklı kılmasına bağlıdır ve kademe durdurmada disiplin kurulu görüşü alınır. Memurluktan çıkarma cezası için silme yolu yoktur. Silme başvurunuzu doğru zamanda ve gerekçeli yapmak için idare hukuku sayfamıza bakabilir, iletişim üzerinden telefon veya mesajla bize ulaşabilirsiniz.

Disiplin Cezası Özlük Dosyasından Nasıl Silinir? Beş Yıl, On Yıl ve Başvuru Usulü

Kısaca