Silah Ruhsatı Hangi Suçlarda ve Tedbir Kararlarında Verilmez? (6136 m. 7 ve 6284)

Silah taşıma ve bulundurma izni, idarenin geniş takdir yetkisiyle değil, kanunda sayılan şartlarla verilir. Kanun bu şartların yanında bazı kişilere izin verilmeyeceğini de açıkça yazar. Bu yasaklar arasında belirli suçlardan mahkûmiyet, ateşli silahla işlenmiş suçlar, bir yıldan fazla hapis cezası ve koruma kararı kapsamındaki tedbirler yer alır. Bu yazıda 6136 sayılı Kanun’un 7. maddesindeki engel hallerini, bekleme sürelerinin nasıl hesaplandığını ve bu kararlara karşı idari yargıya nasıl başvurulabileceğini anlatıyoruz.

Mutlak Engel: Belirli Suçlardan Mahkûmiyet

Kanun m. 7’nin son fıkralarına göre 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun ikinci kitap dördüncü kısmının dördüncü, beşinci, altıncı ve yedinci bölümlerinde tanımlanan suçlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlara, affa uğramış olsalar bile ateşli silah taşıma ve bulundurma izni verilemez. Bu hüküm bir bekleme süresine bağlı değildir; yani süre geçse bile engel devam eder. Kanun “affa uğramış olsalar bile” ifadesini kullandığı için, cezanın af kapsamında ortadan kalkması da ruhsat engelini kaldırmaz. Hangi suçların bu bölümlere girdiği, Türk Ceza Kanunu’nun ilgili bölüm başlıklarına bakılarak tespit edilir; suçun adı ile ilgili maddenin hangi bölümde yer aldığı somut olayda dikkatle kontrol edilmelidir.

Süreye Bağlı Engel: Ateşli Silahla İşlenen Suçlar ve Bir Yıldan Fazla Hapis

Kanun ayrıca ateşli silahla işlenen suçlardan hükümlü bulunanlar ile taksirli suçlar hariç olmak üzere bir yıldan fazla hapis cezasına mahkûm olanlar için ayrı bir kural koyar. Bu kişilere, mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren beş yıl geçmedikçe ve haklarında yasaklanmış hakların geri verilmesine ilişkin karar verilmedikçe ateşli silah taşıma ve bulundurma izni verilemez. Bu düzenlemede üç unsur birlikte aranır:

1. Ateşli silahla işlenen suç veya taksirli olmayan ve bir yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suç,
2. Cezanın infazının tamamlanmış olması ve bu tarihten itibaren beş yıl geçmesi,
3. Yasaklanmış hakların geri verilmesine ilişkin kararın bulunması.

Beş yıllık sürenin başlangıç tarihi, hükmün kesinleştiği tarih değil cezanın infazının tamamlandığı tarihtir. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme ve infaz süreleri bu hesabı etkileyebilir. Yanlış tarih hesabı, ret işlemine karşı açılacak davada en sık ileri sürülen iddialardan biridir. Ayrıca kanunun “taksirli suçlar hariç” ifadesi, bir yıldan fazla hapis cezasına mahkûm olan taksirli suç faillerinin bu sürelere tabi olmadığını gösterir; ancak ateşli silahla işlenmiş taksirli suçlar ayrı değerlendirilmelidir. Ateşli silahla işlenen suçun ne olduğunu belirlerken ilgili ceza hükümlerine bakmak gerekir; örneğin kuru sıkı silahla ateş etmenin cezası gibi ceza yönü ayrıca ele alınmıştır.

Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi

Yasaklanmış hakların geri verilmesine ilişkin karar, ceza hukukundaki bir kurumdur. Bu karar alınmadan yalnızca beş yılın geçmesi yeterli değildir; iki şart birlikte aranır. Bu nedenle ruhsat başvurusundan önce ilgili mahkemeden yasaklanmış hakların iadesi kararı alınması, başvurunun kabul ihtimalini doğrudan etkiler. Adli sicil kaydı ve arşiv kaydı konusundaki işlemler de ruhsat başvurusunda önem taşır; bu konuda adli sicil kaydı ve arşiv kaydının silinmesi yazısına bakılabilir.

6284 Sayılı Kanun Kapsamında Tedbir Kararı

6136 sayılı Kanun m. 7, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında haklarında tedbir kararı verilenler için ayrı bir düzenleme içerir. Bu kişilere tedbir kararı süresince ateşli silahları taşıma ve bulundurma izni verilmez; varsa ruhsat verilmesine ve yenilemesine ilişkin işlemler bekletilir. Bunların ruhsata bağlanmış silahları ise tedbir kararı kalkıncaya kadar genel kolluk kuvvetleri tarafından muhafaza altına alınır. Bu düzenlemenin özelliği geçici olmasıdır: tedbir kararı kalktığında silah üzerindeki idari kısıtlama da sona erer. Tedbir kararına itiraz ve kararın kaldırılması konularında 6284 koruma kararına itiraz ve kaldırma yazısı ayrıntı verir. Koruma kararının nasıl alındığı için 6284 koruma kararı nasıl alınır yazısına bakabilirsiniz.

Ret İşlemi ve İdari Yargı Denetimi

Ruhsat başvurusu kanunda sayılan engel hallerinden biri nedeniyle reddedilirse bu, dava konusu edilebilecek bir idari işlemdir. İdare mahkemesi, engel halinin somut olayda gerçekten var olup olmadığını denetler. Denetim özellikle şu noktalarda yoğunlaşır: mahkûmiyetin engel oluşturan suç kategorisine girip girmediği, cezanın infaz tarihinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı, yasaklanmış hakların iadesi kararının bulunup bulunmadığı ve tedbir kararının hâlâ yürürlükte olup olmadığı. Dava açma süresi, özel kanunlarda ayrı süre yoksa altmış gündür; süre hesabı için dava açma süresi ve tatil günleri yazısına bakılabilir. Başvurudan önce idareye yazılı başvuru yapılması ve cevap alınması da dava sürecinde yararlı olabilir; idarenin sessizliği durumunda ne yapılacağı için idarenin sessizliği ve zımni ret yazısı okunabilir.

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

Ruhsat başvurusundan önce şu noktaların kontrol edilmesi, gereksiz ret ve süre kaybını önler:

• Adli sicil ve arşiv kaydında engel oluşturan bir mahkûmiyet olup olmadığı,
• Ceza infazının tamamlandığı tarih ve üzerinden beş yıl geçip geçmediği,
• Yasaklanmış hakların iadesine ilişkin karar bulunup bulunmadığı,
• Haklarında 6284 kapsamında güncel tedbir kararı olup olmadığı,
• Başvuru için istenen belgelerin güncel olup olmadığı.

Sık Yapılan Hatalar

• Beş yıllık süreyi hükmün kesinleşme tarihinden başlatmak,
• Yasaklanmış hakların iadesi kararını almadan başvurmak,
• Affa uğramış olmanın engeli kaldırdığını düşünmek,
• Tedbir kararı kalkmadan silahı geri almaya çalışmak,
• Ret işleminin tebliğ tarihini not etmemek.

Örnek Olay

Aşağıdaki örnek kurgusaldır. Bir kişi, yıllar önce ateşli silahla işlenen bir suçtan hapis cezası almıştır ve cezanın infazı dört yıl önce tamamlanmıştır. Kişi beş yıl dolmadan ruhsat için başvurur ve başvurusu reddedilir. Ret işleminde beş yıllık sürenin infaz tarihinden başlatıldığı doğrudur; dolayısıyla ret hukuka uygundur. Kişi süreyi bekler, yasaklanmış hakların iadesi için mahkemeye başvurur ve ancak iki şart tamamlandıktan sonra yeniden başvurur.

Sonuç

Silah ruhsatı; belirli suçlardan mahkûmiyet, ateşli silahla işlenen suçlar ve bir yıldan fazla hapis cezası halinde beş yıllık bekleme ve hakların iadesi koşuluna bağlıdır. 6284 kapsamındaki tedbir kararı süresince ise ruhsat verilmez, mevcut silahlar kolluk tarafından muhafaza edilir. Ret veya kısıtlama işlemleri idari yargıda incelenebilir. Ruhsat başvurunuz veya ret kararınız için idare hukuku kapsamında dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz. İletişim sayfamızdaki telefon numarasından veya mesajla bize ulaşabilirsiniz.