Boşanma Davasında Yurt Dışında Maaş Alan Eşin Geliri Nasıl Tespit Edilir?

Eşiniz yurt dışında maaş alıyorsa, bu gelir nafaka ve tazminat hesabında en az Türkiye’de alınan bir maaş kadar dikkate alınır. Kanun gelirin nerede kazanıldığına değil, tarafın malî gücüne bakar. Asıl mesele geliri göstermek, yani mahkemenin önüne güvenilir bir belge ve kayıt koymaktır. Aşağıda hangi belgelerin işe yaradığını, yabancı belgelerin nasıl sunulacağını ve sınırların nerede başladığını anlatıyoruz.

Neden eşin yurt dışı geliri önemli?

Boşanma davasının parayla ilgili üç ayağı vardır ve üçü de tarafların malî durumuna dayanır.

Birincisi, dava sürerken verilen geçici önlemlerdir. Hâkim, eşlerin geçimine ve çocukların bakımına ilişkin tedbirleri davanın başında kendiliğinden alır (TMK m. 169). Tedbir nafakasının miktarı, ödeyecek tarafın gelirine bağlıdır.

İkincisi, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın isteyebileceği yoksulluk nafakasıdır. Kanun, nafakayı diğer tarafın “malî gücü oranında” öngörür (TMK m. 175). Kusur durumu da burada devreye girer: nafaka isteyen tarafın kusuru diğerinden ağır olmamalıdır.

Üçüncüsü, kusursuz ya da daha az kusurlu tarafın isteyebileceği maddî ve manevî tazminattır (TMK m. 174). Kanun tazminatın “uygun” olmasını arar; uygulamada tarafların ekonomik durumu da bu değerlendirmede göz önüne alınır. Hâkimin takdir yetkisi olan yerlerde hakkaniyete göre karar vermesi de Medeni Kanun’un genel ilkesidir (TMK m. 4).

Anayasa Mahkemesi Haziran 2026’da yoksulluk nafakasına ilişkin maddedeki “süresiz olarak” ibaresinin iptaline karar vermiştir; iptal hükmü kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girecek, bu süre içinde yasama düzenlemesi beklenmektedir. O güne kadar mevcut hüküm uygulanır ve kesinleşmiş nafakalar kendiliğinden kalkmaz. Nafaka kurumu ortadan kalkmış değildir; yeni düzenlemenin içeriği ise henüz belli değildir.

Yurt dışı geliri nasıl kanıtlanır?

Gelir iddiası bir olgu iddiasıdır ve olguyu ileri süren taraf onu ispatla yükümlüdür (TMK m. 6; HMK m. 190). Burada iyi haber, kanunun gelir gibi olguların ispatı için tek bir delili zorunlu tutmamasıdır. Belirli bir delille ispat şartı yoksa kanunda düzenlenmemiş diğer delillere de başvurulabilir (HMK m. 192).

Uygulamada şu belgeler işe yarar:

• Maaşın yatırıldığı banka hesabına ait hesap özeti ve dekontlar,
• İş sözleşmesi, maaş bordrosu veya işverenin düzenlediği gelir yazısı,
• Eşin Türkiye’ye gönderdiği havalelerin kayıtları,
• Konut, araç, kredi başvurusu gibi gelir beyanı içeren belgeler,
• Eşin kendi ağzından yazdığı mesajlar, e-postalar ve sosyal medya paylaşımları,
• Gelir düzeyini gösteren yaşam tarzı bilgileri için tanık anlatımları.

Dikkat edin: delili tek başına toplamak yetmez. Taraflar dayandıkları olguları ispata elverişli biçimde somutlaştırmak ve hangi delilin hangi olguyu ispatlamak için gösterildiğini açıkça belirtmek zorundadır (HMK m. 194). “Eşimin yurt dışında yüksek maaşı var” cümlesi dilekçede yeterli değildir; “şu tarihten itibaren şu işverenden şu hesaba maaş yatmaktadır” diye yazılmalı, altına delil sıralanmalıdır.

Elinizde belge yoksa

Eşinizin hesabına ya da işverenine erişiminiz olmayabilir. Bu durumda mahkemeden, tarafların ellerinde bulunmayan delillerin getirtilmesini istersiniz. Mahkeme, incelenmesine karar verdiği bu deliller için ilgili resmî makam ve mercilerle üçüncü kişilere yazı yazar; getirtilmesi mümkün olmayan deliller bulunduğu yerde incelenebilir veya dinlenebilir (HMK m. 195). Başka yerde bulunan ve mahkemeye getirilemeyen delillerin, o yer mahkemesince istinabe yoluyla incelenmesi de mümkündür (HMK m. 197).

Yabancı bir ülkedeki kurum veya işverenden bilgi istenmesinin pratikte nasıl ilerleyeceği, o ülkenin kurallarına ve ilgili uluslararası düzenlemelere bağlıdır. Yabancı ülke hukukunun ayrıntısına girmiyoruz; dosyanıza özgü yazışma yolunu mahkemeyle birlikte belirlemek gerekir.

Yabancı dilde belge sunarken nelere dikkat edilir?

Yurt dışından gelen belgeler iki ayrı kurala tabidir.

Yabancı dilde yazılmış belgeye dayanan taraf, belgenin tercümesini de mahkemeye vermek zorundadır. Mahkeme gerek görürse resmî tercüme de isteyebilir (HMK m. 223). Yani bordronuzu kendi çevirinizle sunmanız mümkündür ama karşı taraf itiraz ederse resmî tercüme istenebilir; baştan yeminli tercümana çevirtmek zaman kazandırır.

Yabancı devlet makamlarınca düzenlenen resmî belgelerin Türkiye’de resmî belge sayılabilmesi için belgenin verildiği devletin yetkili makamı veya ilgili Türk konsolosluğu tarafından onaylanması gerekir (HMK m. 224). Türkiye’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerde yabancı resmî belgelerin tasdikine ilişkin özel hükümler varsa, onlar saklıdır. Hangi ülkenin belgesi için hangi onay şeklinin geçerli olduğunu, belgeyi temin etmeden önce öğrenmek işinizi kolaylaştırır.

Özel kuruluşların düzenlediği belgeler (işveren yazısı, banka dökümü gibi) resmî belge sayılmaz; bunlar yine delil olarak sunulabilir, ancak ispat gücünü hâkim değerlendirir.

TMK 184 bu konuda ne diyor?

Dayanak olarak sık anılan TMK m. 184, boşanmada yargılamanın özel kurallarını düzenler: hâkim, boşanma davasının dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe onları ispatlanmış sayamaz, bu olgular için yemin teklif edilemez ve tarafların ikrarları hâkimi bağlamaz.

Bu kural boşanmanın sebebi olan olgular içindir, yani kusur, evlilik birliğinin sarsılması gibi konular için. Eşin yurt dışındaki maaşı bir gelir olgusudur ve ispatında genel delil kuralları uygulanır. Dolayısıyla eşinizin mahkeme önünde “bu kadar maaş alıyorum” demesi, gelir konusunda genel kurallara göre değerlendirilir. TMK m. 184’ü gelir ispatına uygulamak, yanlış bir beklenti yaratır.

Varsayımsal bir örnek

Varsayımsal bir örnek düşünelim: Ayşe ile Kemal on dört yıllık evlidir. Kemal üç yıldır Türkiye dışında bir inşaat firmasında çalışmakta, maaşı yurt dışındaki banka hesabına yatmaktadır. Ayşe Türkiye’de yaşamakta ve çocuklarla ilgilenmektedir. Ayşe boşanma davası açmak istiyor, ancak Kemal’in gerçek gelirini bilmiyor.

Ayşe’nin elindeki belgeler şunlardır: Kemal’in düzenli olarak gönderdiği havale dekontları, bir kredi başvurusunda gösterilen aylık gelir beyanı ve Kemal’in mesajlarında yazdığı maaş bilgisi. Avukatıyla birlikte hazırlanan dilekçede bu belgeler somut olgularla ilişkilendirilir. Ayrıca Kemal’in çalıştığı firmadan ve hesabın bulunduğu bankadan bilgi istenmesi talep edilir.

Bu örnekte sonucun ne olacağını tahmin etmek mümkün değildir; hâkim hem Ayşe’nin yoksulluğa düşüp düşmeyeceğine hem Kemal’in kusur durumuna hem de çocukların ihtiyaçlarına bakacaktır. Örneğin amacı, delil toplamanın hangi sırayla yapılabileceğini göstermektir.

Maaş bordrosu yoksa başka neler gelir göstergesidir?

Her işveren düzenli bordro vermez, bazı gelirler de hesaba doğrudan yatmaz. Bu durumda mahkeme tek bir belgeye değil, belgelerin bütününe bakar. Eşin yurt dışında kiraladığı konutun bedeli, kullandığı araç, yaptığı yatırımlar ya da ailesine düzenli gönderdiği paralar, gelir düzeyi hakkında fikir verir. Bunlar doğrudan “maaş” kanıtı değildir ama maaş belgesiyle birleştiğinde tabloyu tamamlar.

Kanunda düzenlenmemiş delillere başvurulabildiği için (HMK m. 192) fotoğraf, mesaj ve e-posta gibi kayıtlar da delil olarak sunulabilir. Önemli olan, kaydın kime ait olduğunun ve hangi tarihe ilişkin olduğunun anlaşılabilmesidir. Ekran görüntüsü alırken tarih, saat ve konuşan kişinin görünmesine özen gösterin; karşı taraf sahtecilik iddiası ileri sürerse asıl kayda ulaşılabilmesi gerekir.

Bu delillerin ağırlığını hâkim kendisi tartar. Tek bir mesajın bütün geliri ispatladığını düşünmek yerine, birbirini destekleyen birkaç kaydı bir araya getirmek daha sağlam bir yoldur.

Sık yapılan hatalar

Dosyalarda eksik kalan noktalar belli bir yerde toplanıyor:

1. Geliri söylemekle yetinip delil göstermemek. HMK m. 194 uyarınca delilin hangi olguyu ispatlayacağı yazılmalıdır.
2. Belgeyi yabancı dilde, tercümesiz sunmak. Tercümeyi sunma yükümlülüğü belgeye dayanan taraftadır (HMK m. 223); eksik kalırsa belgenin değerlendirilmesi gecikir.
3. Yabancı resmî belgenin onayını atlamak. Belge, resmî belge vasfını kazanamaz.
4. Eşin sosyal medya paylaşımlarının tarihini ve bağlantısını kaydetmemek; sonradan silinen içerik kanıtsız kalır.
5. Dava açılmadan önce eşin hesaplarına izinsiz girmek. Başkasının hesabına yetkisiz erişim ceza sorumluluğu doğurabilir; delili yasal yoldan, mahkeme aracılığıyla getirtmek daha güvenlidir.

Kendi gelirinizle ilgili olarak da dürüst olun. Karşı tarafın gelir iddiasına karşı çıkarken kendi belgelerinizi eksiksiz sunmazsanız, mahkemenin önündeki tablo tek yönlü olur. Eşinizin gelirini gizlediği durumlarda izlenebilecek yollar için boşanma davasında geliri saklayan eş yazımıza, nafaka hesabındaki ölçüler için nafaka miktarı nasıl belirlenir yazımıza bakabilirsiniz.

Gelir tespiti nafakanın hangi türlerini etkiler?

Tedbir nafakası dava süresince geçerlidir; yurt dışı geliri baştan göstermek tedbir miktarını etkiler. Tedbir nafakasının ihtiyaç ve gelirle ilişkisi ayrıca anlatılmıştır.

Yoksulluk nafakasında nafaka isteyen tarafın yoksulluğa düşmesi şarttır; yükümlünün kusuru aranmaz (TMK m. 175). Çocuk için hükmedilen nafakada ise çocuğun ihtiyaçları yanında anne babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınır (TMK m. 330); iştirak nafakasında çalışan anne baba başlığı bu konuya girer.

Maddî tazminatta da ödeyecek tarafın malî durumu uygulamada göz önüne alınır. Nafaka veya tazminat irat biçiminde ödenecekse tarafların malî durumunun değişmesi hâlinde artırım veya azaltım istenebilir (TMK m. 176). Eşin yurt dışındaki işini kaybetmesi ya da gelirinin artması bu yüzden ileride yeni bir dava gerekçesi olabilir; bu konuda nafaka artırım davası yazısı yol gösterir.

Yurt dışı geliriyle ilgili dosyanızı birlikte değerlendirelim

Yurt dışı geliri olan eşle ilgili dosyalarda belgeler ülkeden ülkeye değişir ve her dosyada hangi kayıt kolayca ulaşılabilir, hangisi için mahkeme yazısı gerekir ayrıntıya bağlıdır. Elinizdeki dekontları, mesajları ve belgeleri bir arada görmeden doğru yol haritası çıkarmak zordur.

Durumunuzu telefonla arayarak ya da WhatsApp’tan yazarak anlatabilirsiniz. İletişim sayfasındaki bilgilerden bize ulaşabilir, aile hukuku çalışma alanımızı inceleyebilirsiniz. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut bir dosya için hukuki görüş yerine geçmez.