Onbeş Yaşını Bitirmiş Çocukla Rızaya Dayalı Cinsel İlişki (TCK 104): Şikâyet ve Koruma Amaçlı Ağırlaşan Haller

Çocukların cinsel açıdan korunması, ceza hukukunun en hassas ve en önemli alanlarından biridir. Kanun, bu koruma için yaş sınırları belirler ve yaş gruplarına göre farklı düzenlemeler getirir. Onbeş yaşını doldurmamış çocuklarla cinsel ilişki, rıza bulunsa bile çocuğun cinsel istismarı sayılır ve ağır cezayı gerektirir. Onbeş yaşını bitirmiş ancak reşit olmayan çocuk bakımından ise, cebir, tehdit ve hile olmaksızın gerçekleşen cinsel ilişki, şikâyete bağlı olarak cezalandırılır. Bu yazıda TCK 104. maddenin kapsamını, şartlarını ve ağırlaşan hallerini anlatıyoruz. Bu konu mağdur çocuklar ve aileleri için çok hassas olup profesyonel destek alınması önemlidir.

Suçun Tanımı ve Cezası

TCK m. 104/1’e göre cebir, tehdit ve hile olmaksızın, onbeş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikâyet üzerine, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun unsurları; mağdurun onbeş yaşını bitirmiş çocuk olması, cinsel ilişkinin gerçekleşmesi ve cebir, tehdit veya hilenin bulunmamasıdır. Cebir, tehdit veya hile varsa fiil cinsel saldırı suçunu oluşturur ve çok daha ağır ceza gerektirir. Bu suç, çocuğun yaşı ve olgunluk düzeyi göz önüne alınarak rızaya dayalı ilişkileri de cezalandırılabilir hale getirir.

Yaş Sınırları

Ceza hukukunda çocuk, on sekiz yaşını doldurmamış kişidir. Onbeş yaşını doldurmamış çocuklarla cinsel ilişki, çocuğun cinsel istismarı suçunu oluşturur ve rıza tamamen önemsizdir. Bu suçun ağırlığı yüksektir ve şikâyet aranmaz. Onbeş yaşını bitirmiş çocuk bakımından ise TCK 104 uygulanır. Yaşın tespiti, nüfus kayıtları ve gerekirse tıbbi incelemelerle yapılır. Çocuğun yaşı konusunda hataya düşülmesi, failin sorumluluğunu belirli koşullarda etkileyebilir ancak somut olay dikkatle değerlendirilir. Çocuğun cinsel istismarı için çocuğun cinsel istismarı süreci yazısına bakabilirsiniz.

Şikâyet Şartı

TCK m. 104/1 kapsamındaki suç şikâyete bağlıdır. Şikâyet hakkı, mağdurun kendisi veya kanuni temsilcisi tarafından kullanılabilir. Şikâyet, savcılığa veya kolluğa yapılır ve şikâyet süresi kural olarak altı aydır. Şikâyetten vazgeçilmesi halinde davanın durumu ceza yargılaması kurallarına göre değerlendirilir. Şikâyet şartı, bu suçun ağırlaşan hallerinde aranmaz. Şikâyetin nasıl yapılacağı ve süre için şikayet süresi ve şikayetten vazgeçme yazısı yararlıdır.

Evlenme Yasağı Bulunan Kişi Tarafından İşlenmesi

TCK m. 104/2’ye göre suçun mağdur ile arasında evlenme yasağı bulunan kişi tarafından işlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Evlenme yasağı, Medeni Kanun’da düzenlenen hısımlık ve benzeri nedenlerle ortaya çıkar; örneğin kan hısımlığı veya evlat edinme ilişkisi gibi. Bu hükmün amacı, aile içinde veya yakın ilişkide çocukları koruma altına almaktır. Bu fıkra Anayasa Mahkemesi kararı sonrasında yeniden düzenlenmiştir ve şikâyet aranmadan re’sen soruşturulur.

Bakım ve Gözetim Yükümlüsü Tarafından İşlenmesi

TCK m. 104/3’e göre suçun, evlat edineceği çocuğun evlat edinme öncesi bakımını üstlenen veya koruyucu aile ilişkisi çerçevesinde koruma, bakım ve gözetim yükümlülüğü bulunan kişi tarafından işlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın ikinci fıkraya göre cezaya hükmolunur. Bu hüküm, çocuğun bakımını ve korunmasını üstlenmiş kişilerin güven ilişkisini kötüye kullanmasını çok ağır cezalandırır. Bakım ve gözetim yükümlüsünün çocuk üzerindeki nüfuzu, bu suçların özel olarak düzenlenmesinin gerekçesidir.

Cinsel Saldırı ve İstismar Hükümleriyle Fark

TCK 104, cebir, tehdit ve hile olmaksızın gerçekleşen rızaya dayalı ilişkileri kapsar. Cebir, tehdit veya hile bulunursa cinsel saldırı, onbeş yaşını doldurmamış çocuk söz konusu ise çocuğun cinsel istismarı hükümleri uygulanır. Bu ayrım, cezanın miktarını büyük ölçüde etkiler. Ayrıca çocuğun rızası, fiilin hukuka uygun olmasını sağlamaz; çocuklar, cinsel konularda tam olgunluğa sahip sayılmadıkları için korunurlar. Cinsel saldırı hükümleri için cinsel saldırı suçu ve ispat yazısına göz atabilirsiniz.

Soruşturma ve Delil Süreci

Bu suçlarda deliller arasında mağdurun ifadesi, tıbbi ve adli tıp raporları, mesajlaşma kayıtları, tanık beyanları ve sosyal inceleme raporları bulunur. Çocuk mağdurun ifadesi, psikolog ve sosyal çalışmacı eşliğinde, çocuğu korumaya uygun ortamda alınır ve tekrar tekrar dinlenmesi önlenir. Bu süreç, çocuk izlem merkezleri gibi özel birimlerde yürütülebilir. Şüpheli açısından ise iddialara karşı savunma, mesaj kayıtları ve olay öncesi ilişkinin niteliğine dayanır. Şüpheli, ifade vermeden önce müdafi yardımından yararlanmalıdır; bu konuda zorunlu müdafilik ve müdafi görevlendirme yazısına bakabilirsiniz.

Mağdur ve Aile İçin Öneriler

Çocuğun mağdur olduğu düşünülüyorsa aile, çocuğu suçlamadan ve baskı yapmadan dinlemeli, delilleri (mesaj, fotoğraf, kayıt) silmemeli ve hemen savcılığa başvurmalıdır. Çocuğun ruhsal desteği için psikolojik destek alınmalı ve sosyal hizmet birimleriyle iletişim kurulmalıdır. Şikâyet süresi ve şartları bilinmeli ve mağdur haklarından yararlanılmalıdır. Mağdur hakları için mağdur ve şikayetçi hakları ve katılan olarak davaya katılma yazıları yararlıdır. Ayrıca çocuk koruma tedbirleri de talep edilebilir.

Şüpheli Açısından Dikkat Edilecekler

Hakkında bu suçtan soruşturma başlatılan kişi, çocuğun yaşı konusunda hataya düşüp düşmediğini, ilişkinin niteliğini ve şikâyet şartlarının oluşup oluşmadığını ayrıntılı olarak incelemelidir. Ayrıca mağdurun kanuni temsilcisinin şikâyeti, şikâyet süresi ve şikâyetten vazgeçme durumu da önemlidir. Bu hassas dosyalarda savunma stratejisi, hukuki destekle titizlikle belirlenmelidir. Ceza yargılamasında delillerin hukuka uygunluğunu kontrol etmek için hukuka aykırı delil ceza yargılaması yazısına bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

• Çocuğun rızasının suçu ortadan kaldırdığını sanmak,
• Yaşı yanlış değerlendirip hata savunmasını delillendirmemek,
• Mağdur ailesinin şikâyet süresini kaçırması,
• Mesaj ve delilleri silmek,
• Çocuğu baskıyla ifade vermeye zorlamak.

Örnek Olay

Aşağıdaki örnek kurgusaldır. Onyedi yaşındaki bir çocuğun, yirmi beş yaşındaki bir kişiyle cebir ve tehdit olmaksızın ilişki yaşadığı ortaya çıkar. Çocuğun ailesi, altı ay içinde savcılığa şikâyette bulunur. Soruşturmada yaş belgeleri, mesajlaşmalar ve çocuğun ifadesi değerlendirilir. TCK 104/1 uyarınca kişi hakkında dava açılabilir. Eğer fail, çocuğun bakım ve gözetim yükümlüsü olsaydı, şikâyet aranmaksızın çok daha ağır cezayla yargılanırdı.

Sonuç

TCK 104, onbeş yaşını bitirmiş çocukların cinsel açıdan korunmasını sağlar; şikâyet şartı ve ağırlaşan haller dikkatle değerlendirilmelidir. Hem mağdur çocuklar ve aileleri hem de hakkında soruşturma bulunanlar için doğru ve zamanında hukuki destek büyük önem taşır. Bu konuda destek almak için ceza hukuku sayfamıza göz atabilir, iletişim üzerinden telefonla veya mesajla bize ulaşabilirsiniz.